Les fables de La Fontaine - Karambolage - ARTE

reportage 3:19 Fonte ↗ jean de la fontaine fable littérature poésie XVIIe siècle morale

Sblocca sottotitoli, velocità e altro

Accedi per cambiare la lingua dei sottotitoli, regolare la velocità e modificare dimensione e colore.

Ce segment de Karambolage explore la popularité et la profondeur des Fables de La Fontaine, de leur apprentissage enfantin à leur critique sociale cynique et leur excellence poétique, révélant pourquoi elles résonnent encore aujourd'hui.

0:00 Hier matin, pressé, comme toute bonne parisienne qui se respecte, je bouscule un vieux monsieur.
0:05 J'ai à peine le temps de m'excuser qu'il me lance. Rien ne sert de courir, il faut partir à point.
0:11 Je lui souris. Nous nous sommes compris.
0:14 Je veux aller trop vite, alors je trébuche et je perds du temps. Je suis un lièvre, rapide et superficiel.
0:21 Lui est une tortue, lente et sage.
0:24 Pour n'importe quel Français, la référence est évidente.
0:27 C'est la morale de la fable Le Lièvre et la Tortue, de Jean de La Fontaine.
0:32 Cette fable, tout comme celle du corbeau et le renard ou de la cigale et la fourmi, tout le monde la connaît par cœur.
0:38 Ce sont les premières poésies que j'ai apprises à l'école.
0:41 Le vieux monsieur aussi, sans doute.
0:43 Et avant lui, des générations et des générations de petits Français devaient les apprendre.
0:48 Depuis peut-être Louis de France, le fils aîné de Louis XIV.
0:52 C'est à lui que le premier recueil de ces fables, paru en 1668, était dédié.
0:57 Les fables parlent d'animaux, mais pas que.
1:00 Elles racontent des aventures simples, souvent cocasses, parfois cruelles.
1:04 L'idéal quand on a 7 ou 8 ans.
1:06 Elles se concluent par des sentences si frappantes qu'elles ont fini par passer dans le langage courant.
1:11 De simples histoires pour les plus petits, donc ?
1:14 En fait, les fables sont bien plus que ça.
1:17 La vision du monde qu'elles proposent n'a rien d'enfantin, au contraire.
1:21 Elle est cynique, désabusée.
1:23 Les plus puissants ou les plus retorts triomphent toujours, ou presque, des faibles et des naïfs.
1:28 Comme le résume si bien le loup avant de dévorer l'agneau.
1:31 La raison du plus fort est toujours la meilleure.
1:34 Le philosophe Jean-Jacques Rousseau avait d'ailleurs bien perçu le côté profondément immoral de ces morales.
1:40 Il trouvait aberrant qu'on les fasse apprendre aux enfants.
1:43 Il faut dire que leur auteur, Jean de La Fontaine, avait de bonnes raisons de porter un regard pessimiste sur le monde.
1:49 Il avait vu son protecteur Nicolas Fouquet, le tout puissant intendant des finances,
1:54 jeté du jour au lendemain en prison par Louis XIV.
1:57 Pourquoi ? Il paraît que le roi était jaloux de sa richesse et de son faste.
2:02 Tous les amis de Fouquet l'avaient abandonné.
2:05 La Fontaine avait été l'un des seuls à prendre sa défense.
2:08 Notre écrivain dénonce donc la faiblesse, l'hypocrisie, l'insouciance, l'orgueil, bref, tous les vices de l'homme.
2:16 Mais il y a autre chose qui explique l'immense succès dont jouissent ces fables depuis trois siècles et demi.
2:22 Qui fait qu'on ne se contente pas de les apprendre par cœur à l'école primaire,
2:25 mais qu'on les étudie au lycée et à l'université et que, soudain,
2:29 ce qui nous semblait si rébarbatif et ennuyeux quand on était petit se révèle passionnant, éblouissant.
2:35 Ce quelque chose à mise allemand, il vous sera hélas difficile de l'apprécier si vous ne parlez pas français.
2:41 Les fables sont un chef-d'œuvre de la poésie française.
2:45 Et là encore, elles n'ont de simple et d'enfantin que l'apparence.
2:49 Variété des vers, des rythmes, des rimes, pureté de la langue et surtout une incroyable concision.
2:56 Pas un mot de trop.
2:58 Car, comme on sait, les ouvrages les plus courts sont toujours les meilleurs.
3:03 Qui a dit ça au juste ? Je crois bien que c'est La Fontaine.
3:15 Sous-titrage Société Radio-Canada

