Du canon à la Lune : la découverte de la gravité
로그인하면 자막 언어 전환, 재생 속도 조절, 자막 크기와 색상을 변경할 수 있습니다.
Ce document explore la naissance de la théorie de la gravité newtonienne, des premières études balistiques aux lois de Kepler et à l'expérience de pensée du canon de Newton, unifiant la chute des corps terrestres et le mouvement des astres.
- 0:00 Bonjour à tous, aujourd'hui on va parler de la naissance de la théorie de la gravité.
- 0:05 Mais attention, pas de relativité générale de trous noirs ou de courbures de l'espace-temps,
- 0:10 non, non, simplement la force de gravité classique,
- 0:13 celle qu'on apprend au lycée et qu'on appelle parfois la gravité newtonienne.
- 0:18 Alors même si elle vous paraît déjà très familière,
- 0:20 vous allez voir que cette force de gravité mérite quand même
- 0:23 qu'on s'intéresse en profondeur à la façon dont elle a été comprise.
- 0:26 Et ça va être aussi pour moi l'occasion de tester un truc nouveau.
- 0:29 J'ai créé plusieurs simulations interactives pour illustrer ce que je vais raconter.
- 0:34 Et si vous le souhaitez, vous pouvez aller jouer avec sur mon site web, le lien est en description.
- 0:38 Ça devrait vous permettre de mieux comprendre en expérimentant par vous-même
- 0:41 les notions dont on va parler aujourd'hui.
- 0:44 Quand on pense à la découverte et à la compréhension de la force de gravité,
- 0:47 on pense évidemment d'abord à Isaac Newton.
- 0:50 Vous savez, la pomme qui lui tombe sur la tête.
- 0:53 Mais cette anecdote, outre le fait qu'elle est probablement en partie fausse,
- 0:56 je trouve qu'elle a le défaut de masquer la véritable contribution de Newton.
- 1:01 Plutôt que de sa pomme, on va voir qu'on ferait mieux de parler de son canon.
- 1:05 En effet, l'anecdote de la pomme pourrait nous faire croire que c'est Newton qui, le premier,
- 1:09 a compris de quelle façon les objets tombaient vers le sol.
- 1:12 Alors qu'en fait, avant lui, cette question avait déjà été pas mal étudiée,
- 1:16 et ce, pour une raison tout à fait pratique, la balistique.
- 1:20 Alors la balistique, c'est la discipline qui essaye de comprendre
- 1:23 et de prévoir la trajectoire des projectiles, comme par exemple les boulets de canon.
- 1:27 C'est une question qui intéressait pas mal de monde à l'époque.
- 1:29 La poudre à canon se répand en Europe au cours du XIVe siècle,
- 1:33 et les canons deviennent rapidement incontournables sur le champ de bataille.
- 1:37 Alors au début, on s'en sert d'une façon assez bourrine pour tirer tout droit ou fracasser des murs.
- 1:42 Mais au bout d'un moment, les gens se disent que ce serait pas mal de pouvoir viser.
- 1:47 Alors à l'époque, pour expliquer le mouvement des projectiles,
- 1:49 il y avait ce qu'on a appelé la théorie de l'impetus.
- 1:53 Alors impetus, ça veut dire impulsion en latin.
- 1:56 D'après cette théorie, quand on propulse un projectile,
- 1:59 on lui donne une certaine quantité d'impetus qui va progressivement se consommer,
- 2:04 et quand il n'y a plus d'impetus, la gravité entre en jeu et fait tomber le projectile.
- 2:09 Du coup, cette théorie imaginait que le mouvement se faisait en deux temps.
- 2:13 D'abord une trajectoire rectiligne initiale qui dépendait de l'angle et la puissance à laquelle on avait tiré,
- 2:18 puis une chute verticale quand la gravité reprenait ses droits.
- 2:22 Alors ça peut paraître un peu ridicule comme idée,
- 2:24 mais c'est quand même assez proche de l'intuition naturelle qu'on peut avoir de la gravité.
- 2:30 Par exemple, quand je sautais du plongeoir de 5 mètres quand j'étais gamin,
- 2:33 je raisonnais souvent comme si le mouvement allait se produire comme ça, en deux temps,
- 2:37 comme si une fois mon saut initial effectué, je tombais à la verticale,
- 2:41 comme dans un dessin animé de Tex Avery.
- 2:44 Entre le XVIe et le début du XVIIe siècle,
- 2:46 il y a eu toute une lignée de savants italiens
- 2:49 qui ont remis en question la théorie du mouvement balistique issu de l'impetus.
- 2:53 Niccolò Fontana Tartaglia, par exemple,
- 2:56 s'était bien rendu compte que l'eau qui jaillissait des fontaines de la ville
- 2:59 ne suivait pas deux portions rectilignes, que ça faisait une courbe.
- 3:03 Même constatation quand il pissait dans le port de Venise après une soirée arrosée d'ailleurs.
- 3:07 En 1537, Tartaglia publie un traité sobrement appelé la Nova Scientia, la nouvelle science.
- 3:14 Ambitieux, hein ?
- 3:15 Mais pour le coup, ce titre était assez justifié
- 3:17 car il s'agit peut-être d'un des tout premiers ouvrages de mathématiques appliquées.
- 3:22 Tartaglia y aborde différentes questions des arts militaires
- 3:25 à l'aide d'outils mathématiques et notamment la question de la balistique.
- 3:29 Dans son texte, Tartaglia propose de dépasser un peu le modèle de l'impetus
- 3:34 et de fonder une véritable théorie géométrique des trajectoires des projectiles.
- 3:38 Et il propose de connecter les portions rectilignes de la trajectoire avec un arc de cercle.
- 3:44 Bon alors, ce n'est pas tout à fait ce qui se passe vraiment,
- 3:46 mais c'est déjà mieux que la trajectoire en triangle.
- 3:49 Tartaglia est également le premier à déterminer que viser avec un angle de 45°
- 3:53 permet de maximiser la portée du tir.
- 3:56 Si vous êtes en dessous, vous avez un tir tendu mais qui retombe moins loin,
- 3:59 et si vous êtes au-dessus de 45°, vous avez un tir en cloche qui lui aussi retombera moins loin.
- 4:04 D'ailleurs, Tartaglia conçoit un instrument avec des graduations et un fil à plomb
- 4:08 qui permet de faire ce réglage sur les canons.
- 4:10 Vous le mettez dans la bouche du canon et réglez l'angle jusqu'à la valeur voulue.
- 4:14 Les travaux de Tartaglia ont ensuite été repris par un de ses élèves, Benedetti,
- 4:18 qui a travaillé plus précisément sur la chute des corps
- 4:21 et la façon dont elles dépendent du matériau qui les constitue.
- 4:24 Tout cela aura évidemment une influence déterminante
- 4:27 sur celui qui finalement établit fermement les bases de la balistique, Galilée.
- 4:37 Vous connaissez tous l'histoire de la tour de Pise
- 4:40 et outre le fait que c'est probablement une légende également,
- 4:43 elle donne là aussi une vision un peu trop réductrice de ce qu'avait vraiment compris Galilée.
- 4:48 L'expérience de la tour démontre supposément que tous les corps tombent verticalement de la même façon,
- 4:53 indépendamment de leur masse, contrairement à ce que professait Aristote.
- 4:56 Évidemment, à strictement parler, il faut nuancer ça en prenant en compte l'effet des frottements de l'air.
- 5:01 Sur mon site, je vous ai recréé une petite simulation de l'expérience de la tour de Pise
- 5:05 avec des paramètres réalistes.
- 5:10 Vous pouvez varier la taille des billes et la masse volumique des matériaux.
- 5:17 Et comme je simule aussi les frottements de l'air, en supposant qu'on a des sphères,
- 5:21 on peut voir les écarts de temps de chute.
- 5:34 Une chose intéressante qu'on voit sur la simulation,
- 5:36 c'est que j'ai fait en sorte que chaque objet laisse sur sa trajectoire des petites marques,
- 5:41 ici toutes les 200 millisecondes.
- 5:43 Et ça permet de visualiser qu'on a une trajectoire accélérée.
- 5:47 Les sphères qui chutent vont de plus en plus vite
- 5:49 et parcourent de plus en plus de distance dans le même intervalle de temps.
- 5:53 Alors ça aurait pu être une vitesse uniforme, des marques espacées à intervalles réguliers,
- 5:58 mais non, c'est une accélération uniforme.
- 6:00 On peut le vérifier aussi avec les petits graphiques qu'il y a en dessous.
- 6:04 Évidemment, faire des observations chronométrées comme ça,
- 6:06 c'est quasi impossible à faire avec l'expérience de la Tour, à l'époque de Galilée en tout cas.
- 6:11 Mais une variante de l'expérience qu'il aurait supposément effectuée,
- 6:14 c'est plutôt de faire rouler des sphères sur un plan incliné.
- 6:17 Et ce qui est intéressant, c'est qu'avec un plan incliné, les trajectoires sont plus lentes.
- 6:22 On est au niveau du sol, donc on peut vraiment mesurer ce phénomène.
- 6:25 Et c'est super important, car si on connaît surtout Galilée
- 6:27 pour l'histoire du temps de chute égale et de la Tour de Pise,
- 6:30 en fait il va plus loin, car il quantifie le phénomène.
- 6:33 Il mesure que sur le plan incliné, les objets parcourent une distance verticale
- 6:37 proportionnelle au carré du temps de déplacement.
- 6:40 C'est-à-dire que les corps subissent une accélération verticale uniforme.
- 6:44 Dans le cas d'une chute libre de la Tour, avec les notations modernes,
- 6:48 on dirait que l'altitude z diminue comme 1,5 de gt²,
- 6:53 où g, c'est l'accélération de la pesanteur, donc 9,8 mètres par seconde carré.
- 6:58 Ça, c'est pour le mouvement vertical.
- 7:00 Mais l'autre point important des travaux de Galilée, c'est l'idée d'inertie,
- 7:03 et notamment de ce que les historiens des sciences ont baptisé l'inertie horizontale.
- 7:08 En effet, Galilée comprend que si un corps subit uniquement la gravité verticale,
- 7:13 son mouvement horizontal est conservé, sa vitesse ne change pas.
- 7:16 Galilée l'avait mis en évidence de façon tout à fait maligne dans le cas de la chute libre.
- 7:21 Pour comprendre ça, il fait des expériences avec une bille qui tombe du bord d'une table,
- 7:26 avec une certaine vitesse et dont il mesure la trajectoire.
- 7:29 Et il constate deux choses.
- 7:31 Premièrement, le temps de chute est toujours le même indépendamment de la trajectoire.
- 7:35 Et c'est le même que celui d'une chute verticale, on a toujours une accélération uniforme.
- 7:40 L'équation z égale moins 1,5 de gt² reste valide.
- 7:45 Mais en plus, au sein d'une trajectoire, la vitesse horizontale ne change pas au cours du mouvement.
- 7:50 C'est la même que celle qu'a la bille en quittant la table.
- 7:54 Si on l'appelle v0, alors la position horizontale x évolue comme v0 fois t.
- 8:00 Avec cette idée d'inertie horizontale, Galilée comprend que le mouvement horizontal
- 8:05 et la chute libre verticale sont en quelque sorte indépendants l'un de l'autre.
- 8:09 Le fait que la bille soit en train de tomber en z ne change pas la façon dont elle avance en x.
- 8:15 C'est ce qu'on voit ici dans la forme moderne des équations.
- 8:17 La bille tombe comme une bille en chute libre verticale
- 8:20 et avance comme une bille en mouvement uniforme horizontal.
- 8:24 Cette idée d'indépendance des deux mouvements vertical et horizontal,
- 8:27 on en a peut-être l'habitude quand on manipule les équations,
- 8:29 mais elle est finalement assez contre-intuitive pour nous.
- 8:32 Vous vous souvenez de mon exemple du plongeoir ?
- 8:34 Eh bien, si je ne tombe pas à la verticale,
- 8:37 c'est notamment parce que mon mouvement horizontal continue tout le long de la chute.
- 8:41 Donc arrivé dans l'eau, j'aurais parcouru une certaine distance horizontale.
- 8:47 Les plongeurs des falaises d'Acapulco, eux, l'ont bien compris.
- 8:50 S'ils ne continuaient pas d'avancer horizontalement pendant leur chute,
- 8:54 eh bien, ils se paieraient les rochers en bas des falaises.
- 8:57 Mais la vitesse initiale horizontale qu'ils se donnent
- 9:00 est conservée tout le long du mouvement, ce qui leur permet d'atteindre l'eau.
- 9:04 Tenez, une petite énigme pour illustrer d'une autre façon
- 9:07 ce caractère contre-intuitif de l'inertie horizontale
- 9:10 et de l'indépendance des deux mouvements.
- 9:11 Imaginez que vous soyez sur une tour avec un arc
- 9:14 et que votre ami situé sur une autre tour en face, à la même hauteur,
- 9:18 décide de lâcher une pomme.
- 9:20 Comment vous faites pour toucher la pomme à coup sûr avec votre flèche ?
- 9:24 Alors, ça paraît compliqué.
- 9:25 Il faut bien choisir la façon de tirer, l'orientation, la puissance.
- 9:30 Si vous faites des essais, on se rend vite compte
- 9:32 que ce n'est pas évident, a priori, de trouver la bonne vitesse et le bon angle.
- 9:36 Et pourtant, en fait, c'est très simple.
- 9:38 La solution, c'est qu'au moment où la pomme commence à tomber,
- 9:41 il faut tirer complètement à l'horizontale, à 0°
- 9:44 et avec la vitesse que vous voulez.
- 9:47 En effet, la pomme et la flèche sont soumises verticalement
- 9:50 à la même accélération de la pesanteur,
- 9:53 donc elles vont tomber verticalement au même rythme.
- 9:56 Les mouvements horizontaux et verticaux de la flèche sont indépendants,
- 10:00 donc si vous tirez avec un angle initial de 0,
- 10:02 votre flèche sera toujours à la même altitude que la pomme pendant sa trajectoire
- 10:07 et elle progressera horizontalement vers elle,
- 10:09 donc vous êtes certains de la transpercer.
- 10:11 Et ce, quelle que soit la vitesse initiale de la flèche,
- 10:13 vous pouvez mettre à peu près ce que vous voulez.
- 10:16 Sur ma petite simulation, vous pouvez vous en convaincre en ajoutant les petits guides de position.
- 10:20 On voit bien que si on tire horizontalement,
- 10:22 l'altitude de la pomme et de la flèche sont toujours identiques.
- 10:26 On est certain de la toucher, quelle que soit la vitesse horizontale.
- 10:29 Évidemment, je néglige les frottements, le temps de réaction du tireur, etc.
- 10:33 Mais vous voyez l'idée.
- 10:34 Bien, Galilée a donc compris que pour une bille qui chute de la table,
- 10:38 le mouvement vertical est une accélération uniforme,
- 10:41 z égale moins 1,5 de gt²,
- 10:43 et le mouvement horizontal est une translation uniforme, x égale v0 t.
- 10:47 Si on combine ces deux équations pour éliminer t,
- 10:51 on obtient l'équation de la trajectoire,
- 10:54 z égale moins 1,5 de g sur v0² fois x².
- 10:59 On voit que z est proportionnel au carré de x.
- 11:02 Mathématiquement, c'est l'équation d'une parabole.
- 11:05 Et Galilée est le premier à réaliser ça.
- 11:07 Les trajectoires balistiques sont des paraboles,
- 11:10 pas des segments connectés par des cercles comme le pensait Tartaglia.
- 11:14 Et notez bien que Galilée ne découvre pas la parabole.
- 11:17 Mathématiquement, elle était déjà parfaitement connue.
- 11:20 Euclide avait déjà écrit sur le sujet presque 2000 ans plus tôt.
- 11:23 Tout le monde connaissait la parabole, si j'ose dire.
- 11:26 Mais à l'époque, l'idée de mathématiser la physique
- 11:29 n'était pas encore vraiment passée dans les esprits,
- 11:31 et donc faire ce lien entre la trajectoire balistique et la parabole,
- 11:35 ce n'était pas si évident.
- 11:37 Je vous passe les détails, mais ça reste vrai,
- 11:39 même si on tire avec un certain angle initial alpha.
- 11:43 Galilée meurt finalement en 1642, l'année de la naissance d'Isaac Newton.
- 11:48 Mais avec ce que je vous ai raconté,
- 11:49 vous voyez que plusieurs décennies avant les travaux de Newton,
- 11:52 on avait déjà une bonne compréhension
- 11:54 de la façon dont fonctionnait la gravité à la surface de la Terre.
- 11:57 Bah oui, il fallait bien faire marcher les canons.
- 12:05 Toujours avant Newton,
- 12:06 en parallèle des travaux des savants italiens sur la balistique,
- 12:09 les astronomes faisaient également pas mal de progrès.
- 12:12 Copernic, Tycho Brahe et surtout Kepler
- 12:15 introduisent aussi les mathématiques dans la physique du mouvement,
- 12:18 cette fois pour comprendre celui des astres.
- 12:21 Entre 1609 et 1618, Kepler publie notamment ces trois lois de l'astronomie,
- 12:27 en particulier la première,
- 12:28 qui affirme que les trajectoires des planètes sont des ellipses,
- 12:31 et la troisième, qui établit un lien quantitatif
- 12:34 entre la période de révolution et la taille de l'ellipse.
- 12:37 Donc Newton, en matière de gravité, n'arrive pas sur un terrain vierge.
- 12:41 D'ailleurs, il le rappellera lui-même de façon fameuse
- 12:43 en affirmant que s'il avait pu voir si loin,
- 12:46 c'est parce qu'il se tenait sur les épaules des géants.
- 12:49 Et l'intuition géniale qui permit à Newton de le faire,
- 12:52 ce n'est donc pas une histoire de pomme,
- 12:54 mais à nouveau une affaire de canon.
- 12:56 Newton réalise une expérience de pensée,
- 12:59 une expérience qu'on ne peut pas faire en vrai,
- 13:01 mais dont on peut imaginer le déroulement.
- 13:03 Et pour bien la comprendre,
- 13:04 j'ai aussi créé une petite simulation interactive
- 13:06 qu'on va utiliser pour suivre le raisonnement de Newton.
- 13:09 Toujours pareil, si vous voulez expérimenter vous-même la simulation,
- 13:11 et sur mon site, le lien est en description.
- 13:15 Donc on a ici un canon,
- 13:16 dont on peut régler l'angle et la vitesse de projection.
- 13:19 Alors à l'époque de Newton,
- 13:21 les meilleurs canons devaient probablement tirer à environ 150 mètres par seconde.
- 13:25 Si on règle sur un angle de 45 degrés, l'optimum donc,
- 13:28 ça nous fait une portée théorique maximale d'un peu plus de 2 kilomètres.
- 13:33 Avec une vitesse de 300 mètres par seconde,
- 13:36 on trouve une portée d'environ 10 kilomètres.
- 13:38 Alors on a juste doublé la vitesse,
- 13:40 mais la portée augmente comme le carré de la vitesse.
- 13:42 Ça se voit dans l'équation de la parabole.
- 13:44 Alors 300 mètres par seconde et une dizaine de kilomètres,
- 13:47 c'est un canon qui n'existait pas au temps de Newton.
- 13:50 C'est en gros les caractéristiques de ce que les Allemands appelaient la grosse Bertha,
- 13:54 une pièce d'artillerie utilisée pendant la Première Guerre mondiale.
- 13:57 Mais on va y aller plus fort.
- 13:59 Si on monte à 1200 mètres par seconde,
- 14:02 on peut tirer en théorie à 150 kilomètres.
- 14:06 Alors 150 kilomètres, c'est à peu près la distance à laquelle les Allemands bombardaient Paris
- 14:11 avec cette fois ce canon gigantesque qui a semé la terreur chez les habitants de la ville,
- 14:15 un canon que les Français avaient surnommé la grosse Bertha.
- 14:19 Bah oui, parce qu'ils avaient confondu avec les canons plus petits dont on a parlé avant.
- 14:23 Ce canon était plutôt appelé par les Allemands le Pariser Kanonen, le canon parisien,
- 14:27 et notons d'ailleurs qu'ils avaient réalisé que sa portée était un peu meilleure
- 14:31 si on tirait avec un angle de 50 ou 55 degrés plutôt que l'optimum théorique de 45 degrés.
- 14:36 Et la raison, c'est que le projectile voyageait alors dans des couches de l'atmosphère moins denses,
- 14:40 donc avec moins de frottement.
- 14:42 Mais revenons un peu au XVIIe siècle.
- 14:44 Alors Newton ne connaissait évidemment pas la grosse Bertha,
- 14:47 mais il avait déjà eu l'idée d'imaginer un canon super puissant
- 14:51 et de réfléchir à ce qui se passerait avec sa trajectoire.
- 14:54 Et pour ça, il imaginait de placer le canon à l'horizontale
- 14:57 mais de tirer depuis une très haute montagne.
- 15:00 Alors allons-y disons à 200 km d'altitude.
- 15:03 Si on tire à l'horizontale à 1200 mètres par seconde,
- 15:06 on retrouve notre bonne vieille parabole qu'observait Galilée.
- 15:10 Mais si on tire vraiment plus fort, disons 4000 mètres par seconde,
- 15:14 là je vais devoir dézoomer un peu et vous voyez qu'il y a un nouvel élément qui rentre en compte,
- 15:18 la courbure de la Terre.
- 15:20 Si on tire suffisamment fort,
- 15:22 le projectile ira plus loin que ce qu'il aurait été sur un terrain plat
- 15:26 du fait de la courbure.
- 15:28 Et si on continue à tirer vraiment plus fort, disons 7000 mètres par seconde,
- 15:32 on commence à suivre la courbure de la Terre et à retomber beaucoup plus loin.
- 15:36 Et là, Newton réalise qu'avec la bonne vitesse,
- 15:40 on peut carrément faire le tour de la Terre.
- 15:43 Et pour ça, comme on voit dans ma simulation, il faut aller à environ 7800 mètres par seconde.
- 15:47 Et là, notre boulet de canon continuera indéfiniment sa trajectoire autour de la Terre.
- 15:53 Mathématiquement, on peut réconcilier cela avec la découverte de Galilée.
- 15:57 Quand on tire et que la trajectoire suit une parabole,
- 16:00 elle a initialement un certain rayon de courbure qui vaut V0² sur G.
- 16:04 Et si on tire suffisamment fort que V0 augmente,
- 16:08 le rayon de courbure de la trajectoire initiale devient égal au rayon de la Terre.
- 16:12 Et donc le boulet n'atteint jamais le sol.
- 16:16 A cette vitesse, on a transformé notre boulet de canon
- 16:20 A cette vitesse, on a transformé notre boulet de canon
- 16:23 en un nouveau satellite de la Terre, comme la Lune finalement.
- 16:27 Et grâce à cette expérience de pensée complètement dingue pour l'époque,
- 16:31 Newton comprend que les orbites des astres et les trajectoires balistiques
- 16:35 ne sont que deux facettes du même phénomène.
- 16:38 Et c'est difficile de se représenter le saut conceptuel que ça représente.
- 16:42 L'astronomie et la balistique étaient deux disciplines complètement séparées,
- 16:45 ce n'est pas du tout les mêmes échelles.
- 16:48 Newton comprend que c'est en fait la même chose.
- 16:51 Que la Lune est un boulet de canon, c'est pareil.
- 16:54 Il y a une citation du poète Paul Valéry qui résume bien ça.
- 16:57 Il disait, il fallait être Newton pour s'apercevoir que la Lune tombe
- 17:01 alors que tout le monde voit bien que ce n'est pas le cas.
- 17:04 Et c'est exactement ça, Newton comprend que la Lune tombe comme un boulet de canon
- 17:08 mais qu'il subirait la gravité terrestre en avançant en même temps.
- 17:11 Alors ça peut paraître un peu bizarre pour la Lune qui est déjà en mouvement,
- 17:15 qui est déjà lancée depuis un canon, mais on peut le comprendre comme ceci.
- 17:18 La Lune a une certaine vitesse et donc en permanence,
- 17:21 elle avance un peu tout droit sous l'effet de cette vitesse.
- 17:24 Mais comme la gravité terrestre la fait également tomber vers elle,
- 17:27 elle se déplace aussi en direction du centre de la Terre.
- 17:30 Et donc, au final, reste en permanence sur son orbite quasiment circulaire.
- 17:35 Comme le boulet de Newton, elle tombe sans cesse, sans jamais se rapprocher du sol.
- 17:41 Unifiée l'astronomie et la chute des corps, la Lune et les boulets de canon,
- 17:44 c'est ça la première idée de Newton.
- 17:46 Sauf que si vous regardez les chiffres, vous verrez que ça ne colle pas.
- 17:49 On a trouvé une vitesse d'environ 8000 mètres par seconde
- 17:52 pour satelliser notre boulet autour de la Terre.
- 17:54 Or la Lune va beaucoup moins vite que ça.
- 17:56 Elle est à 384 000 kilomètres de nous,
- 17:59 ça fait environ 2,4 millions de kilomètres de circonférence pour sa trajectoire,
- 18:02 parcourue en 27 jours.
- 18:04 Faites le calcul, on est autour de 1 km par seconde.
- 18:07 Donc 8 fois moins que ce qu'on a trouvé avec le canon.
- 18:09 La raison de cette différence, c'est évidemment qu'au niveau de la Lune,
- 18:12 l'attraction de la gravité exercée par la Terre est plus faible qu'à la surface.
- 18:16 Donc la vitesse que doit avoir la Lune pour rester sur sa trajectoire
- 18:19 est plus faible que pour notre boulet.
- 18:21 D'ailleurs, c'est ce qu'avait compris Kepler avec sa fameuse troisième loi.
- 18:24 Si on se place dans le cas d'une orbite circulaire,
- 18:27 la loi nous dit que le carré de la période de révolution
- 18:30 est proportionnel au cube du rayon.
- 18:32 Une autre façon d'écrire cette loi,
- 18:34 c'est de dire que la période, c'est la circonférence divisée par la vitesse,
- 18:37 donc 2πr divisé par v,
- 18:40 et en injectant ça dans la loi de Kepler,
- 18:43 on trouve que le carré de la vitesse est inversement proportionnel au rayon de l'orbite.
- 18:47 La Lune est à 384 000 km,
- 18:50 donc sa distance au centre de la Terre est une soixantaine de fois plus élevée que la nôtre,
- 18:54 donc ça fait une vitesse 8 fois plus faible.
- 18:56 Ça colle avec nos chiffres.
- 18:57 La Lune va à seulement 1 km par seconde pour se maintenir sur sa trajectoire.
- 19:01 Alors, comment réconcilier la vitesse de satellisation dans l'expérience du canon
- 19:06 avec la vitesse de la Lune qui suit la troisième loi de Kepler ?
- 19:09 Souvenez-vous qu'on a écrit la satellisation comme une égalité
- 19:12 entre le rayon de courbure induit par la chute initiale
- 19:15 et le rayon de l'orbite, v² sur g égale r.
- 19:20 Si maintenant on injecte le fait que le carré de la vitesse est en 1 sur r,
- 19:24 c'est la troisième loi de Kepler,
- 19:26 on peut réarranger tout ça et trouver que g,
- 19:28 l'accélération que nous fait subir la gravité,
- 19:30 est en 1 sur r².
- 19:32 On voit que pour que la vitesse de satellisation diminue avec la distance comme il faut,
- 19:37 alors il faut que l'accélération de la gravité soit en 1 sur r².
- 19:40 C'est le seul moyen d'être cohérent avec la troisième loi de Kepler.
- 19:44 Et avec cette idée, on retrouve bien la célèbre découverte de la loi de Newton
- 19:48 qui dit que l'attraction de la gravité décroît comme le carré de la distance,
- 19:52 la fameuse formule qu'on apprend au lycée.
- 19:54 Une formule qui est valide que l'on parle de pommes qui tombent,
- 19:57 des boulets de canon qui volent ou bien des astres qui orbitent.
- 20:00 Le génie de Newton, ce n'est pas d'avoir compris la chute des pommes,
- 20:04 c'est d'avoir formulé une loi de la gravitation dite universelle
- 20:07 qui s'applique partout et à toutes les situations.
- 20:10 Et même si on n'est pas dans la tête de Newton,
- 20:12 on peut volontiers imaginer que la clé de cette compréhension,
- 20:15 c'était l'expérience de pensée du canon.
- 20:23 Bien, maintenant on peut retourner sur notre petite simulation
- 20:26 et jouer un peu en variant les paramètres.
- 20:28 Si on prend un peu d'altitude et qu'on pousse au-delà des 8000 mètres par seconde,
- 20:31 on va vite remarquer une chose,
- 20:32 c'est que les trajectoires ne sont plus circulaires.
- 20:38 Même constatation si on commence à mettre un certain angle initial.
- 20:41 Ce qu'on voit là, ce sont des ellipses.
- 20:46 C'est ce qu'avait compris Kepler avec sa première loi.
- 20:49 Les orbites des astres ne sont pas seulement des cercles,
- 20:52 ce sont plus généralement des ellipses.
- 20:54 Le cercle n'est qu'un cas particulier d'ellipse.
- 20:57 Pour quantifier à quel point une orbite est elliptique,
- 21:00 on utilise une quantité qu'on appelle l'eccentricité.
- 21:03 Un cercle a une eccentricité de 0
- 21:05 et plus l'eccentricité se rapproche de 1,
- 21:07 plus l'ellipse est aplatie.
- 21:09 Et en principe on peut trouver de tout entre ces deux extrêmes.
- 21:13 Mars a une eccentricité d'environ 0,1
- 21:15 et Mercure de 0,2.
- 21:17 Alors c'est pas énorme,
- 21:18 mais ça avait suffi à Kepler pour comprendre
- 21:20 que l'ellipse était le cas général.
- 21:22 Depuis, on ne peut plus imaginer
- 21:24 que l'ellipse était le cas général.
- 21:26 Depuis, on a aussi découvert Pluton
- 21:28 et son eccentricité de 0,25.
- 21:30 Un cas extrême d'eccentricité,
- 21:32 ce sont les comètes périodiques,
- 21:34 comme la comète de Halley,
- 21:36 qui revient tous les 76 ans
- 21:38 et dont l'eccentricité est de 0,97,
- 21:40 donc très proche de 1.
- 21:42 Sur ma simulation, plus je tire fort,
- 21:44 plus l'orbite va être excentrique.
- 21:48 Et si je me rapproche d'environ 11 km par seconde,
- 21:51 je vais constater une chose.
- 21:53 Ce canon ne va jamais revenir.
- 21:55 Quand l'eccentricité dépasse 1,
- 21:57 si on peut dire,
- 21:58 on n'a plus une ellipse,
- 21:59 on a une hyperbole
- 22:00 et mon projectile s'en va à l'infini.
- 22:03 La vitesse limite à laquelle ça se produit,
- 22:05 c'est ce qu'on appelle la vitesse de libération.
- 22:07 Et si on fait le calcul,
- 22:08 on trouve que cette vitesse de libération,
- 22:10 c'est racine de 2 fois la vitesse de satellisation
- 22:12 qu'on avait trouvée tout à l'heure.
- 22:14 C'est donc environ 11 km par seconde
- 22:16 à la surface de la Terre.
- 22:17 Et c'est typiquement la vitesse
- 22:18 qu'on s'efforce d'atteindre avec une fusée
- 22:20 pour espérer s'arracher de la traction terrestre.
- 22:23 Une chose étonnante que vous remarquerez
- 22:25 si vous jouez avec la simulation,
- 22:27 c'est que ça n'est pas facile en général
- 22:29 d'obtenir une trajectoire bien circulaire,
- 22:31 comme celle de la Lune par exemple.
- 22:32 Il faut vraiment prendre un angle de zéro
- 22:34 et parfaitement choisir la vitesse.
- 22:36 Si vous êtes au-dessus ou en dessous
- 22:38 de la bonne vitesse,
- 22:39 vous aurez une ellipse
- 22:40 où vous cracherez sur la Terre.
- 22:42 Obtenir une trajectoire circulaire,
- 22:44 c'est assez spécifique.
- 22:45 Ce qui est bizarre,
- 22:46 c'est pourquoi les planètes et la Lune
- 22:48 ont toutes, dans leur majorité,
- 22:50 des trajectoires bien circulaires
- 22:53 avec des excentricités faibles, très faibles.
- 22:55 Si le cercle est un cas si rare,
- 22:57 si particulier,
- 22:58 pourquoi est-ce qu'on n'a pas
- 22:59 des ellipses partout dans le système solaire ?
- 23:01 La trajectoire circulaire,
- 23:02 ça semble presque un petit miracle,
- 23:04 c'est bizarre.
- 23:05 Pour le comprendre,
- 23:06 il faut s'intéresser aux conditions
- 23:08 dans lesquelles ces orbites se sont formées
- 23:10 et à la façon dont elles ont évolué.
- 23:12 Il y a en effet en pratique
- 23:13 un phénomène qu'on appelle parfois
- 23:15 la circularisation des orbites.
- 23:17 Ici, avec ma simulation,
- 23:18 on se place dans un cas très idéal,
- 23:19 un des projectiles ponctuels
- 23:21 qui sont seuls sur leur orbite,
- 23:22 mais la réalité est un peu différente.
- 23:24 D'une part,
- 23:25 quand le système solaire s'est formé,
- 23:26 il y avait des tas de débris en rotation
- 23:28 qui ont provoqué des petites collisions
- 23:30 en grand nombre
- 23:31 qu'on peut assimiler
- 23:32 à une sorte de force de frottement.
- 23:34 Ensuite, on sait aussi
- 23:35 que les corps célestes
- 23:36 comme les planètes ou la Lune
- 23:38 ont une certaine taille,
- 23:39 sont faits de roches ou de fluides
- 23:41 qui ont à grande échelle
- 23:42 une certaine viscosité.
- 23:44 Cette viscosité conduit aussi
- 23:45 à une forme de perte d'énergie
- 23:47 qu'on appelle de la dissipation.
- 23:49 Les frottements et la dissipation,
- 23:51 ont pour effet
- 23:52 de faire perdre de l'énergie
- 23:53 à notre système,
- 23:54 ce qui favorise en priorité
- 23:56 la diminution de l'excentricité.
- 23:58 On peut l'expérimenter
- 23:59 sur ma petite simulation.
- 24:01 Partons d'une trajectoire elliptique
- 24:02 avec une certaine excentricité
- 24:04 et ce qu'on peut faire
- 24:05 c'est rajouter un peu de friction
- 24:07 temporairement
- 24:08 en imaginant une certaine répartition
- 24:09 de débris autour du Soleil.
- 24:11 On peut alors observer l'effet
- 24:13 sur la taille et la forme de l'ellipse
- 24:15 et constater le phénomène
- 24:16 de circularisation.
- 24:18 Ici, j'affiche en temps réel
- 24:20 l'excentricité de la trajectoire
- 24:22 et on voit qu'elle diminue
- 24:23 au cours du temps,
- 24:24 notamment quand le corps
- 24:25 passe au périhélie,
- 24:26 le point le plus proche du Soleil
- 24:28 et qui est celui
- 24:29 où la vitesse est la plus élevée.
- 24:31 Ce phénomène, ça explique donc
- 24:32 que la plupart des orbites
- 24:33 dans le système solaire
- 24:34 est peu à peu convergée
- 24:36 vers quelque chose
- 24:37 de très circulaire,
- 24:38 des excentricités très proches de zéro
- 24:40 bien que le cercle
- 24:41 ne soit finalement
- 24:42 qu'un cas très particulier
- 24:43 d'ellipse.
- 24:46 Notez qu'une des raisons
- 24:47 pour lesquelles quelques planètes
- 24:49 comme Mars ou Mercure
- 24:51 ont malgré tout
- 24:52 conservé une orbite
- 24:53 légèrement excentrique,
- 24:54 c'est qu'en pratique
- 24:55 elles ne sont pas seules
- 24:56 autour du Soleil.
- 24:57 Dans une faible mesure,
- 24:58 toutes les planètes
- 24:59 s'influencent les unes les autres.
- 25:01 Et donc pour bien comprendre
- 25:03 leur trajectoire,
- 25:04 il faut considérer
- 25:05 des interactions gravitationnelles
- 25:06 avec plusieurs corps.
- 25:08 Mais ça, c'est plus compliqué
- 25:10 et ce sera pour le prochain épisode.
- 25:12 Merci d'avoir suivi la vidéo,
- 25:13 n'oubliez pas de vous abonner
- 25:14 pour ne rien rater.
- 25:15 Vous pouvez aussi
- 25:16 soutenir la chaîne
- 25:17 sur Tipeee ou Patreon
- 25:18 si le cœur vous en dit.
- 25:19 Les liens sont en description.
- 25:20 Je vous mets également
- 25:21 la page web
- 25:22 sur laquelle j'ai hébergé
- 25:23 toutes les petites simulations
- 25:24 que je vous ai montrées.
- 25:25 Je suis curieux de savoir
- 25:26 si ça vous intéresse
- 25:27 de pouvoir jouer vous-même
- 25:28 avec ces expériences numériques
- 25:29 pour mieux comprendre
- 25:30 ce qui se passe.
- 25:31 N'hésitez pas à me dire
- 25:32 ce que vous en pensez
- 25:33 et en attendant,
- 25:34 moi je vous dis
- 25:35 à très vite pour une nouvelle vidéo.
- 25:36 A bientôt !
- 0:00 Hello everyone, today we're going to talk about the birth of the theory of gravity.
- 0:05 But be careful, not general relativity, black holes, or spacetime curvature,
- 0:10 no, no, simply the classical force of gravity,
- 0:13 the one we learn in high school and sometimes call Newtonian gravity.
- 0:18 So even if it already seems very familiar to you,
- 0:20 you'll see that this force of gravity still deserves
- 0:23 a deep dive into how it was understood.
- 0:26 And this will also be an opportunity for me to try something new.
- 0:29 I've created several interactive simulations to illustrate what I'm going to talk about.
- 0:34 And if you wish, you can go play with them on my website; the link is in the description.
- 0:38 This should allow you to better understand by experimenting yourself
- 0:41 the concepts we'll be discussing today.
- 0:44 When we think about the discovery and understanding of the force of gravity,
- 0:47 we obviously think first of Isaac Newton.
- 0:50 You know, the apple that fell on his head.
- 0:53 But this anecdote, besides the fact that it's probably partly false,
- 0:56 I find it has the flaw of obscuring Newton's true contribution.
- 1:01 Rather than his apple, we'll see that we'd do better to talk about his cannon.
- 1:05 Indeed, the apple anecdote might lead us to believe that Newton was the first
- 1:09 to understand how objects fell to the ground.
- 1:12 Whereas in fact, before him, this question had already been quite studied,
- 1:16 and for a very practical reason: ballistics.
- 1:20 So ballistics is the discipline that tries to understand
- 1:23 and predict the trajectory of projectiles, such as cannonballs.
- 1:27 It was a question that interested quite a few people at the time.
- 1:29 Gunpowder spread across Europe during the 14th century,
- 1:33 and cannons quickly became indispensable on the battlefield.
- 1:37 So at first, they were used in a rather crude way to shoot straight or smash walls.
- 1:42 But after a while, people thought it would be good to be able to aim.
- 1:47 So at the time, to explain the movement of projectiles,
- 1:49 there was what was called the theory of impetus.
- 1:53 Impetus means impulse in Latin.
- 1:56 According to this theory, when a projectile is propelled,
- 1:59 it is given a certain amount of impetus which will gradually be consumed,
- 2:04 and when there is no more impetus, gravity comes into play and makes the projectile fall.
- 2:09 Thus, this theory imagined that the movement occurred in two stages.
- 2:13 First, an initial rectilinear trajectory that depended on the angle and power at which it was fired,
- 2:18 then a vertical fall when gravity took over.
- 2:22 Now, that might seem a bit ridiculous as an idea,
- 2:24 but it's still quite close to the natural intuition we can have about gravity.
- 2:30 For example, when I used to jump off the 5-meter diving board as a kid,
- 2:33 I often reasoned as if the movement would happen like that, in two stages,
- 2:37 as if once my initial jump was made, I would fall vertically,
- 2:41 like in a Tex Avery cartoon.
- 2:44 Between the 16th and early 17th centuries,
- 2:46 there was a whole lineage of Italian scholars
- 2:49 who questioned the theory of ballistic motion derived from impetus.
- 2:53 Niccolò Fontana Tartaglia, for example,
- 2:56 had realized that the water gushing from the city's fountains
- 2:59 didn't follow two straight lines, but made a curve.
- 3:03 He made the same observation when he peed into the port of Venice after a boozy evening, by the way.
- 3:07 In 1537, Tartaglia published a treatise soberly titled <i>Nova Scientia</i>, the new science.
- 3:14 Ambitious, huh?
- 3:15 But in this case, the title was quite justified
- 3:17 as it is perhaps one of the very first works on applied mathematics.
- 3:22 In it, Tartaglia addresses various questions concerning military arts
- 3:25 using mathematical tools, particularly the question of ballistics.
- 3:29 In his text, Tartaglia proposes to move beyond the impetus model
- 3:34 and to establish a true geometric theory of projectile trajectories.
- 3:38 And he proposes to connect the rectilinear portions of the trajectory with a circular arc.
- 3:44 Well, that's not exactly what really happens,
- 3:46 but it's already better than the triangular trajectory.
- 3:49 Tartaglia was also the first to determine that aiming at a 45° angle
- 3:53 maximizes the range of the shot.
- 3:56 If you're below, you have a flat shot that falls shorter,
- 3:59 and if you're above 45°, you have a high-arc shot that also falls shorter.
- 4:04 Furthermore, Tartaglia designed an instrument with graduations and a plumb line
- 4:08 that allowed this adjustment to be made on cannons.
- 4:10 You put it in the muzzle of the cannon and adjust the angle to the desired value.
- 4:14 Tartaglia's work was later taken up by one of his students, Benedetti,
- 4:18 who worked more precisely on the fall of bodies
- 4:21 and how they depend on the material they are made of.
- 4:24 All of this would obviously have a decisive influence
- 4:27 on the one who ultimately firmly established the foundations of ballistics, Galileo.
- 4:37 You all know the story of the Leaning Tower of Pisa
- 4:40 and besides the fact that it's probably also a legend,
- 4:43 it also gives a somewhat overly simplistic view of what Galileo truly understood.
- 4:48 The tower experiment supposedly demonstrates that all bodies fall vertically in the same way,
- 4:53 regardless of their mass, contrary to what Aristotle professed.
- 4:56 Of course, strictly speaking, this needs to be nuanced by taking into account the effect of air resistance.
- 5:01 On my website, I've recreated a small simulation of the Leaning Tower of Pisa experiment
- 5:05 with realistic parameters.
- 5:10 You can vary the size of the balls and the density of the materials.
- 5:17 And since I also simulate air resistance, assuming we have spheres,
- 5:21 we can see the differences in fall times.
- 5:34 One interesting thing we see in the simulation,
- 5:36 is that I've made sure each object leaves small marks along its trajectory,
- 5:41 here every 200 milliseconds.
- 5:43 And this allows us to visualize that we have an accelerated trajectory.
- 5:47 The falling spheres go faster and faster
- 5:49 and cover more and more distance in the same time interval.
- 5:53 So it could have been a uniform speed, marks spaced at regular intervals,
- 5:58 but no, it's a uniform acceleration.
- 6:00 We can also verify this with the small graphs below.
- 6:04 Obviously, making timed observations like this,
- 6:06 is almost impossible to do with the Tower experiment, at least in Galileo's time.
- 6:11 But a variant of the experiment he supposedly performed,
- 6:14 was rather to roll spheres down an inclined plane.
- 6:17 And what's interesting is that with an inclined plane, the trajectories are slower.
- 6:22 We are at ground level, so we can truly measure this phenomenon.
- 6:25 And this is super important, because while we mostly know Galileo
- 6:27 for the story of equal fall times and the Leaning Tower of Pisa,
- 6:30 in fact, he goes further, because he quantifies the phenomenon.
- 6:33 He measured that on the inclined plane, objects cover a vertical distance
- 6:37 proportional to the square of the travel time.
- 6:40 That is to say, bodies undergo uniform vertical acceleration.
- 6:44 In the case of a free fall from the Tower, with modern notation,
- 6:48 we would say that altitude z decreases as one half gt²,
- 6:53 where g is the acceleration due to gravity, so 9.8 meters per second squared.
- 6:58 That's for vertical motion.
- 7:00 But the other important point of Galileo's work is the idea of inertia,
- 7:03 and particularly what historians of science have called horizontal inertia.
- 7:08 Indeed, Galileo understood that if a body is subject only to vertical gravity,
- 7:13 its horizontal motion is conserved, its speed does not change.
- 7:16 Galileo had demonstrated this very cleverly in the case of free fall.
- 7:21 To understand this, he conducted experiments with a ball falling from the edge of a table,
- 7:26 with a certain speed and whose trajectory he measured.
- 7:29 And he observed two things.
- 7:31 Firstly, the fall time is always the same regardless of the trajectory.
- 7:35 And it's the same as that of a vertical fall; we always have uniform acceleration.
- 7:40 The equation z equals minus 0.5 gt² remains valid.
- 7:45 But in addition, within a trajectory, the horizontal velocity does not change during the movement.
- 7:50 It's the same as the ball has when leaving the table.
- 7:54 If we call it v0, then the horizontal position x evolves as v0 times t.
- 8:00 With this idea of horizontal inertia, Galileo understood that horizontal motion
- 8:05 and vertical free fall are, in a way, independent of each other.
- 8:09 The fact that the ball is falling in z does not change how it moves forward in x.
- 8:15 This is what we see here in the modern form of the equations.
- 8:17 The ball falls like a ball in vertical free fall
- 8:20 and moves forward like a ball in uniform horizontal motion.
- 8:24 This idea of the independence of vertical and horizontal movements,
- 8:27 we might be used to it when we manipulate equations,
- 8:29 but it is ultimately quite counter-intuitive for us.
- 8:32 Do you remember my diving board example?
- 8:34 Well, if I don't fall vertically,
- 8:37 it's mainly because my horizontal movement continues throughout the fall.
- 8:41 So, once in the water, I would have covered a certain horizontal distance.
- 8:47 The cliff divers of Acapulco, they understood this well.
- 8:50 If they didn't continue to move horizontally during their fall,
- 8:54 well, they would hit the rocks at the bottom of the cliffs.
- 8:57 But the initial horizontal velocity they give themselves
- 9:00 is conserved throughout the movement, allowing them to reach the water.
- 9:04 Here's a little riddle to illustrate in another way
- 9:07 this counter-intuitive nature of horizontal inertia
- 9:10 and the independence of the two movements.
- 9:11 Imagine you are on a tower with a bow
- 9:14 and your friend, on another tower opposite, at the same height,
- 9:18 decides to drop an apple.
- 9:20 How do you make sure to hit the apple with your arrow?
- 9:24 Well, it seems complicated.
- 9:25 You have to choose the right way to shoot, the orientation, the power.
- 9:30 If you try it, you quickly realize
- 9:32 that it's not obvious, a priori, to find the right speed and angle.
- 9:36 And yet, in fact, it's very simple.
- 9:38 The solution is that the moment the apple starts to fall,
- 9:41 you must shoot completely horizontally, at 0°
- 9:44 and with whatever speed you want.