0:00 Yesterday morning, in a hurry, like any self-respecting Parisian woman, I bumped into an old man.
0:05 I barely had time to apologize when he said to me, "There's no point in running, you have to start on time."
0:11 I smiled at him. We understood each other.
0:14 I want to go too fast, so I stumble and lose time. I am a hare, fast and superficial.
0:21 He is a tortoise, slow and wise.
0:24 For any French person, the reference is obvious.
0:27 It's the moral of the fable The Hare and the Tortoise, by Jean de La Fontaine.
0:32 This fable, just like The Crow and the Fox or The Cicada and the Ant, everyone knows it by heart.
0:38 These are the first poems I learned at school.
0:41 The old man too, no doubt.
0:43 And before him, generations and generations of young French children had to learn them.
0:48 Perhaps since Louis de France, the eldest son of Louis XIV.
0:52 It was to him that the first collection of these fables, published in 1668, was dedicated.
0:57 The fables talk about animals, but not only that.
1:00 They tell simple adventures, often comical, sometimes cruel.
1:04 Ideal when you're 7 or 8 years old.
1:06 They conclude with maxims so striking that they have ended up entering common language.
1:11 So, just simple stories for the little ones?
1:14 In fact, fables are much more than that.
1:17 The worldview they offer is anything but childish; on the contrary.
1:21 It is cynical, disillusioned.
1:23 The most powerful or the most cunning always, or almost always, triumph over the weak and the naive.
1:28 As the wolf so aptly summarizes before devouring the lamb.
1:31 The reason of the strongest is always the best.
1:34 The philosopher Jean-Jacques Rousseau had, moreover, clearly perceived the profoundly immoral side of these morals.
1:40 He found it absurd that children were made to learn them.
1:43 It must be said that their author, Jean de La Fontaine, had good reasons to take a pessimistic view of the world.
1:49 He had seen his patron Nicolas Fouquet, the all-powerful Superintendent of Finances,
1:54 thrown into prison overnight by Louis XIV.
1:57 Why? It seems the king was jealous of his wealth and splendor.
2:02 All of Fouquet's friends had abandoned him.
2:05 La Fontaine had been one of the only ones to defend him.
2:08 Our writer thus denounces weakness, hypocrisy, carelessness, pride, in short, all the vices of man.
2:16 But there's something else that explains the immense success these fables have enjoyed for three and a half centuries.
2:22 Which means we don't just learn them by heart in primary school,
2:25 but we study them in high school and university and that, suddenly,
2:29 what seemed so tedious and boring when we were little turns out to be fascinating, dazzling.
2:35 This something, alas, it will be difficult for you to appreciate if you don't speak French.
2:41 The fables are a masterpiece of French poetry.
2:45 And here again, they are only simple and childish in appearance.
2:49 Variety of verses, rhythms, rhymes, purity of language, and above all, incredible conciseness.
2:56 Not a word too many.
2:58 For, as we know, the shortest works are always the best.
3:03 Who said that exactly? I think it was La Fontaine.
3:15 Subtitling Société Radio-Canada

0:00 昨日朝、急いでいた私は、パリジェンヌらしく、ある老紳士にぶつかってしまいました。
0:05 謝る間もなく、彼は私に言いました。「走っても無駄だ、時間通りに出発すべきだ」と。
0:11 私は彼に微笑みました。私たちは理解し合いました。
0:14 私は急ぎすぎようとして、つまずいて時間を無駄にする。私はウサギだ、素早くて浅はかだ。
0:21 彼はカメだ、ゆっくりで賢い。
0:24 どんなフランス人にとっても、その言及は明らかです。
0:27 それは、ジャン・ド・ラ・フォンテーヌの寓話『ウサギとカメ』の教訓です。
0:32 この寓話は、『カラスとキツネ』や『アリとキリギリス』と同様に、誰もが暗記しています。
0:38 これらは私が学校で最初に習った詩です。
0:41 あの老紳士も、きっとそうでしょう。
0:43 そして彼以前にも、何世代ものフランスの子供たちがそれらを学ばなければなりませんでした。
0:48 おそらくルイ14世の長男、ルイ・ド・フランスの時代からでしょう。
0:52 1668年に出版されたこれらの寓話の最初のコレクションは、彼に捧げられました。
0:57 寓話は動物たちの話ですが、それだけではありません。
1:00 それらは、単純で、しばしば滑稽で、時には残酷な冒険を語ります。
1:04 7歳か8歳の子供には理想的です。
1:06 それらは非常に印象的な教訓で締めくくられ、ついには日常会話にまで浸透しました。
1:11 つまり、幼い子供たちのための単純な物語なのでしょうか？
1:14 実際、寓話はそれ以上のものです。
1:17 それらが提示する世界観は、子供じみたものではなく、むしろその逆です。
1:21 それは皮肉で、幻滅しています。
1:23 最も力のある者や最もずる賢い者が、常に、あるいはほとんどの場合、弱くて世間知らずな者を打ち負かします。
1:28 オオカミが子羊を食い尽くす前に、見事に要約したように。
1:31 強者の理屈が常に最も正しい。
1:34 哲学者ジャン＝ジャック・ルソーは、これらの教訓の深く不道徳な側面をよく見抜いていました。
1:40 彼は、それらを子供たちに学ばせるのは不合理だと考えていました。
1:43 作者であるジャン・ド・ラ・フォンテーヌが、世界に対して悲観的な見方をするには十分な理由があったと言わざるを得ません。
1:49 彼は、自身の庇護者であり、絶大な権力を持つ財務総監ニコラ・フーケが、
1:54 ルイ14世によって一夜にして投獄されるのを見ていました。
1:57 なぜか？王は彼の富と豪華さを嫉妬していたようです。
2:02 フーケの友人たちは皆、彼を見捨てました。
2:05 ラ・フォンテーヌは、彼の弁護に立った数少ない一人でした。
2:08 したがって、我々の作家は、弱さ、偽善、無頓着、傲慢さ、要するに人間のあらゆる悪徳を非難しています。
2:16 しかし、これらの寓話が3世紀半にわたって享受してきた絶大な成功を説明する別の理由があります。
2:22 それは、小学校で暗記するだけでなく、
2:25 高校や大学で研究され、そして突然、
2:29 子供の頃には退屈でうんざりするほどだったものが、魅力的で目を見張るものだとわかる、ということです。
2:35 残念ながら、フランス語を話さない方には、この「何か」を理解するのは難しいでしょう。
2:41 寓話はフランス詩の傑作です。
2:45 そしてここでもまた、それらは単純で子供じみた見かけをしているに過ぎません。
2:49 詩の多様性、リズム、韻、言語の純粋さ、そして何よりも驚くべき簡潔さ。
2:56 無駄な言葉は一つもありません。
2:58 なぜなら、ご存知の通り、最も短い作品が常に最高だからです。
3:03 一体誰がそう言ったのでしょう？ラ・フォンテーヌだと思います。
3:15 字幕：カナダ放送協会