- 9:47 Indeed, the apple and the arrow are subjected vertically
- 9:50 to the same acceleration of gravity,
- 9:53 so they will fall vertically at the same rate.
- 9:56 The horizontal and vertical movements of the arrow are independent,
- 10:00 so if you shoot with an initial angle of 0,
- 10:02 your arrow will always be at the same altitude as the apple during its trajectory
- 10:07 and it will progress horizontally towards it,
- 10:09 so you are certain to pierce it.
- 10:11 And this, regardless of the initial speed of the arrow,
- 10:13 you can use pretty much whatever you want.
- 10:16 In my little simulation, you can convince yourself by adding the small position guides.
- 10:20 We clearly see that if we shoot horizontally,
- 10:22 the altitude of the apple and the arrow are always identical.
- 10:26 We are certain to hit it, regardless of the horizontal speed.
- 10:29 Obviously, I'm neglecting friction, the shooter's reaction time, etc.
- 10:33 But you get the idea.
- 10:34 So, Galileo understood that for a ball falling from the table,
- 10:38 the vertical motion is uniform acceleration,
- 10:41 z equals minus 0.5 gt²,
- 10:43 and the horizontal motion is uniform translation, x equals v0 t.
- 10:47 If we combine these two equations to eliminate t,
- 10:51 we obtain the equation of the trajectory,
- 10:54 z equals minus 0.5 g over v0² times x².
- 10:59 We see that z is proportional to the square of x.
- 11:02 Mathematically, this is the equation of a parabola.
- 11:05 And Galileo was the first to realize this.
- 11:07 Ballistic trajectories are parabolas,
- 11:10 not segments connected by circles as Tartaglia thought.
- 11:14 And note that Galileo did not discover the parabola.
- 11:17 Mathematically, it was already perfectly known.
- 11:20 Euclid had already written on the subject almost 2000 years earlier.
- 11:23 Everyone knew the parabola, so to speak.
- 11:26 But at the time, the idea of mathematizing physics
- 11:29 had not yet truly taken hold,
- 11:31 and so making this link between ballistic trajectory and the parabola,
- 11:35 was not so obvious.
- 11:37 I'll spare you the details, but it remains true,
- 11:39 even if we fire with a certain initial angle alpha.
- 11:43 Galileo finally died in 1642, the year Isaac Newton was born.
- 11:48 But with what I've told you,
- 11:49 you see that several decades before Newton's work,
- 11:52 we already had a good understanding
- 11:54 of how gravity worked on the surface of the Earth.
- 11:57 After all, cannons had to work.
- 12:05 Still before Newton,
- 12:06 in parallel with the work of Italian scientists on ballistics,
- 12:09 astronomers were also making significant progress.
- 12:12 Copernicus, Tycho Brahe, and especially Kepler
- 12:15 also introduced mathematics into the physics of motion,
- 12:18 this time to understand the motion of celestial bodies.
- 12:21 Between 1609 and 1618, Kepler notably published his three laws of astronomy,
- 12:27 particularly the first,
- 12:28 which states that the trajectories of planets are ellipses,
- 12:31 and the third, which establishes a quantitative link
- 12:34 between the period of revolution and the size of the ellipse.
- 12:37 So Newton, regarding gravity, was not starting from scratch.
- 12:41 In fact, he famously recalled this himself
- 12:43 by stating that if he had seen further,
- 12:46 it was by standing on the shoulders of giants.
- 12:49 And the brilliant insight that allowed Newton to do this,
- 12:52 was therefore not a story about an apple,
- 12:54 but once again, a matter of cannons.
- 12:56 Newton conducted a thought experiment,
- 12:59 an experiment that cannot be done in reality,
- 13:01 but whose progression can be imagined.
- 13:03 And to understand it well,
- 13:04 I also created a small interactive simulation
- 13:06 that we will use to follow Newton's reasoning.
- 13:09 As always, if you want to try the simulation yourself,
- 13:11 it's on my website, the link is in the description.
- 13:15 So here we have a cannon,
- 13:16 whose angle and projection speed can be adjusted.
- 13:19 Now, in Newton's time,
- 13:21 the best cannons probably fired at about 150 meters per second.
- 13:25 If we set it to a 45-degree angle, the optimum,
- 13:28 that gives us a theoretical maximum range of a little over 2 kilometers.
- 13:33 With a speed of 300 meters per second,
- 13:36 we find a range of about 10 kilometers.
- 13:38 So we've just doubled the speed,
- 13:40 but the range increases as the square of the speed.
- 13:42 This can be seen in the equation of the parabola.
- 13:44 So 300 meters per second and about ten kilometers,
- 13:47 that's a cannon that didn't exist in Newton's time.
- 13:50 These are basically the characteristics of what the Germans called the Big Bertha,
- 13:54 a piece of artillery used during World War I.
- 13:57 But let's go even faster.
- 13:59 If we go up to 1200 meters per second,
- 14:02 we can theoretically shoot 150 kilometers.
- 14:06 So, 150 kilometers is roughly the distance from which the Germans bombed Paris
- 14:11 this time with that gigantic cannon that spread terror among the city's inhabitants,
- 14:15 a cannon that the French had nicknamed the Big Bertha.
- 14:19 Well, yes, because they had confused it with the smaller cannons we discussed earlier.
- 14:23 This cannon was rather called by the Germans the Pariser Kanonen, the Parisian cannon,
- 14:27 and let's note, by the way, that they had realized its range was a bit better
- 14:31 if fired at an angle of 50 or 55 degrees rather than the theoretical optimum of 45 degrees.
- 14:36 And the reason is that the projectile then traveled through less dense layers of the atmosphere,
- 14:40 thus with less friction.
- 14:42 But let's go back a bit to the 17th century.
- 14:44 Now, Newton obviously didn't know about the Big Bertha,
- 14:47 but he had already had the idea of imagining a super powerful cannon
- 14:51 and thinking about what would happen with its trajectory.
- 14:54 And for that, he imagined placing the cannon horizontally
- 14:57 but firing from a very high mountain.
- 15:00 So let's say at 200 km altitude.
- 15:03 If we fire horizontally at 1200 meters per second,
- 15:06 we find our good old parabola that Galileo observed.
- 15:10 But if we shoot much harder, say 4000 meters per second,
- 15:14 I'll have to zoom out a bit, and you'll see a new element comes into play,
- 15:18 the curvature of the Earth.
- 15:20 If we shoot hard enough,
- 15:22 the projectile will go further than it would have on flat ground
- 15:26 due to the curvature.
- 15:28 And if we continue to shoot much harder, say 7000 meters per second,
- 15:32 we start to follow the Earth's curvature and fall back much further.
- 15:36 And there, Newton realizes that with the right speed,
- 15:40 we can actually go around the Earth.
- 15:43 And for that, as we see in my simulation, you need to go at about 7800 meters per second.
- 15:47 And there, our cannonball will continue its trajectory around the Earth indefinitely.
- 15:53 Mathematically, we can reconcile this with Galileo's discovery.
- 15:57 When you shoot and the trajectory follows a parabola,
- 16:00 it initially has a certain radius of curvature which is V0² over G.
- 16:04 And if you shoot hard enough that V0 increases,
- 16:08 the radius of curvature of the initial trajectory becomes equal to the Earth's radius.
- 16:12 And so the cannonball never reaches the ground.
- 16:16 At this speed, we've transformed our cannonball
- 16:20 At this speed, we've transformed our cannonball
- 16:23 into a new Earth satellite, like the Moon, ultimately.
- 16:27 And thanks to this thought experiment, completely crazy for its time,
- 16:31 Newton understands that the orbits of celestial bodies and ballistic trajectories
- 16:35 are just two facets of the same phenomenon.
- 16:38 And it's difficult to imagine the conceptual leap this represents.
- 16:42 Astronomy and ballistics were two completely separate disciplines,
- 16:45 they are not at all the same scales.
- 16:48 Newton understands that it's actually the same thing.
- 16:51 That the Moon is a cannonball, it's the same thing.
- 16:54 There's a quote from the poet Paul Valéry that summarizes this well.
- 16:57 He said, it took a Newton to realize that the Moon falls
- 17:01 when everyone clearly sees that it's not the case.
- 17:04 And that's exactly it, Newton understands that the Moon falls like a cannonball
- 17:08 but that it would be subject to Earth's gravity while moving forward.
- 17:11 Now, that might seem a bit strange for the Moon, which is already in motion,
- 17:15 which is already launched from a cannon, but we can understand it like this.
- 17:18 The Moon has a certain speed, and therefore constantly,
- 17:21 it moves somewhat straight due to this speed.
- 17:24 But since Earth's gravity also makes it fall towards it,
- 17:27 it also moves towards the center of the Earth.
- 17:30 And so, ultimately, it remains permanently in its almost circular orbit.
- 17:35 Like Newton's cannonball, it falls continuously, without ever getting closer to the ground.
- 17:41 Unifying astronomy and the fall of bodies, the Moon and cannonballs,
- 17:44 that's Newton's first idea.
- 17:46 Except that if you look at the numbers, you'll see it doesn't add up.
- 17:49 We found a speed of about 8000 meters per second
- 17:52 to put our cannonball into orbit around the Earth.
- 17:54 However, the Moon moves much slower than that.
- 17:56 It is 384,000 kilometers from us,
- 17:59 which makes its trajectory's circumference about 2.4 million kilometers,
- 18:02 covered in 27 days.
- 18:04 Do the math, it's around 1 km per second.
- 18:07 So 8 times less than what we found with the cannon.
- 18:09 The reason for this difference is obviously that at the Moon's level,
- 18:12 the gravitational pull exerted by the Earth is weaker than at the surface.
- 18:16 So the speed the Moon must have to stay on its trajectory
- 18:19 is lower than for our cannonball.
- 18:21 Moreover, this is what Kepler understood with his famous third law.
- 18:24 If we consider the case of a circular orbit,
- 18:27 the law tells us that the square of the orbital period
- 18:30 is proportional to the cube of the radius.
- 18:32 Another way to write this law,
- 18:34 is to say that the period is the circumference divided by the speed,
- 18:37 so 2πr divided by v,
- 18:40 and by plugging that into Kepler's law,
- 18:43 we find that the square of the speed is inversely proportional to the orbit's radius.
- 18:47 The Moon is 384,000 km away,
- 18:50 so its distance from the center of the Earth is about sixty times greater than ours,
- 18:54 which means a speed 8 times slower.
- 18:56 That matches our numbers.
- 18:57 The Moon travels at only 1 km per second to maintain its trajectory.
- 19:01 So, how do we reconcile the orbital velocity in the cannon experiment
- 19:06 with the Moon's velocity, which follows Kepler's third law?
- 19:09 Remember that we wrote orbital insertion as an equality
- 19:12 between the radius of curvature induced by the initial fall
- 19:15 and the orbit's radius, v² over g equals r.
- 19:20 If we now input the fact that the square of the velocity is 1 over r,
- 19:24 which is Kepler's third law,
- 19:26 we can rearrange all of that and find that g,
- 19:28 the acceleration caused by gravity,
- 19:30 is 1 over r².
- 19:32 We see that for the orbital velocity to decrease with distance as it should,
- 19:37 then the acceleration of gravity must be 1 over r².
- 19:40 This is the only way to be consistent with Kepler's third law.
- 19:44 And with this idea, we indeed find Newton's famous discovery of the law
- 19:48 which states that gravitational attraction decreases as the square of the distance,
- 19:52 the famous formula we learn in high school.
- 19:54 A formula that is valid whether we're talking about falling apples,
- 19:57 flying cannonballs, or orbiting celestial bodies.
- 20:00 Newton's genius wasn't in understanding falling apples,
- 20:04 it was in formulating a so-called universal law of gravitation
- 20:07 that applies everywhere and to all situations.
- 20:10 And even if we're not inside Newton's head,
- 20:12 we can readily imagine that the key to this understanding,
- 20:15 was the cannonball thought experiment.
- 20:23 Alright, now we can go back to our little simulation
- 20:26 and play around by varying the parameters.
- 20:28 If we gain a little altitude and push beyond 8000 meters per second,
- 20:31 we'll quickly notice one thing:
- 20:32 the trajectories are no longer circular.
- 20:38 The same observation applies if we start with a certain initial angle.
- 20:41 What we see here are ellipses.
- 20:46 This is what Kepler understood with his first law.
- 20:49 The orbits of celestial bodies are not just circles;
- 20:52 they are more generally ellipses.
- 20:54 A circle is just a special case of an ellipse.
- 20:57 To quantify how elliptical an orbit is,
- 21:00 we use a quantity called eccentricity.
- 21:03 A circle has an eccentricity of 0,
- 21:05 and the closer the eccentricity gets to 1,
- 21:07 the flatter the ellipse becomes.
- 21:09 And in principle, you can find everything between these two extremes.
- 21:13 Mars has an eccentricity of about 0.1,
- 21:15 and Mercury of 0.2.
- 21:17 So it's not huge,
- 21:18 but it was enough for Kepler to understand
- 21:20 that the ellipse was the general case.
- 21:22 Since then, we can no longer imagine
- 21:24 that the ellipse was the general case.
- 21:26 Since then, we've also discovered Pluto
- 21:28 and its eccentricity of 0.25.
- 21:30 An extreme case of eccentricity
- 21:32 are periodic comets,
- 21:34 like Halley's Comet,
- 21:36 which returns every 76 years
- 21:38 and whose eccentricity is 0.97,
- 21:40 so very close to 1.
- 21:42 In my simulation, the harder I shoot,
- 21:44 the more eccentric the orbit will be.
- 21:48 And if I get close to about 11 kilometers per second,
- 21:51 I'll notice one thing.
- 21:53 This cannonball will never return.
- 21:55 When eccentricity exceeds 1,
- 21:57 so to speak,
- 21:58 we no longer have an ellipse;
- 21:59 we have a hyperbola,
- 22:00 and my projectile goes off to infinity.
- 22:03 The limit speed at which this occurs
- 22:05 is what we call the escape velocity.
- 22:07 And if we do the calculation,
- 22:08 we find that this escape velocity
- 22:10 is the square root of 2 times the orbital velocity
- 22:12 we found earlier.
- 22:14 It is therefore about 11 kilometers per second
- 22:16 at the Earth's surface.
- 22:17 And this is typically the speed
- 22:18 we strive to achieve with a rocket
- 22:20 to hope to break free from Earth's pull.
- 22:23 One surprising thing you'll notice
- 22:25 if you play with the simulation,
- 22:27 is that it's generally not easy
- 22:29 to achieve a perfectly circular trajectory,
- 22:31 like that of the Moon, for example.
- 22:32 You really need to take a zero angle
- 22:34 and perfectly choose the speed.
- 22:36 If you are above or below
- 22:38 the correct speed,
- 22:39 you will have an ellipse
- 22:40 where you will crash into Earth.
- 22:42 Obtaining a circular trajectory,
- 22:44 is quite specific.
- 22:45 What's strange,
- 22:46 is why planets and the Moon
- 22:48 all, for the most part,
- 22:50 have very circular trajectories
- 22:53 with low, very low eccentricities.
- 22:55 If a circle is such a rare case,
- 22:57 so particular,
- 22:58 why don't we have
- 22:59 ellipses everywhere in the solar system?
- 23:01 The circular trajectory,
- 23:02 it almost seems like a small miracle,
- 23:04 it's strange.
- 23:05 To understand this,
- 23:06 we need to look at the conditions
- 23:08 under which these orbits formed
- 23:10 and how they evolved.
- 23:12 In practice, there is indeed
- 23:13 a phenomenon sometimes called
- 23:15 the circularization of orbits.
- 23:17 Here, with my simulation,
- 23:18 we are in a very ideal case,
- 23:19 one of point projectiles
- 23:21 that are alone in their orbit,
- 23:22 but reality is a bit different.
- 23:24 On the one hand,
- 23:25 when the solar system formed,
- 23:26 there were lots of rotating debris
- 23:28 which caused numerous small collisions
- 23:30 in large numbers
- 23:31 which can be likened
- 23:32 to a kind of friction force.
- 23:34 Furthermore, we also know
- 23:35 that celestial bodies
- 23:36 like planets or the Moon
- 23:38 have a certain size,
- 23:39 are made of rocks or fluids
- 23:41 which, on a large scale,
- 23:42 have a certain viscosity.
- 23:44 This viscosity also leads
- 23:45 to a form of energy loss
- 23:47 called dissipation.
- 23:49 Friction and dissipation,
- 23:51 have the effect
- 23:52 of causing energy loss
- 23:53 in our system,
- 23:54 which primarily favors
- 23:56 the decrease in eccentricity.
- 23:58 We can experiment with this
- 23:59 on my small simulation.
- 24:01 Let's start with an elliptical trajectory
- 24:02 with a certain eccentricity
- 24:04 and what we can do
- 24:05 is add a bit of friction
- 24:07 temporarily
- 24:08 by imagining a certain distribution
- 24:09 of debris around the Sun.
- 24:11 We can then observe the effect
- 24:13 on the size and shape of the ellipse
- 24:15 and note the phenomenon
- 24:16 of circularization.
- 24:18 Here, I'm displaying in real time
- 24:20 the eccentricity of the trajectory
- 24:22 and we see that it decreases
- 24:23 over time,
- 24:24 especially when the body
- 24:25 passes through perihelion,
- 24:26 the point closest to the Sun
- 24:28 and which is the point
- 24:29 where the speed is highest.
- 24:31 This phenomenon therefore explains
- 24:32 that most orbits
- 24:33 in the solar system
- 24:34 have gradually converged
- 24:36 towards something
- 24:37 very circular,
- 24:38 with eccentricities very close to zero,
- 24:40 even though the circle
- 24:41 is ultimately
- 24:42 just a very particular case
- 24:43 of an ellipse.
- 24:46 Note that one of the reasons
- 24:47 why some planets
- 24:49 like Mars or Mercury
- 24:51 have nevertheless
- 24:52 maintained a slightly
- 24:53 eccentric orbit,
- 24:54 is that in practice
- 24:55 they are not alone
- 24:56 around the Sun.
- 24:57 To a small extent,
- 24:58 all planets
- 24:59 influence each other.
- 25:01 And so, to fully understand
- 25:03 their trajectory,
- 25:04 we must consider
- 25:05 gravitational interactions
- 25:06 with multiple bodies.
- 25:08 But that's more complicated
- 25:10 and will be for the next episode.
- 25:12 Thank you for watching the video,
- 25:13 don't forget to subscribe
- 25:14 so you don't miss anything.
- 25:15 You can also
- 25:16 support the channel
- 25:17 on Tipeee or Patreon
- 25:18 if you feel like it.
- 25:19 The links are in the description.
- 25:20 I'm also providing you with
- 25:21 the webpage
- 25:22 where I hosted
- 25:23 all the little simulations
- 25:24 I showed you.
- 25:25 I'm curious to know
- 25:26 if you're interested
- 25:27 in being able to play around
- 25:28 with these digital experiments yourself.
- 25:29 to better understand
- 25:30 what's happening.
- 25:31 Don't hesitate to tell me
- 25:32 what you think about it,
- 25:33 and in the meantime,
- 25:34 I'll see you
- 25:35 very soon for a new video.
- 25:36 See you soon!
- 0:00 皆さん、こんにちは。今日は重力理論の誕生についてお話しします。
- 0:05 ただし、一般相対性理論やブラックホール、時空の歪みについてではありません。
- 0:10 いいえ、いいえ、単に古典的な重力についてです。
- 0:13 高校で習う、ニュートン重力と呼ばれることもありますね。
- 0:18 ですから、たとえそれがすでに非常に身近に感じられるとしても、
- 0:20 この重力は、やはり深く掘り下げて理解する価値があることがわかるでしょう。
- 0:23 それがどのように理解されてきたかについて、深く興味を持つ価値があることがわかるでしょう。
- 0:26 そして、私にとっても新しいことを試す機会になります。
- 0:29 私が話すことを説明するために、いくつかのインタラクティブなシミュレーションを作成しました。
- 0:34 もしよろしければ、私のウェブサイトでそれらを試してみてください。リンクは説明欄にあります。
- 0:38 それによって、今日話す概念を自分で体験することで、より深く理解できるようになるはずです。
- 0:41 今日話す概念を。
- 0:44 重力の発見と理解について考えるとき、
- 0:47 当然、まずアイザック・ニュートンを思い浮かべます。
- 0:50 ご存知の通り、彼に落ちてきたリンゴの話ですね。
- 0:53 しかし、この逸話は、おそらく部分的に事実ではないというだけでなく、
- 0:56 ニュートンの真の貢献を覆い隠してしまうという欠点があると思います。
- 1:01 彼のリンゴの話よりも、彼の「大砲」について話す方が良いことがわかるでしょう。
- 1:05 実際、リンゴの逸話は、ニュートンが最初に
- 1:09 物体がどのように地面に落ちるかを理解したと私たちに思わせるかもしれません。
- 1:12 しかし実際には、彼の前にもこの問題はかなり研究されていました。
- 1:16 それも非常に実用的な理由、つまり弾道学のためです。
- 1:20 弾道学とは、
- 1:23 砲弾のような投射物の軌道を理解し、予測しようとする学問です。
- 1:27 これは当時、多くの人々の関心を集めた問題でした。
- 1:29 火薬は14世紀にヨーロッパ中に広まり、
- 1:33 大砲はすぐに戦場で不可欠なものとなりました。
- 1:37 最初は、まっすぐ撃ったり壁を破壊したりするのに、かなり乱暴な方法で使われていました。
- 1:42 しかし、やがて人々は、狙いを定めることができると良いだろうと考え始めました。
- 1:47 当時、投射物の動きを説明するために、
- 1:49 「インペトゥス理論」と呼ばれるものがありました。
- 1:53 インペトゥスとは、ラテン語で「衝動」を意味します。
- 1:56 この理論によれば、投射物を発射すると、
- 1:59 ある量のインペトゥスが与えられ、それが徐々に消費されていき、
- 2:04 インペトゥスがなくなると、重力が作用して投射物を落下させます。
- 2:09 そのため、この理論では、動きは2段階で行われると想定していました。
- 2:13 まず、発射した角度と威力に依存する初期の直線軌道があり、
- 2:18 その後、重力が優勢になると垂直落下するというものです。
- 2:22 これは少し馬鹿げた考えのように思えるかもしれませんが、
- 2:24 私たちが重力に対して抱く自然な直感にはかなり近いものです。
- 2:30 例えば、私が子供の頃、5メートルの飛び込み台から飛び降りたとき、
- 2:33 私はよく、動きがこのように2段階で起こるかのように考えていました。
- 2:37 最初のジャンプを終えたら、垂直に落ちるかのように、
- 2:41 テックス・エイブリーのアニメのように。
- 2:44 16世紀から17世紀初頭にかけて、
- 2:46 イタリアの学者たちが次々と現れ、
- 2:49 インペトゥスに由来する弾道運動の理論に疑問を投げかけました。
- 2:53 例えば、ニッコロ・フォンタナ・タルタリアは、
- 2:56 街の噴水から噴き出す水が、
- 2:59 2つの直線部分ではなく、曲線を描いていることに気づきました。
- 3:03 ちなみに、飲みすぎた夜にヴェネツィアの港で用を足したときも、同じことに気づいたそうです。
- 3:07 1537年、タルタリアは「ノヴァ・シエンティア(新科学)」と控えめに題された論文を発表しました。
- 3:14 野心的ですよね?