0:00 어제 아침, 서두르다가, 여느 파리지앵처럼, 한 노신사를 밀쳤습니다.
0:05 사과할 틈도 없이 그가 말했습니다. "서두를 필요 없어, 제때 출발해야지."
0:11 저는 그에게 미소 지었습니다. 우리는 서로를 이해했습니다.
0:14 너무 빨리 가려다가 넘어지고 시간을 낭비합니다. 저는 빠르고 피상적인 토끼입니다.
0:21 그는 느리고 현명한 거북이입니다.
0:24 어떤 프랑스인에게든 그 언급은 명백합니다.
0:27 그것은 장 드 라 퐁텐의 우화 '토끼와 거북이'의 교훈입니다.
0:32 이 우화는 '까마귀와 여우' 또는 '베짱이와 개미'처럼 모두가 외우고 있습니다.
0:38 그것들은 제가 학교에서 배운 첫 시들이었습니다.
0:41 그 노신사도 분명 그랬을 겁니다.
0:43 그리고 그 전에도 수많은 프랑스 아이들이 그것들을 배워야 했습니다.
0:48 아마도 루이 14세의 장남인 프랑스의 루이부터였을 겁니다.
0:52 1668년에 출판된 이 우화들의 첫 번째 모음집은 그에게 헌정되었습니다.
0:57 우화는 동물에 대한 이야기지만, 그것만이 아닙니다.
1:00 그것들은 단순하고, 종종 우스꽝스럽고, 때로는 잔인한 모험을 이야기합니다.
1:04 7, 8살 아이들에게는 이상적이죠.
1:06 그것들은 너무나 인상적인 격언으로 끝나서 결국 일상 언어에 스며들었습니다.
1:11 그럼, 어린아이들을 위한 단순한 이야기일까요?
1:14 사실, 우화는 그 이상입니다.
1:17 그것들이 제시하는 세계관은 전혀 유치하지 않습니다. 오히려 그 반대죠.
1:21 그것은 냉소적이고 환멸적입니다.
1:23 가장 강하거나 가장 교활한 자들이 약하고 순진한 자들을 항상, 또는 거의 항상 이깁니다.
1:28 늑대가 양을 잡아먹기 전에 잘 요약했듯이 말입니다.
1:31 강자의 논리가 항상 최고다.
1:34 철학자 장자크 루소는 이 교훈들의 깊이 있는 비도덕적인 측면을 잘 파악했습니다.
1:40 그는 아이들에게 그것들을 가르치는 것이 터무니없다고 생각했습니다.
1:43 그들의 저자인 장 드 라 퐁텐이 세상에 대해 비관적인 시각을 가질 만한 충분한 이유가 있었다고 말해야 합니다.
1:49 그는 자신의 후원자이자 막강한 재무 총감이었던 니콜라 푸케가,
1:54 루이 14세에 의해 하루아침에 감옥에 갇히는 것을 보았습니다.
1:57 왜냐고요? 왕이 그의 부와 화려함을 질투했기 때문이라고 합니다.
2:02 푸케의 모든 친구들은 그를 버렸습니다.
2:05 라 퐁텐은 그를 변호한 몇 안 되는 사람 중 한 명이었습니다.
2:08 따라서 우리의 작가는 나약함, 위선, 무관심, 오만, 요컨대 인간의 모든 악덕을 비난합니다.
2:16 하지만 이 우화들이 3세기 반 동안 누려온 엄청난 성공을 설명하는 또 다른 것이 있습니다.
2:22 그것은 우리가 초등학교에서 그것들을 외우는 것에 그치지 않고,
2:25 고등학교와 대학교에서 그것들을 연구하며, 갑자기,
2:29 어렸을 때 그렇게 지루하고 따분하게 느껴졌던 것이 흥미롭고 눈부시게 다가온다는 것입니다.
2:35 안타깝게도 프랑스어를 하지 못한다면, 이 '무언가'를 제대로 감상하기 어려울 것입니다.
2:41 이 우화들은 프랑스 시의 걸작입니다.
2:45 그리고 여기서도, 그것들은 겉모습만 단순하고 유치할 뿐입니다.
2:49 다양한 운율, 리듬, 각운, 언어의 순수성, 그리고 무엇보다 놀라운 간결함.
2:56 한마디도 군더더기가 없습니다.
2:58 왜냐하면, 아시다시피, 가장 짧은 작품이 항상 최고이기 때문입니다.
3:03 정확히 누가 그렇게 말했죠? 라 퐁텐이었던 것 같습니다.
3:15 자막: 캐나다 방송 협회