- 3:15 しかし、このタイトルはかなり正当なものでした。
- 3:17 なぜなら、これはおそらく応用数学の最初期の著作の一つだからです。
- 3:22 タルタリアはそこで、軍事技術に関する様々な問題に、
- 3:25 数学的ツールを用いて取り組み、特に弾道学の問題を扱いました。
- 3:29 彼の著書の中で、タルタリアはインペトゥスのモデルを少し超越し、
- 3:34 投射物の軌道に関する真の幾何学的理論を確立することを提案しています。
- 3:38 そして、軌道の直線部分を円弧で接続することを提案しました。
- 3:44 さて、これは実際に起こっていることとは少し違いますが、
- 3:46 三角形の軌道よりはましです。
- 3:49 タルタリアはまた、45度の角度で狙うことが
- 3:53 射程を最大化することを最初に突き止めました。
- 3:56 45度より低いと、弾道は低いですが、飛距離は短くなります。
- 3:59 45度より高いと、放物線を描く弾道になり、これも飛距離は短くなります。
- 4:04 ちなみに、タルタリアは目盛りと下げ振り付きの器具を考案し、
- 4:08 それで大砲の角度を調整できるようにしました。
- 4:10 それを砲口に入れ、希望の角度に調整します。
- 4:14 タルタリアの研究はその後、彼の弟子の一人であるベネデッティに引き継がれ、
- 4:18 彼は物体の落下についてより詳細に研究し、
- 4:21 それらが構成する材料にどのように依存するかを調べました。
- 4:24 これらすべてが、もちろん決定的な影響を与えることになります。
- 4:27 最終的に弾道学の基礎をしっかりと確立した人物、ガリレオに。
- 4:37 皆さん、ピサの斜塔の話はご存知でしょう。
- 4:40 それもまたおそらく伝説であるという事実を除けば、
- 4:43 それもまた、ガリレオが本当に理解していたことを少し単純化しすぎた見方を与えています。
- 4:48 斜塔の実験は、すべての物体が垂直に同じように落下することを証明するとされています。
- 4:53 質量に関係なく、アリストテレスが主張したこととは異なります。
- 4:56 もちろん、厳密に言えば、空気抵抗の影響を考慮して、これを微妙に調整する必要があります。
- 5:01 私のサイトでは、ピサの斜塔の実験の小さなシミュレーションを再現しました。
- 5:05 現実的なパラメーターで。
- 5:10 球のサイズと材料の密度を変えることができます。
- 5:17 そして、球体であると仮定して空気抵抗もシミュレートしているので、
- 5:21 落下時間のずれを見ることができます。
- 5:34 シミュレーションでわかる興味深いことの一つは、
- 5:36 各オブジェクトがその軌道上に小さなマークを残すようにしたことです。
- 5:41 ここでは200ミリ秒ごとに。
- 5:43 これにより、加速された軌道であることが視覚化できます。
- 5:47 落下する球体はどんどん速くなり、
- 5:49 同じ時間間隔でより長い距離を進みます。
- 5:53 これは等速運動で、マークが等間隔に並ぶこともあり得ましたが、
- 5:58 いいえ、これは等加速度運動です。
- 6:00 下にある小さなグラフでも確認できます。
- 6:04 もちろん、このような時間計測された観測を行うことは、
- 6:06 ガリレオの時代には、少なくとも斜塔の実験ではほとんど不可能でした。
- 6:11 しかし、彼が行ったとされる実験のバリエーションは、
- 6:14 むしろ斜面で球体を転がすことでした。
- 6:17 興味深いのは、斜面を使うと軌道がより遅くなることです。
- 6:22 地上レベルなので、この現象を実際に測定できます。
- 6:25 これは非常に重要です。なぜなら、ガリレオといえば主に
- 6:27 落下時間の等しさやピサの斜塔の話で知られていますが、
- 6:30 実際には彼は現象を定量化することでさらに踏み込んでいます。
- 6:33 彼は、斜面上の物体が垂直距離を進むことを測定しました。
- 6:37 それは移動時間の2乗に比例します。
- 6:40 つまり、物体は一様な垂直加速度を受けているということです。
- 6:44 斜塔からの自由落下のケースでは、現代の表記法では、
- 6:48 高度zは1/2 gt²のように減少すると言えます。
- 6:53 ここでgは重力加速度、つまり9.8メートル毎秒毎秒です。
- 6:58 これは垂直方向の運動についてです。
- 7:00 しかし、ガリレオの研究のもう一つの重要な点は、慣性の概念、
- 7:03 特に科学史家が「水平慣性」と名付けたものです。
- 7:08 実際、ガリレオは、物体が垂直方向の重力のみを受ける場合、
- 7:13 その水平方向の運動は保存され、速度は変化しないことを理解しました。
- 7:16 ガリレオは自由落下のケースで、非常に巧妙な方法でそれを明らかにしました。
- 7:21 これを理解するために、彼はテーブルの端からある速度で落ちる球体を使った実験を行い、
- 7:26 その軌道を測定しました。
- 7:29 そして、彼は2つのことを発見します。
- 7:31 第一に、落下時間は軌道に関係なく常に同じであること。
- 7:35 そして、それは垂直落下の場合と同じで、常に一様な加速度があるということです。
- 7:40 「zイコールマイナス2分の1ジーティー二乗」という式は有効です。
- 7:45 しかし、さらに、ある軌道内では、水平方向の速度は運動中に変化しません。
- 7:50 それは、球がテーブルを離れるときの速度と同じです。
- 7:54 それをv0と呼ぶなら、水平位置xは「v0かけるt」のように変化します。
- 8:00 この水平慣性の考え方によって、ガリレオは水平方向の運動が
- 8:05 そして垂直自由落下は、ある意味で互いに独立していることを理解します。
- 8:09 球がz方向に落下しているという事実は、x方向に進む方法を変えません。
- 8:15 これは、方程式の現代的な形式でここで見られるものです。
- 8:17 球は垂直自由落下する球のように落ち、
- 8:20 そして水平等速運動する球のように進みます。
- 8:24 この垂直運動と水平運動の二つの独立性の考え方は、
- 8:27 方程式を扱うときには慣れているかもしれませんが、
- 8:29 しかし、私たちにとっては結局かなり直感に反するものです。
- 8:32 私の飛び込み台の例を覚えていますか?
- 8:34 さて、もし私が垂直に落ちないとしたら、
- 8:37 それは特に、私の水平運動が落下中ずっと続いているからです。
- 8:41 だから水に着いたとき、私はある程度の水平距離を進んでいるでしょう。
- 8:47 アカプルコの崖のダイバーたちは、それをよく理解しています。
- 8:50 もし彼らが落下中に水平に進み続けなかったら、
- 8:54 彼らは崖の下の岩にぶつかるでしょう。
- 8:57 しかし、彼らが与える初期水平速度は
- 9:00 運動中ずっと保存され、それが彼らが水に到達することを可能にします。
- 9:04 さて、別の方法で説明するための小さななぞなぞです
- 9:07 この水平慣性の直感に反する性質と
- 9:10 二つの運動の独立性についてです。
- 9:11 あなたが弓を持って塔の上にいると想像してください
- 9:14 そして、向かい側の別の塔にいる友人が、同じ高さで、
- 9:18 リンゴを落とすことにしたとします。
- 9:20 どうすれば確実に矢でリンゴを当てることができますか?
- 9:24 それは複雑に見えます。
- 9:25 撃ち方、方向、威力をよく選ぶ必要があります。
- 9:30 試してみると、すぐにわかります
- 9:32 適切な速度と角度を見つけるのは、一見して簡単ではないと。
- 9:36 しかし、実際には、それは非常に簡単です。
- 9:38 解決策は、リンゴが落ち始めた瞬間に、
- 9:41 完全に水平に、0度で撃つ必要があります
- 9:44 そして好きな速度で。
- 9:47 実際、リンゴと矢は垂直方向に
- 9:50 同じ重力加速度を受けているので、
- 9:53 それらは垂直に同じ速度で落ちるでしょう。
- 9:56 矢の水平運動と垂直運動は独立しているので、
- 10:00 初期角度0で撃つと、
- 10:02 あなたの矢は軌道中ずっとリンゴと同じ高度にあり、
- 10:07 そして水平にリンゴに向かって進むでしょう。
- 10:09 だからあなたは確実にそれを貫通させることができます。
- 10:11 そして、矢の初期速度がどうであれ、
- 10:13 ほぼ好きな速度を設定できます。
- 10:16 私の小さなシミュレーションでは、小さな位置ガイドを追加することで納得できます。
- 10:20 水平に撃つと、
- 10:22 リンゴと矢の高度は常に同じであることがよくわかります。
- 10:26 水平速度がどうであれ、確実に当たるでしょう。
- 10:29 もちろん、摩擦や射手の反応時間などは無視しています。
- 10:33 しかし、考え方はわかりますね。
- 10:34 さて、ガリレオは、テーブルから落ちる球について、
- 10:38 垂直運動は等加速度運動であり、
- 10:41 「zイコールマイナス2分の1ジーティー二乗」であり、
- 10:43 そして水平運動は等速直線運動、「xイコールv0ティー」であると理解しました。
- 10:47 これらの二つの方程式を組み合わせてtを消去すると、
- 10:51 軌道の式が得られます。
- 10:54 「zイコールマイナス2分の1ジー割るv0二乗かけるエックス二乗」となります。
- 10:59 zがxの2乗に比例していることがわかります。
- 11:02 数学的には、これは放物線の式です。
- 11:05 そして、ガリレオが最初にこれに気づいたのです。
- 11:07 弾道は放物線であり、
- 11:10 タルタリアが考えていたような、円でつながれた線分ではありません。
- 11:14 ガリレオが放物線を発見したわけではないことに注意してください。
- 11:17 数学的には、それはすでに完全に知られていました。
- 11:20 ユークリッドはすでに2000年近く前にこの主題について書いていました。
- 11:23 言うなれば、誰もが放物線を知っていました。
- 11:26 しかし当時、物理学を数学化するという考えは、
- 11:29 まだ人々の心に浸透していませんでした。
- 11:31 そのため、弾道と放物線を結びつけることは、
- 11:35 それほど明白ではありませんでした。
- 11:37 詳細は省きますが、これは依然として真実です。
- 11:39 ある初期角度アルファで発射した場合でも。
- 11:43 ガリレオは最終的に1642年、アイザック・ニュートンが生まれた年に亡くなりました。
- 11:48 しかし、私が話したことからわかるように、
- 11:49 ニュートンの研究の数十年も前から、
- 11:52 私たちはすでに地球表面での重力の働きについて
- 11:54 よく理解していました。
- 11:57 ええ、大砲を機能させる必要がありましたからね。
- 12:05 ニュートン以前にも、
- 12:06 イタリアの学者による弾道学の研究と並行して、
- 12:09 天文学者たちもかなりの進歩を遂げていました。
- 12:12 コペルニクス、ティコ・ブラーエ、そして特にケプラーは、
- 12:15 運動の物理学に数学を導入しました。
- 12:18 今度は天体の運動を理解するためにです。
- 12:21 1609年から1618年の間に、ケプラーは特に天文学の3つの法則を発表しました。
- 12:27 特に第一法則は、
- 12:28 惑星の軌道が楕円であることを主張し、
- 12:31 第三法則は、公転周期と楕円の大きさの間に
- 12:34 定量的な関係を確立しました。
- 12:37 ですから、ニュートンは重力に関して、何もないところから始めたわけではありません。
- 12:41 実際、彼は自ら有名な言葉でそれを思い出させました。
- 12:43 もし彼が遠くまで見ることができたとすれば、
- 12:46 それは巨人の肩の上に立っていたからだと。
- 12:49 そして、ニュートンがそれを可能にした天才的な直感は、
- 12:52 リンゴの話ではなく、
- 12:54 またしても大砲の話なのです。
- 12:56 ニュートンは思考実験を行います。
- 12:59 実際には行えない実験ですが、
- 13:01 その過程を想像することはできます。
- 13:03 そして、それをよく理解するために、
- 13:04 私も小さなインタラクティブシミュレーションを作成しました。
- 13:06 ニュートンの推論を追うためにそれを使います。
- 13:09 いつものように、もしご自身でシミュレーションを試したい場合は、
- 13:11 私のサイトにあります。リンクは説明欄にあります。
- 13:15 ここに大砲があります。
- 13:16 投射角度と速度を調整できます。
- 13:19 さて、ニュートンの時代には、
- 13:21 最高の性能を持つ大砲でも、おそらく秒速約150メートルで発射できたでしょう。
- 13:25 最適な角度である45度に設定すると、
- 13:28 理論上の最大射程は2キロメートル強になります。
- 13:33 秒速300メートルでは、
- 13:36 射程は約10キロメートルになります。
- 13:38 速度を2倍にしただけですが、
- 13:40 射程は速度の2乗に比例して増加します。
- 13:42 それは放物線の式に現れています。
- 13:44 さて、秒速300メートルで約10キロメートルというのは、
- 13:47 ニュートンの時代には存在しなかった大砲です。
- 13:50 これは、ドイツ人が「グロース・ベルタ」と呼んだものの、おおよその特徴です。
- 13:54 第一次世界大戦中に使用された砲兵隊の兵器です。
- 13:57 しかし、さらに強力なものを見てみましょう。
- 13:59 もし秒速1200メートルに達すると、
- 14:02 理論上、150キロメートル先まで撃つことができます。
- 14:06 150キロメートルというのは、ドイツ軍がパリを爆撃したおおよその距離です。
- 14:11 今回は、その巨大な大砲で、街の住民に恐怖を植え付けました。
- 14:15 フランス人が「グロース・ベルタ」と名付けた大砲です。
- 14:19 ええ、それは以前話したより小さな大砲と混同していたからです。
- 14:23 この大砲は、ドイツ人には「パリサー・カノーネン」、つまり「パリの大砲」と呼ばれていました。
- 14:27 そして、彼らはその射程がわずかに優れていることに気づいていたことにも注目すべきです。
- 14:31 理論上の最適角度である45度ではなく、50度または55度の角度で発射した場合に。
- 14:36 その理由は、発射体がより密度の低い大気層を移動するため、
- 14:40 摩擦が少なくなるからです。
- 14:42 しかし、少し17世紀に戻りましょう。
- 14:44 もちろん、ニュートンはグロース・ベルタを知りませんでした。
- 14:47 しかし、彼はすでに超強力な大砲を想像するというアイデアを持っていました。
- 14:51 そして、その軌道がどうなるかを考えていました。
- 14:54 そのために、彼は大砲を水平に設置することを想像しました。
- 14:57 しかし、非常に高い山から発射するのです。
- 15:00 では、高度200キロメートルとしましょう。
- 15:03 もし秒速1200メートルで水平に発射すると、
- 15:06 ガリレオが観察した、おなじみの放物線が現れます。
- 15:10 しかし、もしもっと強く、例えば秒速4000メートルで発射すると、
- 15:14 ここで少しズームアウトする必要があり、新しい要素が考慮されるのがわかります。
- 15:18 地球の湾曲です。
- 15:20 十分な強さで発射すれば、
- 15:22 発射体は平らな地面に落ちるよりも遠くまで飛んでいきます。
- 15:26 湾曲しているためです。
- 15:28 そして、もしさらに強く、例えば秒速7000メートルで発射し続けると、
- 15:32 地球の湾曲に沿って進み始め、はるか遠くに落下します。
- 15:36 そしてここで、ニュートンは適切な速度であれば、
- 15:40 地球を一周できることに気づきます。
- 15:43 そのためには、私のシミュレーションでわかるように、およそ秒速7800メートルで進む必要があります。
- 15:47 そうすると、砲弾は地球の周りを無限に軌道を描き続けます。
- 15:53 数学的には、これをガリレオの発見と調和させることができます。
- 15:57 発射して軌道が放物線を描くとき、
- 16:00 その初期の曲率半径はV0²÷Gに相当します。
- 16:04 そして、V0が増加するほど十分に強く発射すると、
- 16:08 初期軌道の曲率半径が地球の半径と等しくなります。
- 16:12 そのため、砲弾は決して地面に到達しません。
- 16:16 この速度で、私たちは砲弾を
- 16:20 この速度で、私たちは砲弾を
- 16:23 最終的には月のように、地球の新しい衛星に変えたのです。
- 16:27 そして、当時としては完全に常識外れだったこの思考実験のおかげで、
- 16:31 ニュートンは、天体の軌道と弾道軌道が
- 16:35 同じ現象の二つの側面でしかないことを理解します。
- 16:38 そして、それが表す概念的な飛躍を想像するのは難しいことです。
- 16:42 天文学と弾道学は、完全に別々の分野でした。
- 16:45 スケールも全く異なります。
- 16:48 ニュートンは、それが実際には同じものであると理解します。
- 16:51 月も砲弾も同じだ、と。
- 16:54 詩人ポール・ヴァレリーの言葉が、これをよく表しています。
- 16:57 彼は言いました。「月が落ちていることに気づくには、ニュートンでなければならなかった」と。
- 17:01 「誰もがそうではないとよくわかっているのに」と。
- 17:04 まさにその通りで、ニュートンは月が砲弾のように落ちていると理解します。
- 17:08 しかし、同時に前進しながら地球の重力を受けているのだと。
- 17:11 月はすでに動いているので、これは少し奇妙に思えるかもしれません。
- 17:15 すでに大砲から発射されているようなものですが、次のように理解できます。
- 17:18 月にはある程度の速度があり、そのため常に、
- 17:21 その速度の影響で、少し真っ直ぐに進みます。
- 17:24 しかし、地球の重力もまたそれを地球の方へ落下させるため、
- 17:27 それは地球の中心方向にも移動します。
- 17:30 その結果、最終的にはほぼ円形の軌道上に常に留まります。
- 17:35 ニュートンの砲弾のように、それは絶えず落下し続け、決して地面に近づくことはありません。
- 17:41 天文学と物体の落下、月と砲弾を統一すること、
- 17:44 それがニュートンの最初のアイデアでした。
- 17:46 ただし、数字を見ると、それが一致しないことがわかります。
- 17:49 私たちは、秒速約8000メートルの速度を見つけました。
- 17:52 私たちの砲弾を地球の周りに衛星化するためには。
- 17:54 しかし、月はそれよりもはるかに遅い速度で動いています。
- 17:56 月は私たちから38万4000キロメートル離れており、
- 17:59 その軌道の円周は約240万キロメートルになります。
- 18:02 それを27日間で移動します。
- 18:04 計算してみてください。秒速約1キロメートルです。
- 18:07 つまり、大砲で求めた速度の8分の1です。
- 18:09 この違いの理由は、明らかに月の位置では、
- 18:12 地球が及ぼす重力の引力が地表よりも弱いためです。
- 18:16 したがって、月がその軌道上に留まるために必要な速度は、
- 18:19 私たちの砲弾の場合よりも遅いのです。
- 18:21 実際、これはケプラーが彼の有名な第三法則で理解していたことです。
- 18:24 もし円軌道の場合を考えると、
- 18:27 その法則は、公転周期の二乗が
- 18:30 半径の三乗に比例すると述べています。
- 18:32 この法則を別の方法で書くと、
- 18:34 周期は円周を速度で割ったもの、つまり
- 18:37 2πrをvで割ったものだと言えます。
- 18:40 そしてこれをケプラーの法則に代入すると、
- 18:43 速度の二乗が軌道の半径に反比例することがわかります。
- 18:47 月は38万4000キロメートル離れており、
- 18:50 そのため、地球の中心からの距離は、私たちの場合の約60倍です。
- 18:54 したがって、速度は8分の1になります。
- 18:56 これは私たちの数字と一致します。
- 18:57 月は軌道を維持するために、わずか秒速1キロメートルで移動しています。
- 19:01 では、大砲の実験における衛星化の速度と、
- 19:06 ケプラーの第三法則に従う月の速度をどのように調和させるのでしょうか?
- 19:09 衛星化を、
- 19:12 初期の落下によって誘発される曲率半径と
- 19:15 軌道半径との等式、つまりv² / g = rとして書いたことを思い出してください。
- 19:20 もしここで、速度の二乗が1/rに比例するという事実(
- 19:24 これはケプラーの第三法則です)を代入すると、
- 19:26 これらを再配置して、g、つまり
- 19:28 重力が私たちに及ぼす加速度が、
- 19:30 1/r²に比例することを見出すことができます。
- 19:32 衛星化の速度が距離とともに適切に減少するためには、
- 19:37 重力加速度が1/r²に比例する必要があることがわかります。
- 19:40 これがケプラーの第三法則と矛盾しない唯一の方法です。
- 19:44 そしてこの考え方によって、ニュートンの有名な法則の発見を確かに見出すことができます。
- 19:48 それは、重力の引力が距離の二乗に反比例して減少するというもので、
- 19:52 高校で習うあの有名な公式です。
- 19:54 この公式は、落ちるリンゴについて話すときも、
- 19:57 飛ぶ砲弾や軌道を回る天体について話すときも有効です。
- 20:00 ニュートンの天才性は、リンゴの落下を理解したことではなく、
- 20:04 あらゆる場所、あらゆる状況に適用される、いわゆる「万有引力の法則」を定式化したことです。
- 20:07 それが、あらゆる場所、あらゆる状況に適用されるということです。
- 20:10 ニュートンの頭の中に入り込むことはできませんが、
- 20:12 この理解の鍵となったのは、
- 20:15 大砲の思考実験であったと容易に想像できます。
- 20:23 さて、それでは私たちの小さなシミュレーションに戻って、
- 20:26 パラメータを変えて少し遊んでみましょう。
- 20:28 少し高度を上げて、秒速8000メートルを超えると、
- 20:31 あることにすぐに気づくでしょう。
- 20:32 軌道がもはや円形ではないということです。
- 20:38 ある程度の初期角度をつけ始めた場合も同様です。
- 20:41 ここに見えるのは楕円です。
- 20:46 これはケプラーが第一法則で理解したことです。
- 20:49 天体の軌道は円だけではなく、
- 20:52 より一般的には楕円なのです。
- 20:54 円は楕円の特殊なケースに過ぎません。
- 20:57 軌道がどれほど楕円形であるかを定量化するために、
- 21:00 離心率と呼ばれる量を使用します。
- 21:03 円の離心率は0で、
- 21:05 離心率が1に近づくほど、
- 21:07 楕円は扁平になります。
- 21:09 原則として、これら二つの極端な間にはあらゆるものが見られます。
- 21:13 火星の離心率は約0.1、
- 21:15 水星は0.2です。
- 21:17 それほど大きくはありませんが、
- 21:18 ケプラーが理解するには十分でした。
- 21:20 楕円が一般的なケースであると。
- 21:22 それ以来、私たちは想像できません。
- 21:24 楕円が一般的なケースであると。
- 21:26 それ以来、冥王星も発見され、
- 21:28 その離心率は0.25です。
- 21:30 離心率の極端な例としては、
- 21:32 周期彗星があります。
- 21:34 ハレー彗星のように、
- 21:36 76年ごとに戻ってくるもので、
- 21:38 その離心率は0.97、
- 21:40 つまり1に非常に近いのです。
- 21:42 私のシミュレーションでは、強く撃つほど、
- 21:44 軌道はより偏心します。
- 21:48 そして、もし秒速約11kmに近づくと、
- 21:51 あることに気づくでしょう。
- 21:53 この砲弾は決して戻ってこないでしょう。
- 21:55 離心率が1を超えると、
- 21:57 言うなれば、
- 21:58 もはや楕円ではなく、
- 21:59 双曲線になります。
- 22:00 そして私の投射物は無限に遠ざかります。
- 22:03 それが起こる限界速度は、
- 22:05 脱出速度と呼ばれます。
- 22:07 そして計算すると、
- 22:08 この脱出速度は、
- 22:10 周回速度のルート2倍です。
- 22:12 先ほど見つけたものです。
- 22:14 したがって、秒速約11kmです。
- 22:16 地球の表面では。
- 22:17 そして、それは典型的に、
- 22:18 ロケットで到達しようと努力する速度です。
- 22:20 地球の引力から脱出するために。
- 22:23 シミュレーションで遊んでみると、
- 22:25 驚くべきことに気づくでしょう。
- 22:27 一般的に、
- 22:29 完全に円形の軌道を得るのは簡単ではないと。
- 22:31 例えば月の軌道のように。
- 22:32 角度を正確にゼロにし、
- 22:34 速度を完璧に選ぶ必要があります。
- 22:36 もし適切な速度より
- 22:38 速すぎたり遅すぎたりすると、
- 22:39 楕円軌道になります
- 22:40 地球に衝突するような。
- 22:42 円軌道を得るというのは、
- 22:44 かなり特殊なことです。
- 22:45 不思議なのは、
- 22:46 なぜ惑星や月が
- 22:48 そのほとんどが
- 22:50 かなり円に近い軌道を持っているのか、
- 22:53 非常に小さな離心率で。
- 22:55 もし円がこれほど稀で、
- 22:57 特殊なケースであるなら、
- 22:58 なぜ太陽系全体で
- 22:59 楕円軌道ばかりではないのでしょうか?