0:00 Sáng hôm qua, vội vã, như mọi phụ nữ Paris đúng nghĩa, tôi va phải một ông lão.
0:05 Tôi vừa kịp xin lỗi thì ông ấy nói. Chạy nhanh chẳng ích gì, phải đi đúng lúc.
0:11 Tôi mỉm cười với ông. Chúng tôi đã hiểu nhau.
0:14 Tôi muốn đi quá nhanh, nên tôi vấp ngã và mất thời gian. Tôi là một con thỏ rừng, nhanh nhẹn và hời hợt.
0:21 Ông ấy là một con rùa, chậm rãi và khôn ngoan.
0:24 Đối với bất kỳ người Pháp nào, sự liên tưởng này là rõ ràng.
0:27 Đó là bài học đạo đức từ ngụ ngôn Thỏ và Rùa của Jean de La Fontaine.
0:32 Ngụ ngôn này, cũng như Quạ và Cáo hay Ve sầu và Kiến, ai cũng thuộc lòng.
0:38 Đó là những bài thơ đầu tiên tôi học ở trường.
0:41 Ông lão kia cũng vậy, chắc chắn rồi.
0:43 Và trước ông, nhiều thế hệ người Pháp nhỏ tuổi đã phải học chúng.
0:48 Có lẽ từ thời Louis de France, con trai cả của Louis XIV.
0:52 Tập truyện ngụ ngôn đầu tiên này, xuất bản năm 1668, đã được đề tặng cho ông.
0:57 Các truyện ngụ ngôn nói về động vật, nhưng không chỉ vậy.
1:00 Chúng kể những cuộc phiêu lưu đơn giản, thường hài hước, đôi khi tàn nhẫn.
1:04 Lý tưởng khi bạn 7 hoặc 8 tuổi.
1:06 Chúng kết thúc bằng những câu châm ngôn ấn tượng đến mức đã đi vào ngôn ngữ đời thường.
1:11 Vậy, chỉ là những câu chuyện đơn giản cho trẻ nhỏ thôi sao?
1:14 Thực ra, các truyện ngụ ngôn còn hơn thế rất nhiều.
1:17 Cái nhìn về thế giới mà chúng đưa ra không hề trẻ con, ngược lại.
1:21 Nó đầy hoài nghi, vỡ mộng.
1:23 Những kẻ mạnh nhất hoặc xảo quyệt nhất luôn, hoặc gần như luôn, chiến thắng kẻ yếu và ngây thơ.
1:28 Như con sói đã tóm tắt rất hay trước khi nuốt chửng cừu con.
1:31 Lý lẽ của kẻ mạnh luôn là tốt nhất.
1:34 Triết gia Jean-Jacques Rousseau cũng đã nhận ra khía cạnh vô đạo đức sâu sắc của những bài học đạo đức này.
1:40 Ông cho rằng việc bắt trẻ em học chúng là điều phi lý.
1:43 Phải nói rằng tác giả của chúng, Jean de La Fontaine, có lý do chính đáng để nhìn thế giới một cách bi quan.
1:49 Ông đã chứng kiến người bảo trợ của mình, Nicolas Fouquet, vị tổng quản tài chính quyền lực,
1:54 bị Louis XIV tống giam chỉ sau một đêm.
1:57 Tại sao? Có vẻ như nhà vua ghen tị với sự giàu có và xa hoa của ông ta.
2:02 Tất cả bạn bè của Fouquet đã bỏ rơi ông.
2:05 La Fontaine là một trong số ít người đứng ra bảo vệ ông.
2:08 Vì vậy, nhà văn của chúng ta tố cáo sự yếu đuối, đạo đức giả, vô tư, kiêu ngạo, tóm lại là tất cả các thói xấu của con người.
2:16 Nhưng có một điều khác giải thích cho thành công vang dội mà những truyện ngụ ngôn này đã đạt được trong ba thế kỷ rưỡi qua.
2:22 Điều khiến người ta không chỉ học thuộc lòng chúng ở trường tiểu học,
2:25 mà còn nghiên cứu chúng ở trường trung học và đại học, và đột nhiên,
2:29 những gì chúng ta từng thấy khó chịu và nhàm chán khi còn nhỏ lại trở nên hấp dẫn, rực rỡ.
2:35 Điều đặc biệt này, tiếc thay, bạn sẽ khó lòng cảm nhận được nếu bạn không nói tiếng Pháp.
2:41 Các truyện ngụ ngôn là một kiệt tác của thơ ca Pháp.
2:45 Và ở đây nữa, chúng chỉ đơn giản và trẻ con ở vẻ bề ngoài.
2:49 Sự đa dạng về câu thơ, nhịp điệu, vần điệu, sự trong sáng của ngôn ngữ và đặc biệt là sự súc tích đáng kinh ngạc.
2:56 Không một từ thừa.
2:58 Vì, như chúng ta biết, những tác phẩm ngắn nhất luôn là những tác phẩm hay nhất.
3:03 Ai đã nói điều đó vậy? Tôi tin chắc đó là La Fontaine.
3:15 Phụ đề của Société Radio-Canada

Les fables de La Fontaine - Karambolage - ARTE

0 commenti

Sincronizzazione sottotitoli

Segnala un errore

Les fables de La Fontaine - Karambolage - ARTE

0 commenti

⏱ Sincronizzazione sottotitoli

🚩 Segnala un errore

Sincronizzazione sottotitoli

Segnala un errore