- 23:01 円軌道というのは、
- 23:02 まるで小さな奇跡のようです。
- 23:04 不思議ですね。
- 23:05 これを理解するには、
- 23:06 これらの軌道が形成された
- 23:08 条件と、
- 23:10 それらがどのように進化してきたかに注目する必要があります。
- 23:12 実際には、
- 23:13 時として「軌道の円形化」と
- 23:15 呼ばれる現象があります。
- 23:17 ここでの私のシミュレーションでは、
- 23:18 非常に理想的なケースを想定しています。
- 23:19 点状の投射物が
- 23:21 軌道上で単独で存在するという。
- 23:22 しかし、現実は少し異なります。
- 23:24 一方で、
- 23:25 太陽系が形成されたとき、
- 23:26 多数の回転するデブリがあり、
- 23:28 それらが多数の小さな衝突を
- 23:30 引き起こしました。
- 23:31 これは一種の摩擦力と
- 23:32 見なすことができます。
- 23:34 また、私たちは知っています。
- 23:35 天体、
- 23:36 例えば惑星や月のようなものは、
- 23:38 ある程度の大きさがあり、
- 23:39 岩石や流体でできており、
- 23:41 それらが大規模なスケールで
- 23:42 ある程度の粘性を持っていることを。
- 23:44 この粘性もまた、
- 23:45 ある種のエネルギー損失、
- 23:47 すなわち散逸を引き起こします。
- 23:49 摩擦と散逸は、
- 23:51 私たちの系から
- 23:52 エネルギーを失わせる効果があり、
- 23:53 それが優先的に
- 23:54 離心率の減少を
- 23:56 促進します。
- 23:58 これは私の小さなシミュレーションで
- 23:59 実験することができます。
- 24:01 ある離心率を持つ楕円軌道から始め、
- 24:04 そして、私たちができることは、
- 24:05 太陽の周りにデブリが
- 24:07 一時的に摩擦を少し加えることです。
- 24:08 ある程度の分布で存在すると仮定して。
- 24:11 すると、その影響を観察できます
- 24:13 楕円の大きさや形に与える
- 24:15 そして、その現象を確認できます
- 24:16 円軌道化という
- 24:18 ここでは、リアルタイムで表示しています
- 24:20 軌道の離心率を
- 24:22 そして、それが減少しているのがわかります
- 24:23 時間の経過とともに
- 24:24 特に天体が
- 24:25 近日点を通過する際に
- 24:26 太陽に最も近い点であり
- 24:28 それは
- 24:29 速度が最も速い点です
- 24:31 この現象は、つまり
- 24:32 ほとんどの軌道が
- 24:33 太陽系において
- 24:34 徐々に収束していったことを説明しています
- 24:36 あるものへと
- 24:37 非常に円に近い
- 24:38 離心率がゼロに非常に近い状態へと
- 24:40 円は
- 24:41 結局のところ
- 24:42 非常に特殊なケースにすぎませんが
- 24:43 楕円の
- 24:46 なお、理由の一つとして
- 24:47 いくつかの惑星が
- 24:49 火星や水星のように
- 24:51 それでもなお
- 24:52 軌道を維持しているのは
- 24:53 わずかに離心的な
- 24:54 実際には
- 24:55 それらが単独ではないからです
- 24:56 太陽の周りで
- 24:57 ある程度は
- 24:58 すべての惑星が
- 24:59 互いに影響し合っています
- 25:01 ですから、その軌道を
- 25:03 よく理解するためには
- 25:04 考慮する必要があります
- 25:05 重力相互作用を
- 25:06 複数の天体との
- 25:08 しかし、それはもっと複雑で
- 25:10 次回のエピソードで扱います
- 25:12 動画をご覧いただきありがとうございます
- 25:13 チャンネル登録をお忘れなく
- 25:14 見逃さないために
- 25:15 また、
- 25:16 チャンネルを支援することもできます
- 25:17 ティピーやパトロンで
- 25:18 よろしければ
- 25:19 リンクは概要欄にあります
- 25:20 また、
- 25:21 ウェブページも掲載しています
- 25:22 私がホストしている
- 25:23 すべての小さなシミュレーションを
- 25:24 お見せした
- 25:25 興味があるか知りたいのですが
- 25:26 もし、
- 25:27 ご自身で操作してみたいと
- 25:28 これらのデジタル実験を
- 25:29 よりよく理解するために
- 25:30 何が起こっているのか。
- 25:31 遠慮なく教えてください
- 25:32 ご意見をお聞かせください
- 25:33 それでは、
- 25:34 私からは、
- 25:35 新しい動画でまたすぐにお会いしましょう。
- 25:36 また近いうちに!
- 0:00 여러분 안녕하세요, 오늘은 중력 이론의 탄생에 대해 이야기해 보겠습니다.
- 0:05 하지만 일반 상대성 이론이나 블랙홀, 시공간의 곡률에 대한 이야기는 아닙니다.
- 0:10 아니요, 아니요, 단순히 고전적인 중력에 대한 이야기입니다.
- 0:13 고등학교에서 배우고 때로는 뉴턴 중력이라고 불리는 그것 말입니다.
- 0:18 이 중력이 이미 매우 익숙하게 느껴지실지라도,
- 0:20 이 중력은 여전히 그 가치가 있다는 것을 알게 되실 겁니다.
- 0:23 이 중력이 어떻게 이해되었는지 말이죠.
- 0:26 그리고 저에게는 새로운 것을 시도해 볼 기회가 될 것입니다.
- 0:29 제가 이야기할 내용을 설명하기 위해 여러 인터랙티브 시뮬레이션을 만들었습니다.
- 0:34 원하시면 제 웹사이트에서 직접 체험해 볼 수 있습니다. 링크는 설명란에 있습니다.
- 0:38 이를 통해 직접 경험하며 더 잘 이해할 수 있을 것입니다.
- 0:41 오늘 우리가 이야기할 개념들을 말이죠.
- 0:44 중력의 발견과 이해를 생각할 때,
- 0:47 우리는 당연히 아이작 뉴턴을 먼저 떠올립니다.
- 0:50 아시다시피, 그의 머리 위로 떨어진 사과 말입니다.
- 0:53 하지만 이 일화는 아마도 부분적으로 사실이 아닐 뿐만 아니라,
- 0:56 뉴턴의 진정한 공헌을 가리는 단점이 있다고 생각합니다.
- 1:01 그의 사과보다는 그의 대포에 대해 이야기하는 것이 더 낫다는 것을 알게 될 것입니다.
- 1:05 사실, 사과 일화는 뉴턴이 처음으로
- 1:09 물체가 땅으로 떨어지는 방식을 이해했다고 믿게 만들 수 있습니다.
- 1:12 하지만 사실, 그 이전에도 이 문제는 꽤 많이 연구되었습니다.
- 1:16 그것도 아주 실용적인 이유, 바로 탄도학 때문이었습니다.
- 1:20 탄도학은 이해하려고 노력하는 학문입니다.
- 1:23 그리고 포탄과 같은 발사체의 궤적을 예측하려는 학문이죠.
- 1:27 이것은 당시 많은 사람들의 관심을 끌었던 문제였습니다.
- 1:29 화약은 14세기 동안 유럽에 퍼졌고,
- 1:33 대포는 전장에서 빠르게 필수적인 존재가 되었습니다.
- 1:37 처음에는 무식하게 직진으로 쏘거나 벽을 부수는 데 사용되었습니다.
- 1:42 하지만 시간이 지나면서 사람들은 조준할 수 있으면 좋겠다고 생각했습니다.
- 1:47 당시 발사체의 움직임을 설명하기 위해,
- 1:49 이페투스(impetus) 이론이라고 불리는 것이 있었습니다.
- 1:53 이페투스는 라틴어로 '충동' 또는 '추진력'을 의미합니다.
- 1:56 이 이론에 따르면, 발사체를 추진할 때,
- 1:59 발사체에 일정량의 이페투스를 부여하며, 이 이페투스는 점차 소모됩니다.
- 2:04 그리고 이페투스가 더 이상 없으면 중력이 작용하여 발사체를 떨어뜨립니다.
- 2:09 결과적으로, 이 이론은 움직임이 두 단계로 이루어진다고 상상했습니다.
- 2:13 먼저 발사 각도와 힘에 따라 달라지는 초기 직선 궤적,
- 2:18 그다음 중력이 다시 작용할 때 수직으로 떨어지는 낙하입니다.
- 2:22 이것은 다소 우스꽝스러운 생각처럼 보일 수 있지만,
- 2:24 중력에 대한 우리의 자연스러운 직관과 꽤 가깝습니다.
- 2:30 예를 들어, 제가 어렸을 때 5미터 다이빙대에서 뛰어내릴 때,
- 2:33 저는 종종 움직임이 이런 식으로 두 단계로 일어날 것이라고 생각했습니다.
- 2:37 마치 초기 점프를 한 후에는 수직으로 떨어지는 것처럼 말이죠.
- 2:41 텍스 에이버리 만화에서처럼요.
- 2:44 16세기와 17세기 초 사이에,
- 2:46 일련의 이탈리아 학자들이 있었습니다.
- 2:49 이페투스에서 파생된 탄도 운동 이론에 의문을 제기한 학자들이죠.
- 2:53 예를 들어, 니콜로 폰타나 타르탈리아는
- 2:56 도시 분수에서 뿜어져 나오는 물이
- 2:59 두 개의 직선 구간을 따르지 않고 곡선을 그린다는 것을 잘 알고 있었습니다.
- 3:03 심지어 술에 취해 베네치아 항구에 소변을 볼 때도 같은 사실을 확인했습니다.
- 3:07 1537년, 타르탈리아는 '노바 시엔티아(Nova Scientia)', 즉 '새로운 과학'이라는 간결한 제목의 논문을 발표했습니다.
- 3:14 야심차죠?
- 3:15 하지만 이 제목은 충분히 정당했습니다.
- 3:17 왜냐하면 이 책은 아마도 최초의 응용 수학 서적 중 하나였기 때문입니다.
- 3:22 타르탈리아는 이 책에서 군사 기술의 다양한 문제들을 다루었습니다.
- 3:25 수학적 도구를 사용하여, 특히 탄도학 문제를 다루었죠.
- 3:29 그의 글에서 타르탈리아는 이페투스 모델을 조금 넘어서서
- 3:34 발사체 궤적에 대한 진정한 기하학적 이론을 정립할 것을 제안했습니다.
- 3:38 그리고 그는 궤적의 직선 구간들을 원호로 연결할 것을 제안했습니다.
- 3:44 음, 실제로는 정확히 이렇게 되는 건 아니지만,
- 3:46 삼각형 궤적보다는 훨씬 낫습니다.
- 3:49 타르탈리아는 또한 45도 각도로 조준하는 것이
- 3:53 사격 거리를 최대화할 수 있다는 것을 처음으로 알아냈습니다.
- 3:56 45도보다 낮으면 탄도가 낮아지지만 멀리 떨어지지 않고,
- 3:59 45도보다 높으면 포물선으로 날아가지만 역시 멀리 떨어지지 않습니다.
- 4:04 게다가 타르탈리아는 눈금과 추를 이용한 도구를 고안했는데,
- 4:08 이것으로 대포의 각도를 조절할 수 있었습니다.
- 4:10 대포 포구에 넣고 원하는 각도로 조절하는 방식입니다.
- 4:14 타르탈리아의 연구는 그의 제자 베네데티에게 이어졌는데,
- 4:18 그는 물체의 낙하에 대해 더 정밀하게 연구했으며
- 4:21 물체가 구성하는 재료에 따라 낙하가 어떻게 달라지는지 탐구했습니다.
- 4:24 이 모든 것은 당연히 결정적인 영향을 미쳤습니다.
- 4:27 결국 탄도학의 기초를 확고히 다진 갈릴레오에게 말이죠.
- 4:37 여러분은 모두 피사의 사탑 이야기를 아실 겁니다.
- 4:40 그것 역시 아마도 전설일 가능성이 높다는 점 외에도,
- 4:43 그 이야기는 갈릴레오가 실제로 이해했던 바를 너무 단순화해서 보여줍니다.
- 4:48 사탑 실험은 모든 물체가 질량과 상관없이 수직으로 동일하게 떨어진다는 것을 보여준다고 알려져 있습니다.
- 4:53 아리스토텔레스가 주장했던 것과는 반대로 말이죠.
- 4:56 물론 엄밀히 말하면 공기 저항의 영향을 고려하여 이 점을 보완해야 합니다.
- 5:01 제 웹사이트에서 피사의 사탑 실험을 작은 시뮬레이션으로 재현해 보았습니다.
- 5:05 현실적인 매개변수를 적용해서요.
- 5:10 구슬의 크기와 재료의 밀도를 바꿀 수 있습니다.
- 5:17 그리고 구형이라고 가정하고 공기 저항도 시뮬레이션하기 때문에,
- 5:21 낙하 시간의 차이를 볼 수 있습니다.
- 5:34 시뮬레이션에서 볼 수 있는 흥미로운 점은,
- 5:36 각 물체가 궤적에 작은 흔적을 남기도록 했다는 것입니다.
- 5:41 여기서는 200밀리초마다요.
- 5:43 이것은 가속 궤적을 시각화하는 데 도움이 됩니다.
- 5:47 떨어지는 구슬들은 점점 더 빨라지고
- 5:49 같은 시간 간격 동안 점점 더 많은 거리를 이동합니다.
- 5:53 일정한 속도였다면 흔적들이 규칙적인 간격으로 떨어져 있었겠지만,
- 5:58 아닙니다, 이것은 등가속도 운동입니다.
- 6:00 아래에 있는 작은 그래프로도 확인할 수 있습니다.
- 6:04 물론 이렇게 시간을 측정하는 관찰은
- 6:06 갈릴레오 시대에는 사탑 실험으로 거의 불가능했습니다.
- 6:11 하지만 그가 수행했다고 알려진 실험의 변형은
- 6:14 경사면에서 구슬을 굴리는 것이었습니다.
- 6:17 흥미로운 점은 경사면에서는 궤적이 더 느리다는 것입니다.
- 6:22 지면 수준에서 이루어지므로 이 현상을 실제로 측정할 수 있습니다.
- 6:25 이것은 매우 중요합니다. 우리가 갈릴레오를 주로
- 6:27 동일한 낙하 시간과 피사의 사탑 이야기로 알고 있지만,
- 6:30 사실 그는 현상을 정량화하여 더 나아갔기 때문입니다.
- 6:33 그는 경사면에서 물체가 이동하는 수직 거리가
- 6:37 이동 시간의 제곱에 비례한다는 것을 측정했습니다.
- 6:40 즉, 물체는 일정한 수직 가속도를 겪는다는 것입니다.
- 6:44 사탑에서의 자유 낙하의 경우, 현대적인 표기법으로 말하자면,
- 6:48 고도 z는 1/2 gt²만큼 감소한다고 말할 수 있습니다.
- 6:53 여기서 g는 중력 가속도로, 초당 9.8미터 제곱입니다.
- 6:58 이것은 수직 운동에 대한 것입니다.
- 7:00 하지만 갈릴레오 연구의 또 다른 중요한 점은 관성의 개념입니다.
- 7:03 특히 과학사학자들이 수평 관성이라고 부르는 것입니다.
- 7:08 실제로 갈릴레오는 물체가 오직 수직 중력만을 받는다면,
- 7:13 수평 운동은 보존되고 속도는 변하지 않는다는 것을 이해했습니다.
- 7:16 갈릴레오는 자유 낙하의 경우에 이를 아주 영리하게 입증했습니다.
- 7:21 이를 이해하기 위해 그는 테이블 가장자리에서 떨어지는 구슬로 실험을 했는데,
- 7:26 일정한 속도로 떨어지는 구슬의 궤적을 측정했습니다.
- 7:29 그리고 그는 두 가지를 발견했습니다.
- 7:31 첫째, 낙하 시간은 궤적과 상관없이 항상 동일하다는 것입니다.
- 7:35 그리고 이는 수직 낙하의 경우와 같으며, 항상 등가속도 운동을 합니다.
- 7:40 z는 -1.5 gt²이라는 방정식은 여전히 유효합니다.
- 7:45 하지만 궤적 내에서 수평 속도는 움직이는 동안 변하지 않습니다.
- 7:50 그것은 구슬이 테이블을 떠날 때의 속도와 같습니다.
- 7:54 만약 그 속도를 v0라고 부른다면, 수평 위치 x는 v0 곱하기 t로 변화합니다.
- 8:00 이러한 수평 관성의 개념으로 갈릴레오는 수평 운동이
- 8:05 수직 자유 낙하와 어느 정도 서로 독립적이라는 것을 이해했습니다.
- 8:09 구슬이 z축으로 떨어지고 있다는 사실은 x축으로 나아가는 방식에 영향을 주지 않습니다.
- 8:15 이것이 방정식의 현대적인 형태에서 볼 수 있는 것입니다.
- 8:17 구슬은 수직 자유 낙하하는 구슬처럼 떨어지고
- 8:20 수평 등속 운동하는 구슬처럼 나아갑니다.
- 8:24 수직 운동과 수평 운동의 이러한 독립성 개념은
- 8:27 방정식을 다룰 때 익숙할 수도 있지만,
- 8:29 결국 우리에게는 상당히 직관적이지 않습니다.
- 8:32 제 다이빙대 예시를 기억하시나요?
- 8:34 음, 제가 수직으로 떨어지지 않는다면,
- 8:37 그것은 특히 제 수평 운동이 낙하 내내 계속되기 때문입니다.
- 8:41 그래서 물에 도착했을 때, 저는 일정한 수평 거리를 이동했을 것입니다.
- 8:47 아카풀코 절벽 다이버들은 이것을 잘 이해하고 있습니다.
- 8:50 만약 그들이 낙하하는 동안 수평으로 계속 나아가지 않는다면,
- 8:54 그들은 절벽 아래 바위에 부딪힐 것입니다.
- 8:57 하지만 그들이 스스로 부여하는 초기 수평 속도는
- 9:00 움직임 내내 보존되어 물에 도달할 수 있게 합니다.
- 9:04 자, 수평 관성의 이러한 반직관적인 특성과
- 9:07 두 운동의 독립성을
- 9:10 다른 방식으로 설명하기 위한 작은 수수께끼입니다.
- 9:11 활을 들고 탑 위에 있다고 상상해 보세요.
- 9:14 그리고 맞은편 같은 높이의 다른 탑에 있는 친구가
- 9:18 사과를 떨어뜨리기로 결정합니다.
- 9:20 화살로 사과를 확실히 맞추려면 어떻게 해야 할까요?
- 9:24 음, 복잡해 보입니다.
- 9:25 쏘는 방법, 방향, 위력을 잘 선택해야 합니다.
- 9:30 시도해 보면 금방 알 수 있듯이,
- 9:32 처음부터 올바른 속도와 각도를 찾는 것이 쉽지 않습니다.
- 9:36 하지만 사실은 매우 간단합니다.
- 9:38 해결책은 사과가 떨어지기 시작하는 순간,
- 9:41 완전히 수평으로, 0도로 쏴야 한다는 것입니다.
- 9:44 그리고 원하는 속도로 말이죠.
- 9:47 실제로 사과와 화살은 수직적으로
- 9:50 동일한 중력 가속도를 받으므로,
- 9:53 같은 속도로 수직 낙하할 것입니다.
- 9:56 화살의 수평 및 수직 운동은 독립적이므로,
- 10:00 초기 각도 0도로 쏜다면,
- 10:02 화살은 궤적 내내 사과와 항상 같은 고도에 있을 것이고,
- 10:07 수평으로 사과를 향해 나아갈 것입니다.
- 10:09 따라서 사과를 관통할 것이 확실합니다.
- 10:11 그리고 이것은 화살의 초기 속도와 상관없이,
- 10:13 원하는 대로 설정할 수 있습니다.
- 10:16 제 작은 시뮬레이션에서 위치 가이드를 추가하면 이를 확인할 수 있습니다.
- 10:20 수평으로 쏘면,
- 10:22 사과와 화살의 고도는 항상 동일하다는 것을 분명히 알 수 있습니다.
- 10:26 수평 속도와 상관없이 사과를 맞출 것이 확실합니다.
- 10:29 물론 마찰, 사수의 반응 시간 등은 무시합니다.
- 10:33 하지만 요점은 이해하셨을 겁니다.
- 10:34 자, 갈릴레오는 테이블에서 떨어지는 구슬의 경우,
- 10:38 수직 운동은 등가속도 운동이며,
- 10:41 z는 -1.5 gt²이고,
- 10:43 수평 운동은 등속 운동으로 x는 v0 t라는 것을 이해했습니다.
- 10:47 이 두 방정식을 결합하여 t를 제거하면,
- 10:51 궤적의 방정식을 얻게 됩니다.
- 10:54 z는 -1.5 g/v0² 곱하기 x²입니다.
- 10:59 z가 x의 제곱에 비례한다는 것을 알 수 있습니다.
- 11:02 수학적으로, 이것은 포물선의 방정식입니다.
- 11:05 그리고 갈릴레오가 이것을 처음으로 깨달았습니다.
- 11:07 탄도 궤적은 포물선이며,
- 11:10 타르탈리아가 생각했던 것처럼 원으로 연결된 선분이 아닙니다.
- 11:14 그리고 갈릴레오가 포물선을 발견한 것이 아니라는 점에 유의하십시오.
- 11:17 수학적으로, 그것은 이미 완벽하게 알려져 있었습니다.
- 11:20 유클리드는 이미 거의 2000년 전에 이 주제에 대해 썼습니다.
- 11:23 말하자면, 모두가 포물선을 알고 있었습니다.
- 11:26 하지만 그 당시에는 물리학을 수학화하는 아이디어가
- 11:29 아직 사람들의 마음에 제대로 자리 잡지 못했고,
- 11:31 그래서 탄도 궤적과 포물선 사이의 이러한 연결을 만드는 것은
- 11:35 그리 분명하지 않았습니다.
- 11:37 자세한 내용은 생략하겠지만, 이것은 여전히 사실입니다.
- 11:39 초기 발사각 알파로 발사하더라도 말이죠.
- 11:43 갈릴레오는 결국 1642년, 아이작 뉴턴이 태어난 해에 사망합니다.
- 11:48 하지만 제가 말씀드린 바와 같이,
- 11:49 뉴턴의 연구가 있기 수십 년 전에도
- 11:52 우리는 이미 중력이 지구 표면에서 어떻게 작용하는지에 대해
- 11:54 잘 이해하고 있었습니다.
- 11:57 네, 대포를 작동시켜야 했으니까요.
- 12:05 여전히 뉴턴 이전에는,
- 12:06 이탈리아 학자들의 탄도학 연구와 병행하여,
- 12:09 천문학자들도 상당한 발전을 이루고 있었습니다.
- 12:12 코페르니쿠스, 티코 브라헤, 그리고 특히 케플러는
- 12:15 운동 물리학에 수학을 도입했는데,
- 12:18 이번에는 천체의 움직임을 이해하기 위해서였습니다.
- 12:21 1609년에서 1618년 사이에 케플러는 특히 천문학의 세 가지 법칙을 발표했는데,
- 12:27 특히 첫 번째 법칙은
- 12:28 행성의 궤적이 타원임을 주장하고,
- 12:31 세 번째 법칙은 정량적인 관계를 설정합니다.
- 12:34 공전 주기와 타원의 크기 사이에 말이죠.
- 12:37 따라서 뉴턴은 중력에 관해서 아무것도 없는 상태에서 시작한 것이 아닙니다.
- 12:41 사실, 그는 스스로 유명하게 언급했듯이
- 12:43 자신이 그렇게 멀리 볼 수 있었다면,
- 12:46 그것은 거인들의 어깨 위에 서 있었기 때문이라고 말했습니다.
- 12:49 그리고 뉴턴이 그것을 가능하게 한 천재적인 직관은,
- 12:52 사과 이야기가 아니라,
- 12:54 다시 한번 대포에 관한 이야기입니다.
- 12:56 뉴턴은 사고 실험을 합니다.
- 12:59 실제로 할 수는 없지만,
- 13:01 그 과정을 상상할 수 있는 실험이죠.
- 13:03 그리고 그것을 잘 이해하기 위해,
- 13:04 저도 작은 인터랙티브 시뮬레이션을 만들었습니다.
- 13:06 뉴턴의 추론을 따라가는 데 사용할 것입니다.
- 13:09 늘 그렇듯이, 시뮬레이션을 직접 경험하고 싶으시다면,
- 13:11 제 웹사이트에 있으며, 링크는 설명란에 있습니다.
- 13:15 여기 대포가 있습니다.
- 13:16 발사 각도와 속도를 조절할 수 있습니다.
- 13:19 뉴턴 시대에는,
- 13:21 최고의 대포는 아마도 초당 약 150미터로 발사되었을 것입니다.
- 13:25 최적 각도인 45도로 설정하면,
- 13:28 이론상 최대 사거리는 2킬로미터가 조금 넘습니다.
- 13:33 초당 300미터의 속도로는,
- 13:36 약 10킬로미터의 사거리를 얻습니다.
- 13:38 속도를 두 배로 늘렸을 뿐인데,
- 13:40 사거리는 속도의 제곱에 비례하여 증가합니다.
- 13:42 이것은 포물선 방정식에서 볼 수 있습니다.
- 13:44 초당 300미터와 약 10킬로미터는,
- 13:47 뉴턴 시대에는 존재하지 않던 대포입니다.
- 13:50 이것이 대략 독일인들이 '그로스 베르타'라고 불렀던 것의 특징입니다.
- 13:54 제1차 세계 대전 동안 사용된 포병 무기였죠.
- 13:57 하지만 더 강력하게 가보겠습니다.
- 13:59 초당 1200미터로 속도를 올리면,
- 14:02 이론적으로 150킬로미터까지 발사할 수 있습니다.
- 14:06 150킬로미터는 독일군이 파리를 폭격했던 대략적인 거리입니다.
- 14:11 이번에는 도시 주민들에게 공포를 심어준 이 거대한 대포로 말이죠.
- 14:15 프랑스인들이 '그로스 베르타'라고 불렀던 대포입니다.
- 14:19 네, 그들이 이전에 이야기했던 더 작은 대포들과 혼동했기 때문입니다.
- 14:23 이 대포는 독일인들에게 '파리저 카노넨', 즉 '파리 대포'라고 불렸습니다.
- 14:27 그리고 그들은 사거리가 약간 더 좋다는 것을 깨달았습니다.
- 14:31 이론적인 최적 각도인 45도 대신 50도 또는 55도의 각도로 발사했을 때 말이죠.
- 14:36 그 이유는 발사체가 밀도가 낮은 대기층을 통과했기 때문입니다.
- 14:40 따라서 마찰이 적었죠.
- 14:42 하지만 17세기로 잠시 돌아가 보겠습니다.
- 14:44 뉴턴은 당연히 '그로스 베르타'를 알지 못했지만,
- 14:47 그는 이미 초강력 대포를 상상하고
- 14:51 그 궤적에 어떤 일이 일어날지 생각했습니다.
- 14:54 이를 위해 그는 대포를 수평으로 놓고
- 14:57 아주 높은 산에서 발사하는 것을 상상했습니다.
- 15:00 그럼 고도 200km라고 가정해 봅시다.
- 15:03 초당 1200미터로 수평 발사하면,
- 15:06 갈릴레오가 관찰했던 우리의 오래된 포물선을 다시 보게 됩니다.
- 15:10 하지만 훨씬 더 강하게, 예를 들어 초당 4000미터로 발사하면,
- 15:14 저는 약간 축소해야 할 것이고, 새로운 요소가 작용하는 것을 볼 수 있습니다.
- 15:18 바로 지구의 곡률입니다.
- 15:20 충분히 강하게 발사하면,
- 15:22 발사체는 평평한 지형에서보다 더 멀리 날아갈 것입니다.
- 15:26 곡률 때문에 말이죠.
- 15:28 그리고 계속해서 훨씬 더 강하게, 예를 들어 초당 7000미터로 발사하면,
- 15:32 지구의 곡률을 따라가기 시작하고 훨씬 더 멀리 떨어지게 됩니다.
- 15:36 그리고 뉴턴은 적절한 속도로 발사하면,
- 15:40 지구를 완전히 한 바퀴 돌 수 있다는 것을 깨닫습니다.
- 15:43 그리고 제 시뮬레이션에서 볼 수 있듯이, 이를 위해서는 약 초당 7800미터로 가야 합니다.
- 15:47 그러면 우리의 포탄은 지구 주위를 무한히 궤적을 따라 계속 나아갈 것입니다.
- 15:53 수학적으로, 우리는 이것을 갈릴레오의 발견과 조화시킬 수 있습니다.
- 15:57 발사하여 궤적이 포물선을 따를 때,
- 16:00 그것은 초기 곡률 반경이 V0² / G입니다.
- 16:04 그리고 V0가 증가하도록 충분히 강하게 발사하면,
- 16:08 초기 궤적의 곡률 반경이 지구의 반경과 같아집니다.
- 16:12 따라서 포탄은 결코 땅에 닿지 않습니다.
- 16:16 이 속도에서 우리는 우리의 포탄을
- 16:20 이 속도에서 우리는 우리의 포탄을
- 16:23 결국 달처럼 지구의 새로운 위성으로 변모시켰습니다.
- 16:27 그리고 그 시대에는 완전히 미친 생각 실험 덕분에,
- 16:31 뉴턴은 천체의 궤도와 탄도 궤적이
- 16:35 같은 현상의 두 가지 측면일 뿐이라는 것을 이해합니다.
- 16:38 그리고 이것이 나타내는 개념적 도약을 상상하기는 어렵습니다.
- 16:42 천문학과 탄도학은 완전히 분리된 두 학문이었고,
- 16:45 척도가 전혀 달랐습니다.
- 16:48 뉴턴은 사실 그것이 같은 것이라고 이해합니다.
- 16:51 달이 포탄이라는 것, 그것은 마찬가지입니다.
- 16:54 시인 폴 발레리의 인용문이 이를 잘 요약해 줍니다.
- 16:57 그는 말했습니다. '달이 떨어진다는 것을 깨닫기 위해서는 뉴턴이어야 했다.
- 17:01 모든 사람이 그렇지 않다고 분명히 보는데도 말이다.'
- 17:04 그리고 그것이 바로 이겁니다. 뉴턴은 달이 포탄처럼 떨어진다고 이해합니다.
- 17:08 하지만 동시에 앞으로 나아가면서 지구의 중력을 받는다는 것을요.
- 17:11 이미 움직이고 있는 달에게는 다소 이상하게 들릴 수 있지만,
- 17:15 이미 대포에서 발사된 것처럼 말이죠. 하지만 이렇게 이해할 수 있습니다.
- 17:18 달은 일정한 속도를 가지고 있고, 따라서 끊임없이,
- 17:21 그것은 그 속도의 영향으로 약간 직진합니다.
- 17:24 하지만 지구의 중력이 또한 그것을 지구 쪽으로 떨어뜨리기 때문에,
- 17:27 그것은 또한 지구의 중심 방향으로 움직입니다.
- 17:30 그래서 결국, 거의 원형 궤도에 영구적으로 머무릅니다.
- 17:35 뉴턴의 포탄처럼, 그것은 끊임없이 떨어지지만 결코 지면에 가까워지지 않습니다.
- 17:41 천문학과 낙하하는 물체, 달과 포탄을 통합하는 것,
- 17:44 그것이 뉴턴의 첫 번째 아이디어였습니다.
- 17:46 하지만 숫자를 보면 맞지 않는다는 것을 알 수 있습니다.
- 17:49 우리는 초당 약 8000미터의 속도를 발견했습니다.
- 17:52 우리의 포탄을 지구 주위에 위성으로 띄우기 위해서요.
- 17:54 그런데 달은 그것보다 훨씬 느리게 움직입니다.
- 17:56 달은 우리로부터 384,000킬로미터 떨어져 있으며,
- 17:59 그 궤도의 둘레는 약 240만 킬로미터입니다.
- 18:02 27일 만에 이동합니다.
- 18:04 계산해 보면, 초당 약 1킬로미터입니다.
- 18:07 그러니 대포로 찾은 것보다 8배 느립니다.
- 18:09 이러한 차이의 이유는 분명히 달의 고도에서는,
- 18:12 지구가 행사하는 중력의 인력이 지표면보다 약하기 때문입니다.
- 18:16 따라서 달이 궤도를 유지하기 위해 가져야 할 속도는
- 18:19 우리의 포탄보다 더 느립니다.
- 18:21 사실, 케플러가 그의 유명한 세 번째 법칙으로 이해했던 것이 바로 이것입니다.
- 18:24 만약 우리가 원형 궤도의 경우를 가정한다면,
- 18:27 그 법칙은 공전 주기의 제곱이
- 18:30 반지름의 세제곱에 비례한다고 말합니다.
- 18:32 이 법칙을 다르게 표현하는 방법은,
- 18:34 주기는 둘레를 속도로 나눈 값이라고 말하는 것입니다.
- 18:37 즉, 2πr을 v로 나눈 값입니다.
- 18:40 그리고 이것을 케플러의 법칙에 대입하면,
- 18:43 속도의 제곱이 궤도 반지름에 반비례한다는 것을 알 수 있습니다.
- 18:47 달은 384,000km 떨어져 있으므로,
- 18:50 지구 중심으로부터의 거리는 우리보다 약 60배 더 큽니다.
- 18:54 따라서 속도는 8배 더 느립니다.
- 18:56 이것은 우리의 수치와 일치합니다.
- 18:57 달은 궤도를 유지하기 위해 초당 1km의 속도로만 움직입니다.
- 19:01 그렇다면 대포 실험에서의 위성 속도와
- 19:06 케플러의 세 번째 법칙을 따르는 달의 속도를 어떻게 조화시킬 수 있을까요?
- 19:09 우리가 위성화를 등식으로 표현했다는 것을 기억하세요.
- 19:12 초기 낙하로 인한 곡률 반경과
- 19:15 궤도 반경 사이의 등식, 즉 v² / g = r 입니다.
- 19:20 이제 속도의 제곱이 1/r에 비례한다는 사실을 대입하면,
- 19:24 이것이 케플러의 세 번째 법칙입니다.
- 19:26 이 모든 것을 재배열하여 g, 즉
- 19:28 중력이 우리에게 가하는 가속도가
- 19:30 1/r²에 비례한다는 것을 알 수 있습니다.
- 19:32 위성 속도가 거리에 따라 적절하게 감소하려면,
- 19:37 중력 가속도가 1/r²에 비례해야 한다는 것을 알 수 있습니다.
- 19:40 이것이 케플러의 세 번째 법칙과 일치하는 유일한 방법입니다.
- 19:44 그리고 이 아이디어로, 우리는 뉴턴의 유명한 법칙 발견을 다시 확인할 수 있습니다.
- 19:48 그것은 중력의 인력이 거리의 제곱에 반비례하여 감소한다는 것입니다.
- 19:52 고등학교에서 배우는 그 유명한 공식 말입니다.
- 19:54 떨어지는 사과에 대해 이야기하든,
- 19:57 날아가는 포탄이나 궤도를 도는 천체에 대해 이야기하든 유효한 공식입니다.
- 20:00 뉴턴의 천재성은 사과가 떨어지는 것을 이해한 것이 아니라,
- 20:04 보편적이라고 불리는 중력 법칙을 공식화한 것입니다.
- 20:07 그것은 모든 곳과 모든 상황에 적용됩니다.
- 20:10 그리고 우리가 뉴턴의 머릿속에 들어갈 수는 없지만,
- 20:12 이해의 핵심이
- 20:15 대포 사고 실험이었다고 기꺼이 상상할 수 있습니다.
- 20:23 좋습니다, 이제 우리의 작은 시뮬레이션으로 돌아가서
- 20:26 매개변수를 변경하며 좀 가지고 놀 수 있습니다.
- 20:28 고도를 좀 높여 초속 8,000미터 이상으로 밀어붙이면,
- 20:31 한 가지를 금방 알아차릴 수 있습니다.
- 20:32 궤적이 더 이상 원형이 아니라는 것입니다.
- 20:38 특정 초기 각도를 주기 시작해도 마찬가지입니다.
- 20:41 우리가 보는 것은 타원입니다.
- 20:46 이것은 케플러가 그의 첫 번째 법칙으로 이해했던 것입니다.
- 20:49 천체의 궤도는 단순히 원이 아니라,
- 20:52 더 일반적으로는 타원입니다.
- 20:54 원은 타원의 특별한 경우일 뿐입니다.
- 20:57 궤도가 얼마나 타원형인지 정량화하기 위해,
- 21:00 우리는 이심률이라고 불리는 양을 사용합니다.
- 21:03 원은 이심률이 0이고,
- 21:05 이심률이 1에 가까워질수록,
- 21:07 타원은 더 납작해집니다.
- 21:09 원칙적으로 이 두 극단 사이의 모든 것을 찾을 수 있습니다.
- 21:13 화성은 약 0.1의 이심률을 가지고 있고,
- 21:15 수성은 0.2입니다.
- 21:17 그리 크지는 않지만,
- 21:18 케플러가 이해하기에는 충분했습니다.
- 21:20 타원이 일반적인 경우라는 것을요.
- 21:22 그 이후로 우리는 더 이상 상상할 수 없습니다.
- 21:24 타원이 일반적인 경우라는 것을요.
- 21:26 그 이후로 우리는 명왕성도 발견했습니다.
- 21:28 그리고 그 이심률은 0.25입니다.
- 21:30 이심률의 극단적인 경우로는,
- 21:32 주기 혜성들이 있습니다.
- 21:34 핼리 혜성처럼요.
- 21:36 76년마다 돌아오고,
- 21:38 이심률은 0.97로,
- 21:40 1에 매우 가깝습니다.
- 21:42 제 시뮬레이션에서 제가 더 세게 쏠수록,
- 21:44 궤도는 더 이심률이 커집니다.
- 21:48 그리고 초속 약 11km에 가까워지면,
- 21:51 한 가지를 알게 될 것입니다.
- 21:53 이 대포는 결코 돌아오지 않을 것입니다.
- 21:55 이심률이 1을 초과하면,
- 21:57 말하자면,
- 21:58 더 이상 타원이 아니라,
- 21:59 쌍곡선이 됩니다.
- 22:00 그리고 제 발사체는 무한대로 날아갑니다.
- 22:03 이것이 발생하는 한계 속도를,
- 22:05 우리는 탈출 속도라고 부릅니다.
- 22:07 그리고 계산을 해보면,
- 22:08 이 탈출 속도는,
- 22:10 위성 속도의 루트 2배인데,
- 22:12 그것은 우리가 아까 찾았던 속도입니다.
- 22:14 따라서 초속 약 11km이며,
- 22:16 지구 표면에서 그렇습니다.
- 22:17 그리고 이것은 전형적으로 로켓으로 도달하려는 속도입니다.
- 22:18 우리가 로켓으로 도달하려고 노력하는 속도입니다.
- 22:20 지구의 인력에서 벗어나기를 바라면서 말이죠.
- 22:23 시뮬레이션을 가지고 놀다 보면 한 가지 놀라운 점을 발견할 것입니다.
- 22:25 그것은 일반적으로 잘 원형 궤도를 얻기가 쉽지 않다는 것입니다.
- 22:27 그것은 일반적으로 잘 원형 궤도를 얻기가 쉽지 않다는 것입니다.
- 22:29 달의 궤도처럼 말이죠.
- 22:31 달의 궤도처럼 말이죠.
- 22:32 정확히 0도의 각도를 잡고
- 22:34 속도를 완벽하게 선택해야 합니다.
- 22:36 만약 적정 속도보다
- 22:38 높거나 낮으면,
- 22:39 타원 궤도를 그리게 될 겁니다
- 22:40 지구에 추락하는 궤도죠.
- 22:42 원형 궤도를 얻는 것은
- 22:44 매우 특별한 경우입니다.
- 22:45 이상한 점은
- 22:46 왜 행성들과 달이
- 22:48 대부분
- 22:50 매우 원형에 가까운 궤도를 가지고 있는지입니다.
- 22:53 이심률이 매우, 아주 낮다는 것이죠.
- 22:55 만약 원이 그렇게 드물고
- 22:57 특별한 경우라면,
- 22:58 왜 우리는
- 22:59 태양계 전체에서 타원 궤도를 보지 못할까요?
- 23:01 원형 궤도는
- 23:02 거의 작은 기적처럼 보입니다.
- 23:04 이상하죠.
- 23:05 이를 이해하려면,
- 23:06 우리는 조건에 관심을 가져야 합니다.
- 23:08 이 궤도들이 형성된 조건과
- 23:10 그것들이 어떻게 진화했는지에 대해 말이죠.
- 23:12 실제로
- 23:13 때때로
- 23:15 궤도의 원형화라고 불리는 현상이 있습니다.
- 23:17 여기 제 시뮬레이션에서는
- 23:18 매우 이상적인 경우를 가정합니다.
- 23:19 점과 같은 발사체가
- 23:21 자신의 궤도에 홀로 있는 경우죠.
- 23:22 하지만 현실은 조금 다릅니다.
- 23:24 한편으로,
- 23:25 태양계가 형성될 때,
- 23:26 회전하는 수많은 잔해들이 있었고,
- 23:28 이것들이 수많은 작은 충돌을 일으켰습니다.
- 23:31 이것은 일종의
- 23:32 마찰력으로 볼 수 있습니다.
- 23:34 또한 우리는 알고 있습니다.
- 23:35 행성이나 달과 같은
- 23:36 천체들이
- 23:38 일정한 크기를 가지고 있고,
- 23:39 암석이나 유체로 이루어져 있으며,
- 23:41 거시적인 규모에서
- 23:42 일정한 점성을 가지고 있다는 것을요.
- 23:44 이 점성 또한
- 23:45 일종의 에너지 손실로 이어지는데,
- 23:47 이를 소산이라고 부릅니다.
- 23:49 마찰과 소산은
- 23:51 우리 시스템에서
- 23:52 에너지를 잃게 하는 효과가 있으며,
- 23:54 이는 우선적으로
- 23:56 이심률 감소를 촉진합니다.
- 23:58 이것을 제 작은 시뮬레이션에서
- 23:59 실험해 볼 수 있습니다.
- 24:01 어떤 이심률을 가진
- 24:02 타원 궤도에서 시작해 봅시다.
- 24:04 그리고 우리가 할 수 있는 것은
- 24:05 일시적으로 약간의 마찰을 추가하는 것입니다.
- 24:08 태양 주위에 특정 잔해 분포를
- 24:09 상상함으로써 말이죠.
- 24:11 그러면 효과를 관찰할 수 있습니다.
- 24:13 타원의 크기와 모양에 미치는 영향에 대해.
- 24:15 그리고 현상을 확인할 수 있습니다.
- 24:16 원형화 현상을요.
- 24:18 여기서 저는 실시간으로 표시합니다.
- 24:20 궤도의 이심률을
- 24:22 그리고 그것이 감소하는 것을 볼 수 있습니다.
- 24:23 시간이 지남에 따라,
- 24:24 특히 물체가
- 24:25 근일점을 지날 때,
- 24:26 태양에 가장 가까운 지점이며,
- 24:28 그곳은
- 24:29 속도가 가장 빠른 곳입니다.
- 24:31 이 현상은 따라서 설명합니다.
- 24:32 대부분의 궤도가
- 24:33 태양계에서
- 24:34 점차 수렴했다는 것을
- 24:36 어떤 것으로
- 24:37 매우 원형에 가까운 것으로,
- 24:38 이심률이 0에 매우 가까운 것으로 말이죠.
- 24:40 비록 원이
- 24:41 결국에는
- 24:42 매우 특별한 경우일 뿐이지만
- 24:43 타원의.
- 24:46 주목할 점은 한 가지 이유가 있다는 것입니다.
- 24:47 화성이나 수성 같은
- 24:49 몇몇 행성들이
- 24:51 그럼에도 불구하고
- 24:52 궤도를 유지한
- 24:53 약간 이심적인 궤도를요.
- 24:54 그것은 실제로
- 24:55 그들이 혼자가 아니기 때문입니다.
- 24:56 태양 주위에.
- 24:57 어느 정도는,
- 24:58 모든 행성들이
- 24:59 서로에게 영향을 미칩니다.
- 25:01 그러므로 그들의 궤도를
- 25:03 잘 이해하기 위해서는,
- 25:04 고려해야 합니다.
- 25:05 중력 상호작용을
- 25:06 여러 물체와의.
- 25:08 하지만 그것은 더 복잡하고,
- 25:10 다음 에피소드에서 다룰 것입니다.
- 25:12 영상을 시청해 주셔서 감사합니다.
- 25:13 구독하는 것을 잊지 마세요.
- 25:14 아무것도 놓치지 않도록요.
- 25:15 또한 채널을
- 25:16 후원할 수 있습니다.
- 25:17 Tipeee나 Patreon에서
- 25:18 원하신다면요.
- 25:19 링크는 설명에 있습니다.
- 25:20 또한 제가 올려놓은
- 25:21 웹페이지도 알려드립니다.
- 25:22 제가 호스팅한
- 25:23 모든 작은 시뮬레이션들이 있는
- 25:24 여러분께 보여드린.
- 25:25 궁금합니다.
- 25:26 여러분께서 관심이 있으신지
- 25:27 직접 가지고 놀 수 있는 것에
- 25:28 이러한 디지털 실험들을요.
- 25:29 더 잘 이해하기 위해
- 25:30 무슨 일이 일어나는지.
- 25:31 주저하지 말고 말씀해주세요
- 25:32 어떻게 생각하시는지
- 25:33 그리고 그동안,
- 25:34 저는 여러분께 말씀드립니다
- 25:35 새로운 영상으로 곧 다시 찾아뵙겠습니다.
- 25:36 다음에 봐요!
- 0:00 Chào mọi người, hôm nay chúng ta sẽ nói về sự ra đời của thuyết hấp dẫn.
- 0:05 Nhưng hãy chú ý, không phải thuyết tương đối rộng, lỗ đen hay độ cong của không thời gian,
- 0:10 không, không, chỉ đơn giản là lực hấp dẫn cổ điển,
- 0:13 cái mà chúng ta học ở trường trung học và đôi khi được gọi là hấp dẫn Newton.
- 0:18 Vậy thì, ngay cả khi nó đã rất quen thuộc với bạn,
- 0:20 bạn sẽ thấy rằng lực hấp dẫn này vẫn xứng đáng
- 0:23 để chúng ta tìm hiểu sâu về cách nó được hiểu.
- 0:26 Và đây cũng sẽ là cơ hội để tôi thử một điều mới.
- 0:29 Tôi đã tạo ra một số mô phỏng tương tác để minh họa những gì tôi sẽ kể.
- 0:34 Và nếu muốn, bạn có thể vào chơi thử trên trang web của tôi, liên kết có trong phần mô tả.
- 0:38 Điều đó sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn bằng cách tự mình trải nghiệm
- 0:41 những khái niệm mà chúng ta sẽ nói đến hôm nay.
- 0:44 Khi nghĩ về sự khám phá và hiểu biết về lực hấp dẫn,
- 0:47 chúng ta hiển nhiên nghĩ ngay đến Isaac Newton.
- 0:50 Bạn biết đấy, quả táo rơi vào đầu ông ấy.
- 0:53 Nhưng giai thoại này, ngoài việc nó có lẽ một phần không đúng sự thật,
- 0:56 tôi thấy nó có nhược điểm là che khuất đóng góp thực sự của Newton.
- 1:01 Thay vì quả táo của ông ấy, chúng ta sẽ thấy rằng tốt hơn nên nói về khẩu pháo của ông ấy.
- 1:05 Thật vậy, giai thoại về quả táo có thể khiến chúng ta tin rằng Newton là người đầu tiên,
- 1:09 đã hiểu cách các vật thể rơi xuống đất.
- 1:12 Trong khi thực tế, trước ông, câu hỏi này đã được nghiên cứu khá nhiều,
- 1:16 và điều đó là vì một lý do rất thực tế, đó là đạn đạo học.
- 1:20 Vậy thì đạn đạo học là môn khoa học cố gắng hiểu
- 1:23 và dự đoán quỹ đạo của các vật thể bay, ví dụ như đạn pháo.
- 1:27 Đây là một vấn đề thu hút khá nhiều người vào thời đó.
- 1:29 Thuốc súng lan rộng khắp châu Âu vào thế kỷ 14,
- 1:33 và pháo nhanh chóng trở thành không thể thiếu trên chiến trường.
- 1:37 Ban đầu, người ta dùng nó một cách khá thô sơ để bắn thẳng hoặc phá tường.
- 1:42 Nhưng sau một thời gian, mọi người nghĩ rằng sẽ tốt hơn nếu có thể nhắm bắn.
- 1:47 Vào thời đó, để giải thích chuyển động của các vật thể bay,
- 1:49 có cái mà chúng ta gọi là thuyết impetus.
- 1:53 Impetus, trong tiếng Latin, có nghĩa là xung lực.
- 1:56 Theo thuyết này, khi chúng ta phóng một vật thể,
- 1:59 chúng ta truyền cho nó một lượng impetus nhất định, lượng này sẽ dần dần tiêu hao,
- 2:04 và khi không còn impetus nữa, trọng lực sẽ phát huy tác dụng và làm vật thể rơi xuống.
- 2:09 Do đó, thuyết này hình dung rằng chuyển động diễn ra trong hai giai đoạn.
- 2:13 Đầu tiên là một quỹ đạo thẳng ban đầu phụ thuộc vào góc và lực bắn,
- 2:18 sau đó là một cú rơi thẳng đứng khi trọng lực chiếm ưu thế.
- 2:22 Ý tưởng này có vẻ hơi lố bịch,
- 2:24 nhưng nó vẫn khá gần với trực giác tự nhiên của chúng ta về trọng lực.
- 2:30 Ví dụ, khi tôi còn nhỏ, nhảy từ ván lặn cao 5 mét,
- 2:33 tôi thường nghĩ rằng chuyển động sẽ diễn ra như vậy, trong hai giai đoạn,
- 2:37 như thể sau khi hoàn thành cú nhảy ban đầu, tôi sẽ rơi thẳng đứng,
- 2:41 như trong một bộ phim hoạt hình của Tex Avery.
- 2:44 Giữa thế kỷ 16 và đầu thế kỷ 17,
- 2:46 đã có cả một dòng các nhà khoa học Ý
- 2:49 những người đã đặt câu hỏi về lý thuyết chuyển động đạn đạo xuất phát từ impetus.
- 2:53 Ví dụ, Niccolò Fontana Tartaglia,
- 2:56 đã nhận ra rằng nước phun ra từ các đài phun nước trong thành phố
- 2:59 không đi theo hai đoạn thẳng, mà tạo thành một đường cong.
- 3:03 Ông cũng nhận thấy điều tương tự khi đi tiểu xuống cảng Venice sau một đêm say sưa.
- 3:07 Năm 1537, Tartaglia xuất bản một chuyên luận có tên đơn giản là Nova Scientia, tức Khoa học Mới.
- 3:14 Tham vọng đấy chứ?
- 3:15 Nhưng lần này, tiêu đề đó khá hợp lý
- 3:17 vì đây có lẽ là một trong những tác phẩm đầu tiên về toán học ứng dụng.
- 3:22 Tartaglia đã đề cập đến nhiều vấn đề khác nhau của nghệ thuật quân sự
- 3:25 bằng các công cụ toán học, đặc biệt là vấn đề đạn đạo học.
- 3:29 Trong văn bản của mình, Tartaglia đề xuất vượt qua một chút mô hình impetus
- 3:34 và xây dựng một lý thuyết hình học thực sự về quỹ đạo của các vật thể bay.
- 3:38 Và ông ấy đề xuất nối các đoạn thẳng của quỹ đạo bằng một cung tròn.
- 3:44 Chà, điều đó không hoàn toàn đúng với những gì thực sự xảy ra,
- 3:46 nhưng nó đã tốt hơn quỹ đạo hình tam giác rồi.
- 3:49 Tartaglia cũng là người đầu tiên xác định rằng nhắm bắn với góc 45°
- 3:53 sẽ giúp tối đa hóa tầm bắn.
- 3:56 Nếu bạn bắn dưới góc đó, bạn sẽ có một cú bắn căng nhưng rơi xuống không xa,
- 3:59 và nếu bạn bắn trên 45°, bạn sẽ có một cú bắn cầu vồng mà cũng sẽ rơi xuống không xa.
- 4:04 Hơn nữa, Tartaglia đã thiết kế một dụng cụ có vạch chia và dây dọi
- 4:08 cho phép thực hiện điều chỉnh này trên các khẩu pháo.
- 4:10 Bạn đặt nó vào nòng pháo và điều chỉnh góc đến giá trị mong muốn.
- 4:14 Các công trình của Tartaglia sau đó được một trong những học trò của ông, Benedetti, tiếp nối,
- 4:18 người đã nghiên cứu chi tiết hơn về sự rơi của các vật thể
- 4:21 và cách chúng phụ thuộc vào vật liệu cấu tạo nên chúng.
- 4:24 Tất cả những điều này rõ ràng sẽ có ảnh hưởng quyết định
- 4:27 đến người cuối cùng đã thiết lập vững chắc nền tảng của đạn đạo học, Galileo.
- 4:37 Tất cả các bạn đều biết câu chuyện về Tháp nghiêng Pisa
- 4:40 và ngoài việc đó có lẽ cũng là một truyền thuyết,
- 4:43 nó cũng đưa ra một cái nhìn hơi quá đơn giản về những gì Galileo thực sự đã hiểu.
- 4:48 Thí nghiệm tại tháp được cho là chứng minh rằng tất cả các vật thể rơi thẳng đứng theo cùng một cách,
- 4:53 bất kể khối lượng của chúng, trái ngược với những gì Aristotle đã tuyên bố.
- 4:56 Rõ ràng, nói một cách nghiêm ngặt, cần phải làm rõ điều này bằng cách tính đến ảnh hưởng của lực cản không khí.
- 5:01 Trên trang web của tôi, tôi đã tái tạo một mô phỏng nhỏ về thí nghiệm Tháp nghiêng Pisa
- 5:05 với các thông số thực tế.
- 5:10 Bạn có thể thay đổi kích thước của các viên bi và khối lượng riêng của vật liệu.
- 5:17 Và vì tôi cũng mô phỏng lực cản không khí, giả sử chúng ta có các quả cầu,
- 5:21 chúng ta có thể thấy sự chênh lệch về thời gian rơi.
- 5:34 Một điều thú vị mà chúng ta thấy trong mô phỏng,
- 5:36 là tôi đã sắp xếp để mỗi vật thể để lại những dấu nhỏ trên quỹ đạo của nó,
- 5:41 ở đây là cứ sau 200 mili giây.
- 5:43 Và điều đó cho phép hình dung rằng chúng ta có một quỹ đạo tăng tốc.
- 5:47 Các quả cầu rơi ngày càng nhanh hơn
- 5:49 và đi được quãng đường ngày càng xa hơn trong cùng một khoảng thời gian.
- 5:53 Vậy thì đó có thể là một vận tốc đều, các dấu cách đều nhau,
- 5:58 nhưng không, đó là một gia tốc đều.
- 6:00 Chúng ta cũng có thể kiểm tra điều đó bằng các biểu đồ nhỏ ở bên dưới.
- 6:04 Rõ ràng, việc thực hiện các quan sát được bấm giờ như vậy,
- 6:06 gần như không thể thực hiện được với thí nghiệm Tháp, ít nhất là vào thời của Galileo.
- 6:11 Nhưng một biến thể của thí nghiệm mà ông được cho là đã thực hiện,
- 6:14 thay vào đó là cho các quả cầu lăn trên một mặt phẳng nghiêng.
- 6:17 Và điều thú vị là với một mặt phẳng nghiêng, quỹ đạo chậm hơn.
- 6:22 Chúng ta đang ở mặt đất, vì vậy chúng ta thực sự có thể đo lường hiện tượng này.
- 6:25 Và điều này cực kỳ quan trọng, bởi vì nếu chúng ta chủ yếu biết đến Galileo
- 6:27 qua câu chuyện về thời gian rơi bằng nhau và Tháp nghiêng Pisa,
- 6:30 thực ra ông ấy còn đi xa hơn, vì ông ấy đã định lượng hiện tượng này.
- 6:33 Ông ấy đo được rằng trên mặt phẳng nghiêng, các vật thể di chuyển một khoảng cách thẳng đứng
- 6:37 tỷ lệ thuận với bình phương thời gian di chuyển.
- 6:40 Tức là, các vật thể chịu một gia tốc thẳng đứng đều.
- 6:44 Trong trường hợp rơi tự do từ Tháp, với các ký hiệu hiện đại,
- 6:48 chúng ta sẽ nói rằng độ cao z giảm theo 1/2 của gt²,
- 6:53 trong đó g là gia tốc trọng trường, tức là 9,8 mét trên giây bình phương.
- 6:58 Đó là đối với chuyển động thẳng đứng.
- 7:00 Nhưng một điểm quan trọng khác trong các công trình của Galileo là ý tưởng về quán tính,
- 7:03 và đặc biệt là cái mà các nhà sử học khoa học đã gọi là quán tính ngang.
- 7:08 Thật vậy, Galileo hiểu rằng nếu một vật thể chỉ chịu tác dụng của trọng lực thẳng đứng,
- 7:13 chuyển động ngang của nó được bảo toàn, vận tốc của nó không thay đổi.
- 7:16 Galileo đã chứng minh điều này một cách rất khéo léo trong trường hợp rơi tự do.
- 7:21 Để hiểu điều này, ông đã thực hiện các thí nghiệm với một viên bi rơi từ mép bàn,
- 7:26 với một vận tốc nhất định và ông đo quỹ đạo của nó.
- 7:29 Và ông nhận thấy hai điều.
- 7:31 Thứ nhất, thời gian rơi luôn như nhau bất kể quỹ đạo.
- 7:35 Và nó giống như thời gian rơi thẳng đứng, chúng ta luôn có một gia tốc đều.
- 7:40 Phương trình z bằng âm 1,5 gt² vẫn đúng.
- 7:45 Nhưng hơn thế nữa, trong một quỹ đạo, vận tốc theo phương ngang không thay đổi trong suốt quá trình chuyển động.
- 7:50 Nó giống như vận tốc của viên bi khi rời khỏi mặt bàn.
- 7:54 Nếu chúng ta gọi nó là v0, thì vị trí theo phương ngang x sẽ thay đổi theo v0 nhân t.
- 8:00 Với ý tưởng về quán tính theo phương ngang này, Galileo hiểu rằng chuyển động theo phương ngang
- 8:05 và sự rơi tự do theo phương thẳng đứng bằng cách nào đó độc lập với nhau.
- 8:09 Việc viên bi đang rơi theo trục z không làm thay đổi cách nó di chuyển theo trục x.
- 8:15 Đây là điều chúng ta thấy ở đây trong dạng hiện đại của các phương trình.
- 8:17 Viên bi rơi như một viên bi rơi tự do theo phương thẳng đứng
- 8:20 và di chuyển như một viên bi chuyển động đều theo phương ngang.
- 8:24 Ý tưởng về sự độc lập của hai chuyển động thẳng đứng và ngang này,
- 8:27 chúng ta có thể đã quen khi thao tác với các phương trình,
- 8:29 nhưng cuối cùng nó lại khá phản trực giác đối với chúng ta.
- 8:32 Bạn có nhớ ví dụ của tôi về ván nhảy không?
- 8:34 Chà, nếu tôi không rơi thẳng đứng,
- 8:37 đó là vì chuyển động theo phương ngang của tôi tiếp tục trong suốt quá trình rơi.
- 8:41 Vì vậy, khi xuống nước, tôi sẽ di chuyển được một khoảng cách theo phương ngang nhất định.
- 8:47 Các thợ lặn từ vách đá Acapulco, họ đã hiểu rõ điều đó.
- 8:50 Nếu họ không tiếp tục di chuyển theo phương ngang trong khi rơi,
- 8:54 thì họ sẽ đâm vào những tảng đá dưới chân vách đá.
- 8:57 Nhưng vận tốc ban đầu theo phương ngang mà họ tạo ra
- 9:00 được bảo toàn trong suốt quá trình chuyển động, điều này cho phép họ chạm tới mặt nước.
- 9:04 Này, một câu đố nhỏ để minh họa một cách khác
- 9:07 tính chất phản trực giác của quán tính theo phương ngang này
- 9:10 và sự độc lập của hai chuyển động.
- 9:11 Hãy tưởng tượng bạn đang ở trên một tòa tháp với một cây cung
- 9:14 và bạn của bạn ở trên một tòa tháp khác đối diện, cùng độ cao,
- 9:18 quyết định thả một quả táo.
- 9:20 Làm thế nào để bạn chắc chắn bắn trúng quả táo bằng mũi tên của mình?
- 9:24 Chà, điều đó có vẻ phức tạp.
- 9:25 Bạn phải chọn cách bắn, hướng, lực.
- 9:30 Nếu bạn thử nghiệm, chúng ta sẽ nhanh chóng nhận ra
- 9:32 rằng không dễ dàng, ban đầu, để tìm ra vận tốc và góc đúng.
- 9:36 Tuy nhiên, trên thực tế, nó rất đơn giản.
- 9:38 Giải pháp là vào thời điểm quả táo bắt đầu rơi,
- 9:41 bạn phải bắn hoàn toàn theo phương ngang, ở 0 độ
- 9:44 và với vận tốc bạn muốn.
- 9:47 Thật vậy, quả táo và mũi tên đều chịu tác dụng thẳng đứng
- 9:50 của cùng một gia tốc trọng trường,
- 9:53 vì vậy chúng sẽ rơi thẳng đứng với cùng một tốc độ.
- 9:56 Các chuyển động theo phương ngang và thẳng đứng của mũi tên là độc lập,
- 10:00 vì vậy nếu bạn bắn với góc ban đầu là 0 độ,
- 10:02 mũi tên của bạn sẽ luôn ở cùng độ cao với quả táo trong suốt quỹ đạo của nó
- 10:07 và nó sẽ tiến theo phương ngang về phía quả táo,
- 10:09 vì vậy bạn chắc chắn sẽ xuyên qua nó.
- 10:11 Và điều này, bất kể vận tốc ban đầu của mũi tên là bao nhiêu,
- 10:13 bạn có thể đặt gần như bất cứ thứ gì bạn muốn.
- 10:16 Trong mô phỏng nhỏ của tôi, bạn có thể tự thuyết phục mình bằng cách thêm các hướng dẫn vị trí nhỏ.
- 10:20 Chúng ta thấy rõ rằng nếu chúng ta bắn theo phương ngang,
- 10:22 độ cao của quả táo và mũi tên luôn giống nhau.
- 10:26 Chúng ta chắc chắn sẽ chạm vào nó, bất kể vận tốc theo phương ngang là bao nhiêu.
- 10:29 Rõ ràng, tôi bỏ qua ma sát, thời gian phản ứng của người bắn, v.v.
- 10:33 Nhưng bạn hiểu ý tôi rồi đấy.
- 10:34 Tốt, Galileo đã hiểu rằng đối với một viên bi rơi từ mặt bàn,
- 10:38 chuyển động thẳng đứng là một gia tốc đều,
- 10:41 z bằng âm 1,5 gt²,
- 10:43 và chuyển động theo phương ngang là một chuyển động tịnh tiến đều, x bằng v0 t.
- 10:47 Nếu chúng ta kết hợp hai phương trình này để loại bỏ t,
- 10:51 chúng ta sẽ có phương trình quỹ đạo,
- 10:54 z bằng âm 1,5 g trên v0² nhân x².
- 10:59 Chúng ta thấy rằng z tỷ lệ thuận với bình phương của x.
- 11:02 Về mặt toán học, đây là phương trình của một parabol.
- 11:05 Và Galileo là người đầu tiên nhận ra điều này.
- 11:07 Các quỹ đạo đạn đạo là những đường parabol,
- 11:10 chứ không phải các đoạn thẳng nối với nhau bằng các đường tròn như Tartaglia đã nghĩ.
- 11:14 Và hãy lưu ý rằng Galileo không phải là người phát hiện ra parabol.
- 11:17 Về mặt toán học, nó đã được biết đến một cách hoàn hảo.
- 11:20 Euclid đã viết về chủ đề này gần 2000 năm trước đó.
- 11:23 Mọi người đều biết về parabol, nếu tôi có thể nói như vậy.
- 11:26 Nhưng vào thời điểm đó, ý tưởng toán học hóa vật lý
- 11:29 vẫn chưa thực sự được chấp nhận rộng rãi,
- 11:31 và do đó, việc tạo ra mối liên hệ giữa quỹ đạo đạn đạo và parabol,
- 11:35 điều đó không hề hiển nhiên.
- 11:37 Tôi sẽ bỏ qua các chi tiết, nhưng điều đó vẫn đúng,
- 11:39 ngay cả khi chúng ta bắn với một góc ban đầu alpha nhất định.
- 11:43 Galileo cuối cùng qua đời vào năm 1642, năm Isaac Newton ra đời.
- 11:48 Nhưng với những gì tôi đã kể cho bạn,
- 11:49 bạn thấy rằng vài thập kỷ trước các công trình của Newton,
- 11:52 chúng ta đã có một sự hiểu biết tốt
- 11:54 về cách trọng lực hoạt động trên bề mặt Trái Đất.
- 11:57 À vâng, cần phải làm cho các khẩu pháo hoạt động tốt.
- 12:05 Vẫn trước Newton,
- 12:06 song song với các công trình của các nhà khoa học Ý về đạn đạo học,
- 12:09 các nhà thiên văn học cũng đạt được nhiều tiến bộ.
- 12:12 Copernicus, Tycho Brahe và đặc biệt là Kepler
- 12:15 cũng đưa toán học vào vật lý chuyển động,
- 12:18 lần này là để hiểu chuyển động của các thiên thể.
- 12:21 Từ năm 1609 đến 1618, Kepler đã công bố ba định luật thiên văn học của mình,
- 12:27 đặc biệt là định luật thứ nhất,
- 12:28 khẳng định rằng quỹ đạo của các hành tinh là các đường elip,
- 12:31 và định luật thứ ba, thiết lập một mối liên hệ định lượng
- 12:34 giữa chu kỳ quỹ đạo và kích thước của elip.
- 12:37 Vì vậy, Newton, trong vấn đề trọng lực, không phải là người đến trên một mảnh đất hoang sơ.
- 12:41 Hơn nữa, ông ấy đã tự mình nhắc lại điều đó một cách nổi tiếng
- 12:43 khi khẳng định rằng nếu ông ấy có thể nhìn xa đến vậy,
- 12:46 đó là vì ông ấy đứng trên vai những người khổng lồ.
- 12:49 Và trực giác thiên tài đã giúp Newton làm được điều đó,
- 12:52 vì vậy đó không phải là câu chuyện về quả táo,
- 12:54 mà một lần nữa là chuyện về khẩu pháo.
- 12:56 Newton thực hiện một thí nghiệm tư duy,
- 12:59 một thí nghiệm mà chúng ta không thể thực hiện trong thực tế,
- 13:01 nhưng chúng ta có thể hình dung diễn biến của nó.
- 13:03 Và để hiểu rõ nó,
- 13:04 tôi cũng đã tạo một mô phỏng tương tác nhỏ
- 13:06 mà chúng ta sẽ sử dụng để theo dõi lập luận của Newton.
- 13:09 Tương tự như mọi khi, nếu bạn muốn tự mình trải nghiệm mô phỏng,
- 13:11 thì trên trang web của tôi, liên kết nằm trong phần mô tả.
- 13:15 Vậy chúng ta có một khẩu pháo ở đây,
- 13:16 mà chúng ta có thể điều chỉnh góc và tốc độ phóng.
- 13:19 Vào thời của Newton,
- 13:21 những khẩu pháo tốt nhất có lẽ có thể bắn với tốc độ khoảng 150 mét mỗi giây.
- 13:25 Nếu chúng ta đặt ở góc 45 độ, tức là tối ưu,
- 13:28 thì chúng ta có tầm bắn lý thuyết tối đa hơn 2 kilomet một chút.
- 13:33 Với tốc độ 300 mét mỗi giây,
- 13:36 chúng ta có tầm bắn khoảng 10 kilomet.
- 13:38 Chúng ta chỉ tăng gấp đôi tốc độ,
- 13:40 nhưng tầm bắn tăng theo bình phương của tốc độ.
- 13:42 Điều đó được thể hiện trong phương trình của parabol.
- 13:44 Vậy 300 mét mỗi giây và khoảng mười kilomet,
- 13:47 đó là một khẩu pháo không tồn tại vào thời của Newton.
- 13:50 Đây về cơ bản là những đặc điểm của thứ mà người Đức gọi là Grosse Bertha,
- 13:54 một khẩu pháo được sử dụng trong Thế chiến thứ nhất.
- 13:57 Nhưng chúng ta sẽ đi xa hơn.
- 13:59 Nếu chúng ta tăng lên 1200 mét mỗi giây,
- 14:02 về lý thuyết, chúng ta có thể bắn xa 150 kilômét.
- 14:06 Vậy 150 kilômét, đó là khoảng cách mà người Đức đã ném bom Paris
- 14:11 lần này với khẩu pháo khổng lồ đã gieo rắc nỗi kinh hoàng cho cư dân thành phố,
- 14:15 một khẩu pháo mà người Pháp đã đặt biệt danh là Grosse Bertha.
- 14:19 À vâng, bởi vì họ đã nhầm lẫn với những khẩu pháo nhỏ hơn mà chúng ta đã nói trước đó.
- 14:23 Khẩu pháo này được người Đức gọi là Pariser Kanonen, tức là pháo Paris,
- 14:27 và cũng cần lưu ý rằng họ đã nhận ra tầm bắn của nó tốt hơn một chút
- 14:31 nếu bắn với góc 50 hoặc 55 độ thay vì góc tối ưu lý thuyết là 45 độ.
- 14:36 Và lý do là vì khi đó viên đạn bay trong các lớp khí quyển ít đặc hơn,
- 14:40 do đó ít ma sát hơn.
- 14:42 Nhưng hãy quay lại một chút về thế kỷ 17.
- 14:44 Rõ ràng Newton không biết về Grosse Bertha,
- 14:47 nhưng ông đã có ý tưởng tưởng tượng ra một khẩu pháo siêu mạnh
- 14:51 và suy nghĩ về điều gì sẽ xảy ra với quỹ đạo của nó.
- 14:54 Và để làm điều đó, ông hình dung việc đặt khẩu pháo nằm ngang
- 14:57 nhưng bắn từ một ngọn núi rất cao.
- 15:00 Vậy hãy thử, giả sử ở độ cao 200 km.
- 15:03 Nếu chúng ta bắn ngang với tốc độ 1200 mét mỗi giây,
- 15:06 chúng ta sẽ thấy lại đường parabol quen thuộc mà Galileo đã quan sát.
- 15:10 Nhưng nếu chúng ta bắn mạnh hơn nhiều, chẳng hạn 4000 mét mỗi giây,
- 15:14 lúc đó tôi sẽ phải thu nhỏ một chút và bạn sẽ thấy có một yếu tố mới được tính đến,
- 15:18 độ cong của Trái đất.
- 15:20 Nếu chúng ta bắn đủ mạnh,
- 15:22 viên đạn sẽ bay xa hơn so với trên một mặt phẳng
- 15:26 do độ cong.
- 15:28 Và nếu chúng ta tiếp tục bắn mạnh hơn nữa, chẳng hạn 7000 mét mỗi giây,
- 15:32 chúng ta bắt đầu đi theo độ cong của Trái đất và rơi xuống xa hơn nhiều.
- 15:36 Và ở đó, Newton nhận ra rằng với tốc độ phù hợp,
- 15:40 chúng ta hoàn toàn có thể bay vòng quanh Trái đất.
- 15:43 Và để làm điều đó, như chúng ta thấy trong mô phỏng của tôi, cần phải đạt khoảng 7800 mét mỗi giây.
- 15:47 Và khi đó, viên đạn pháo của chúng ta sẽ tiếp tục quỹ đạo quanh Trái đất vô thời hạn.
- 15:53 Về mặt toán học, chúng ta có thể dung hòa điều này với khám phá của Galileo.
- 15:57 Khi chúng ta bắn và quỹ đạo theo một đường parabol,
- 16:00 ban đầu nó có một bán kính cong nhất định bằng V0² chia G.
- 16:04 Và nếu chúng ta bắn đủ mạnh để V0 tăng lên,
- 16:08 bán kính cong của quỹ đạo ban đầu trở nên bằng bán kính của Trái đất.
- 16:12 Và do đó viên đạn không bao giờ chạm đất.
- 16:16 Với tốc độ này, chúng ta đã biến viên đạn pháo của mình
- 16:20 Với tốc độ này, chúng ta đã biến viên đạn pháo của mình
- 16:23 thành một vệ tinh mới của Trái đất, giống như Mặt trăng vậy.
- 16:27 Và nhờ thí nghiệm tư duy hoàn toàn điên rồ này vào thời đó,
- 16:31 Newton hiểu rằng quỹ đạo của các thiên thể và quỹ đạo đạn đạo
- 16:35 chỉ là hai khía cạnh của cùng một hiện tượng.
- 16:38 Và thật khó để hình dung bước nhảy vọt về khái niệm mà điều này đại diện.
- 16:42 Thiên văn học và đạn đạo học là hai lĩnh vực hoàn toàn tách biệt,
- 16:45 không hề cùng một quy mô.
- 16:48 Newton hiểu rằng thực ra chúng là một.
- 16:51 Rằng Mặt trăng là một viên đạn pháo, cũng vậy thôi.
- 16:54 Có một câu nói của nhà thơ Paul Valéry tóm tắt rất hay điều này.
- 16:57 Ông ấy nói, phải là Newton mới nhận ra rằng Mặt trăng đang rơi
- 17:01 trong khi mọi người đều thấy rõ ràng điều đó không phải vậy.
- 17:04 Và chính xác là vậy, Newton hiểu rằng Mặt trăng rơi như một viên đạn pháo
- 17:08 nhưng nó sẽ chịu trọng lực của Trái đất đồng thời di chuyển về phía trước.
- 17:11 Vậy điều này có vẻ hơi kỳ lạ đối với Mặt trăng vốn đã chuyển động,
- 17:15 vốn đã được bắn ra từ một khẩu pháo, nhưng chúng ta có thể hiểu nó như thế này.
- 17:18 Mặt trăng có một tốc độ nhất định và do đó liên tục,
- 17:21 nó di chuyển thẳng một chút dưới tác động của vận tốc này.
- 17:24 Nhưng vì trọng lực Trái Đất cũng kéo nó rơi về phía mình,
- 17:27 nó cũng di chuyển về phía tâm Trái Đất.
- 17:30 Và cuối cùng, nó luôn duy trì trên quỹ đạo gần như tròn của mình.
- 17:35 Giống như viên đạn của Newton, nó rơi không ngừng, mà không bao giờ chạm đất.
- 17:41 Thống nhất thiên văn học và sự rơi của các vật thể, Mặt Trăng và đạn pháo,
- 17:44 đó là ý tưởng đầu tiên của Newton.
- 17:46 Chỉ là nếu bạn nhìn vào các con số, bạn sẽ thấy chúng không khớp.
- 17:49 Chúng ta đã tìm thấy vận tốc khoảng 8000 mét mỗi giây
- 17:52 để đưa viên đạn của chúng ta vào quỹ đạo quanh Trái Đất.
- 17:54 Trong khi đó, Mặt Trăng di chuyển chậm hơn nhiều.
- 17:56 Nó cách chúng ta 384.000 kilômét,
- 17:59 tức là khoảng 2,4 triệu kilômét chu vi cho quỹ đạo của nó,
- 18:02 được đi hết trong 27 ngày.
- 18:04 Hãy tính toán, chúng ta có khoảng 1 km mỗi giây.
- 18:07 Tức là chậm hơn 8 lần so với những gì chúng ta tìm thấy với khẩu pháo.
- 18:09 Lý do của sự khác biệt này, rõ ràng là ở vị trí của Mặt Trăng,
- 18:12 lực hấp dẫn do Trái Đất tác dụng yếu hơn so với ở bề mặt.
- 18:16 Vì vậy, vận tốc mà Mặt Trăng cần có để duy trì quỹ đạo của mình
- 18:19 yếu hơn so với viên đạn của chúng ta.
- 18:21 Hơn nữa, đây là điều mà Kepler đã hiểu với định luật thứ ba nổi tiếng của ông.
- 18:24 Nếu chúng ta xét trường hợp quỹ đạo tròn,
- 18:27 định luật cho chúng ta biết rằng bình phương chu kỳ quay
- 18:30 tỷ lệ thuận với lập phương bán kính.
- 18:32 Một cách khác để viết định luật này,
- 18:34 là nói rằng chu kỳ bằng chu vi chia cho vận tốc,
- 18:37 tức là 2πr chia cho v,
- 18:40 và khi đưa điều này vào định luật Kepler,
- 18:43 chúng ta thấy rằng bình phương vận tốc tỷ lệ nghịch với bán kính quỹ đạo.
- 18:47 Mặt Trăng cách 384.000 km,
- 18:50 vì vậy khoảng cách của nó đến tâm Trái Đất cao hơn khoảng 60 lần so với của chúng ta,
- 18:54 do đó vận tốc yếu hơn 8 lần.
- 18:56 Điều này khớp với các con số của chúng ta.
- 18:57 Mặt Trăng chỉ di chuyển với vận tốc 1 km mỗi giây để duy trì quỹ đạo của mình.
- 19:01 Vậy, làm thế nào để dung hòa vận tốc vệ tinh hóa trong thí nghiệm pháo
- 19:06 với vận tốc của Mặt Trăng tuân theo định luật thứ ba của Kepler?
- 19:09 Hãy nhớ rằng chúng ta đã viết sự vệ tinh hóa như một đẳng thức
- 19:12 giữa bán kính cong gây ra bởi sự rơi ban đầu
- 19:15 và bán kính quỹ đạo, v² trên g bằng r.
- 19:20 Nếu bây giờ chúng ta đưa vào thực tế rằng bình phương vận tốc là 1 trên r,
- 19:24 đó là định luật thứ ba của Kepler,
- 19:26 chúng ta có thể sắp xếp lại tất cả và tìm thấy rằng g,
- 19:28 gia tốc mà trọng lực tác dụng lên chúng ta,
- 19:30 là 1 trên r².
- 19:32 Chúng ta thấy rằng để vận tốc vệ tinh hóa giảm theo khoảng cách một cách chính xác,
- 19:37 thì gia tốc trọng trường phải là 1 trên r².
- 19:40 Đây là cách duy nhất để phù hợp với định luật thứ ba của Kepler.
- 19:44 Và với ý tưởng này, chúng ta tìm thấy khám phá nổi tiếng về định luật Newton
- 19:48 nói rằng lực hấp dẫn giảm theo bình phương khoảng cách,
- 19:52 công thức nổi tiếng mà chúng ta học ở trường trung học.
- 19:54 Một công thức có giá trị dù chúng ta nói về những quả táo rơi,
- 19:57 những viên đạn pháo bay hay các thiên thể quay quanh.
- 20:00 Thiên tài của Newton không phải là đã hiểu sự rơi của những quả táo,
- 20:04 mà là đã xây dựng một định luật hấp dẫn được gọi là phổ quát
- 20:07 áp dụng ở mọi nơi và cho mọi tình huống.
- 20:10 Và ngay cả khi chúng ta không ở trong tâm trí của Newton,
- 20:12 chúng ta có thể dễ dàng hình dung rằng chìa khóa của sự hiểu biết này,
- 20:15 chính là thí nghiệm tư duy về khẩu pháo.
- 20:23 Được rồi, bây giờ chúng ta có thể quay lại mô phỏng nhỏ của mình
- 20:26 và thử nghiệm một chút bằng cách thay đổi các thông số.
- 20:28 Nếu chúng ta tăng độ cao một chút và đẩy tốc độ vượt quá 8000 mét mỗi giây,
- 20:31 chúng ta sẽ nhanh chóng nhận ra một điều,
- 20:32 đó là các quỹ đạo không còn là hình tròn nữa.
- 20:38 Tương tự nếu chúng ta bắt đầu với một góc ban đầu nhất định.
- 20:41 Những gì chúng ta thấy ở đây là các hình elip.
- 20:46 Đây là điều Kepler đã hiểu với định luật đầu tiên của ông.
- 20:49 Quỹ đạo của các thiên thể không chỉ là hình tròn,
- 20:52 mà nói chung hơn, chúng là các hình elip.
- 20:54 Hình tròn chỉ là một trường hợp đặc biệt của hình elip.
- 20:57 Để định lượng mức độ elip của một quỹ đạo,
- 21:00 chúng ta sử dụng một đại lượng gọi là độ lệch tâm.
- 21:03 Một hình tròn có độ lệch tâm là 0
- 21:05 và độ lệch tâm càng gần 1,
- 21:07 thì hình elip càng dẹt.
- 21:09 Và về nguyên tắc, chúng ta có thể tìm thấy mọi thứ giữa hai thái cực này.
- 21:13 Sao Hỏa có độ lệch tâm khoảng 0,1
- 21:15 và Sao Thủy là 0,2.
- 21:17 Vậy thì không lớn lắm,
- 21:18 nhưng điều đó đã đủ để Kepler hiểu rằng
- 21:20 hình elip là trường hợp tổng quát.
- 21:22 Kể từ đó, chúng ta không thể tưởng tượng được nữa
- 21:24 rằng hình elip là trường hợp tổng quát.
- 21:26 Kể từ đó, chúng ta cũng đã khám phá ra Sao Diêm Vương
- 21:28 với độ lệch tâm là 0,25.
- 21:30 Một trường hợp độ lệch tâm cực đoan,
- 21:32 đó là các sao chổi định kỳ,
- 21:34 như sao chổi Halley,
- 21:36 quay trở lại sau mỗi 76 năm
- 21:38 và có độ lệch tâm là 0,97,
- 21:40 tức là rất gần 1.
- 21:42 Trong mô phỏng của tôi, tôi càng bắn mạnh,
- 21:44 thì quỹ đạo càng lệch tâm.
- 21:48 Và nếu tôi đạt gần 11 km mỗi giây,
- 21:51 tôi sẽ nhận thấy một điều.
- 21:53 Khẩu pháo này sẽ không bao giờ quay trở lại.
- 21:55 Khi độ lệch tâm vượt quá 1,
- 21:57 nếu có thể nói như vậy,
- 21:58 chúng ta không còn có một hình elip nữa,
- 21:59 chúng ta có một hình hyperbol
- 22:00 và vật thể của tôi sẽ bay ra vô tận.
- 22:03 Tốc độ giới hạn mà điều này xảy ra,
- 22:05 đó là cái chúng ta gọi là vận tốc thoát ly.
- 22:07 Và nếu chúng ta tính toán,
- 22:08 chúng ta sẽ thấy vận tốc thoát ly này,
- 22:10 là căn bậc hai của 2 lần vận tốc vệ tinh hóa
- 22:12 mà chúng ta đã tìm thấy lúc nãy.
- 22:14 Vậy nó là khoảng 11 km mỗi giây
- 22:16 trên bề mặt Trái Đất.
- 22:17 Và đây thường là vận tốc
- 22:18 mà chúng ta cố gắng đạt được bằng tên lửa
- 22:20 để hy vọng thoát khỏi lực hút của Trái Đất.
- 22:23 Một điều đáng ngạc nhiên mà bạn sẽ nhận thấy
- 22:25 nếu bạn chơi với mô phỏng,
- 22:27 đó là thường không dễ dàng
- 22:29 để có được một quỹ đạo hoàn toàn tròn,
- 22:31 như quỹ đạo của Mặt Trăng chẳng hạn.
- 22:32 Bạn thực sự phải chọn một góc bằng 0
- 22:34 và chọn vận tốc một cách hoàn hảo.
- 22:36 Nếu bạn ở trên hoặc dưới
- 22:38 vận tốc chính xác,
- 22:39 bạn sẽ có một hình elip
- 22:40 nơi bạn sẽ lao xuống Trái Đất.
- 22:42 Để có được một quỹ đạo tròn,
- 22:44 điều đó khá đặc biệt.
- 22:45 Điều kỳ lạ là,
- 22:46 tại sao các hành tinh và Mặt Trăng
- 22:48 hầu hết đều có,
- 22:50 những quỹ đạo rất tròn
- 22:53 với độ lệch tâm thấp, rất thấp.
- 22:55 Nếu hình tròn là một trường hợp hiếm hoi như vậy,
- 22:57 đặc biệt như vậy,
- 22:58 tại sao chúng ta không có
- 22:59 những hình elip khắp nơi trong hệ mặt trời?
- 23:01 Quỹ đạo tròn,
- 23:02 dường như gần như là một phép màu nhỏ,
- 23:04 thật kỳ lạ.
- 23:05 Để hiểu điều này,
- 23:06 chúng ta cần quan tâm đến các điều kiện
- 23:08 mà trong đó các quỹ đạo này hình thành
- 23:10 và cách chúng đã tiến hóa.
- 23:12 Trên thực tế, có một hiện tượng
- 23:13 mà đôi khi chúng ta gọi là
- 23:15 sự tròn hóa quỹ đạo.
- 23:17 Ở đây, với mô phỏng của tôi,
- 23:18 chúng ta đang xét một trường hợp rất lý tưởng,
- 23:19 một trong những vật thể điểm
- 23:21 chỉ có một mình trên quỹ đạo của chúng,
- 23:22 nhưng thực tế thì hơi khác một chút.
- 23:24 Một mặt,
- 23:25 khi hệ mặt trời hình thành,
- 23:26 có rất nhiều mảnh vụn quay quanh
- 23:28 đã gây ra nhiều va chạm nhỏ
- 23:30 với số lượng lớn
- 23:31 mà chúng ta có thể coi như
- 23:32 một dạng lực ma sát.
- 23:34 Sau đó, chúng ta cũng biết rằng
- 23:35 các thiên thể
- 23:36 như các hành tinh hay Mặt Trăng
- 23:38 có một kích thước nhất định,
- 23:39 được tạo thành từ đá hoặc chất lỏng
- 23:41 mà ở quy mô lớn
- 23:42 có một độ nhớt nhất định.
- 23:44 Độ nhớt này cũng dẫn đến
- 23:45 một dạng mất năng lượng
- 23:47 mà chúng ta gọi là sự tiêu tán.
- 23:49 Ma sát và sự tiêu tán,
- 23:51 có tác dụng
- 23:52 làm mất năng lượng
- 23:53 của hệ thống chúng ta,
- 23:54 điều này ưu tiên thúc đẩy
- 23:56 sự giảm độ lệch tâm.
- 23:58 Chúng ta có thể thử nghiệm điều này
- 23:59 trên mô phỏng nhỏ của tôi.
- 24:01 Hãy bắt đầu với một quỹ đạo elip
- 24:02 với một độ lệch tâm nhất định
- 24:04 và điều chúng ta có thể làm
- 24:05 là thêm một chút ma sát
- 24:07 tạm thời
- 24:08 bằng cách tưởng tượng một sự phân bố nhất định
- 24:09 của các mảnh vụn quanh Mặt Trời.
- 24:11 Khi đó, chúng ta có thể quan sát hiệu ứng
- 24:13 lên kích thước và hình dạng của hình elip
- 24:15 và nhận thấy hiện tượng
- 24:16 tròn hóa.
- 24:18 Ở đây, tôi hiển thị theo thời gian thực
- 24:20 độ lệch tâm của quỹ đạo
- 24:22 và chúng ta thấy nó giảm
- 24:23 theo thời gian,
- 24:24 đặc biệt khi vật thể
- 24:25 đi qua điểm cận nhật,
- 24:26 điểm gần Mặt Trời nhất
- 24:28 và là điểm
- 24:29 có vận tốc cao nhất.
- 24:31 Hiện tượng này giải thích rằng
- 24:32 hầu hết các quỹ đạo
- 24:33 trong hệ Mặt Trời
- 24:34 dần dần hội tụ
- 24:36 về một cái gì đó
- 24:37 rất tròn,
- 24:38 với độ lệch tâm rất gần bằng không
- 24:40 mặc dù hình tròn
- 24:41 cuối cùng chỉ là
- 24:42 một trường hợp rất đặc biệt
- 24:43 của hình elip.
- 24:46 Lưu ý rằng một trong những lý do
- 24:47 mà một số hành tinh
- 24:49 như Sao Hỏa hay Sao Thủy
- 24:51 dù sao vẫn
- 24:52 giữ được một quỹ đạo
- 24:53 hơi lệch tâm,
- 24:54 là vì trên thực tế
- 24:55 chúng không đơn độc
- 24:56 quanh Mặt Trời.
- 24:57 Ở một mức độ nhỏ,
- 24:58 tất cả các hành tinh
- 24:59 ảnh hưởng lẫn nhau.
- 25:01 Và để hiểu rõ
- 25:03 quỹ đạo của chúng,
- 25:04 chúng ta phải xem xét
- 25:05 các tương tác hấp dẫn
- 25:06 với nhiều vật thể.
- 25:08 Nhưng điều đó phức tạp hơn
- 25:10 và sẽ dành cho tập tiếp theo.
- 25:12 Cảm ơn bạn đã xem video,
- 25:13 đừng quên đăng ký kênh
- 25:14 để không bỏ lỡ điều gì.
- 25:15 Bạn cũng có thể
- 25:16 ủng hộ kênh
- 25:17 trên Tipeee hoặc Patreon
- 25:18 nếu bạn muốn.
- 25:19 Các liên kết nằm trong mô tả.
- 25:20 Tôi cũng sẽ cung cấp cho bạn
- 25:21 trang web
- 25:22 nơi tôi đã lưu trữ
- 25:23 tất cả các mô phỏng nhỏ
- 25:24 mà tôi đã trình bày cho bạn.
- 25:25 Tôi tò mò muốn biết
- 25:26 liệu bạn có quan tâm
- 25:27 đến việc tự mình chơi
- 25:28 với những thí nghiệm số này không.
- 25:29 để hiểu rõ hơn
- 25:30 những gì đang xảy ra.
- 25:31 Đừng ngần ngại cho tôi biết
- 25:32 suy nghĩ của bạn về điều đó
- 25:33 và trong khi chờ đợi,
- 25:34 tôi xin chào tạm biệt
- 25:35 hẹn gặp lại các bạn trong một video mới.
- 25:36 Hẹn sớm gặp lại!
Cette vidéo retrace l'histoire fascinante de la découverte et de la compréhension de la gravité classique, souvent appelée gravité newtonienne, en se distinguant de la relativité générale. Elle met en lumière les contributions essentielles de plusieurs savants avant Isaac Newton, soulignant que la compréhension de la chute des corps et de la balistique était déjà bien avancée. Le parcours commence avec l'étude de la balistique et la théorie de l'impetus, qui décrivait le mouvement des projectiles en deux phases distinctes. Le mathématicien italien Niccolò Fontana Tartaglia est présenté comme un pionnier, ayant remis en question cette théorie en observant des trajectoires courbes et en proposant une approche géométrique, identifiant notamment l'angle de 45° comme optimal pour la portée maximale. Galilée est ensuite mis en avant pour ses travaux fondamentaux sur la chute des corps et l'inertie horizontale. L'expérience de la Tour de Pise est mentionnée comme une légende réductrice, le véritable apport de Galilée résidant dans la quantification de l'accélération uniforme des corps en chute et la compréhension que les mouvements horizontal et vertical sont indépendants. Il a ainsi démontré que les trajectoires balistiques sont des paraboles, une avancée majeure pour l'époque. Parallèlement, les progrès en astronomie sont abordés avec Copernic, Tycho Brahe et surtout Kepler, dont les trois lois décrivent le mouvement des planètes sur des orbites elliptiques. Le cœur de la vidéo est dédié à Isaac Newton et à son expérience de pensée du "canon à la Lune". Cette simulation interactive illustre comment un boulet de canon tiré avec une vitesse suffisante depuis une haute montagne pourrait entrer en orbite autour de la Terre, devenant ainsi un satellite. Cette idée géniale a permis à Newton d'unifier la physique terrestre (chute des pommes, boulets de canon) et la physique céleste (mouvement de la Lune et des planètes), démontrant qu'il s'agit du même phénomène régi par une loi universelle. La vidéo explique ensuite comment la troisième loi de Kepler, combinée à l'expérience du canon, mène à la célèbre loi de la gravitation universelle de Newton, où l'attraction décroît avec le carré de la distance. Les concepts d'orbites elliptiques, d'excentricité et de vitesse de libération sont également explorés, montrant que les orbites circulaires sont un cas particulier. Enfin, le phénomène de circularisation des orbites est expliqué par la présence de frottements et de dissipation d'énergie dans les systèmes réels, ce qui tend à réduire l'excentricité des orbites au fil du temps, justifiant pourquoi de nombreuses orbites planétaires sont presque circulaires. Le narrateur utilise des simulations interactives tout au long de l'explication pour aider à la compréhension des concepts.
자막 타이밍
자막이 음성과 어긋나나요? 여기서 타이밍을 조정하세요:
음수 = 자막을 더 일찍, 양수 = 더 늦게 표시. 이 기기에 영상 및 클립별로 따로 저장됩니다.
오류 신고
무엇이 문제인지 알려주세요. 모든 신고를 검토합니다.
댓글 0개
첫 댓글을 남겨보세요.