Le modèle du Big Bang est-il dépassé ? Jean-Philippe Uzan répond
로그인하면 자막 언어 전환, 재생 속도 조절, 자막 크기와 색상을 변경할 수 있습니다.
Jean-Philippe Uzan et Tristan Veil discutent du modèle standard du Big Bang (Lambda-CDM), de ses limites face aux observations récentes, des mystères de la matière et de l'énergie noires, et des perspectives d'évolution de la cosmologie grâce aux nouvelles données expérimentales.
- 0:00 Les observations d'Azy auraient prétendu avoir la preuve, l'indication
- 0:04 que la densité d'énergie du vide, la constante cosmologique,
- 0:07 ne serait pas constante, évoluerait avec le temps.
- 0:10 Ça mettrait en défaut complètement le lambda du lambda CDM,
- 0:13 ça ne serait plus une constante.
- 0:14 Si vous voulez, le modèle lambda CDM, il explique très bien les choses
- 0:16 numériquement, mathématiquement, mais en mettant des choses un peu
- 0:20 sorties du chapeau, quoi.
- 0:21 D'où va venir le nouveau modèle cosmologique ?
- 0:24 Où est-ce qu'il va apparaître ?
- 0:25 Aujourd'hui, je parierais sur les mesures très fines
- 0:27 sur l'expansion de l'univers et leur variation.
- 0:29 Tout en sachant qu'aujourd'hui, le débat est quand même là
- 0:33 autour de ces observations.
- 0:34 Tout le monde n'est pas convaincu par ces observations
- 0:36 et la façon dont elles sont analysées.
- 0:38 Il ne peut pas être renversé ce modèle actuel
- 0:40 dont on parle depuis le début, lambda CDM.
- 0:48 On dit parfois, Jean-Philippe Huzan, qu'on ne comprend aujourd'hui
- 0:51 plutôt plus que 5% de l'univers.
- 0:54 Qu'est-ce que ça veut dire ?
- 0:55 C'est en général sur le contenu matériel de l'univers.
- 0:58 On sait que dans l'univers, il y a de la matière.
- 0:59 Il y a moi, il y a vous, il y a toutes ces atomes
- 1:01 que de notre quotidien, les planètes, les étoiles, les galaxies,
- 1:04 toute cette matière qui brille.
- 1:06 Et aujourd'hui, l'astrophysique a été capable de faire un bilan
- 1:09 de la matière dans l'univers.
- 1:11 Et ce que l'on sait, c'est qu'il doit exister,
- 1:13 si le modèle est correct,
- 1:15 eh bien 95% de cette matière qui serait sous une forme inconnue
- 1:19 qu'on appelle le secteur sombre.
- 1:20 Donc ça, c'est un domaine de recherche très actif de savoir
- 1:24 quelle est la nature de la matière noire,
- 1:25 quelle est la nature de cette énergie sombre
- 1:27 qui, pour l'instant, sont des mots qui caractérisent
- 1:29 des types de matières qu'on est capable un petit peu d'écrire,
- 1:33 mais dont on ne connaît pas l'identité physique.
- 1:37 Et ça, ça a été une surprise parce que ça montre que
- 1:40 tout ce que l'on a compris sur l'univers
- 1:41 vient de ces 5% de matière ordinaire,
- 1:44 donc qui est fait des atomes que l'on connaît ici sur Terre
- 1:48 et dans notre environnement,
- 1:49 et de se dire qu'en fait, on est un peu l'écume
- 1:51 d'un océan de matière noire d'énergie sombre
- 1:53 et que rien que ça, on a réussi à identifier le fait
- 1:56 qu'il y avait encore tout ça à comprendre.
- 1:57 Comme si vous voyiez le haut d'un iceberg
- 2:00 et que vous savez par les lois de la physique
- 2:01 que si vous voyez dépasser ça,
- 2:02 eh bien, il y a tout ça qui est en dessous
- 2:04 qu'il va falloir comprendre.
- 2:06 C'est quelque chose d'assez renversant
- 2:08 parce que l'étude de l'univers lui-même, de la nature,
- 2:11 nous dit qu'en fait, il manque des choses dans votre description,
- 2:14 dans votre compréhension de la nature.
- 2:15 Et ça, c'est un petit peu l'essence des sciences.
- 2:17 À chaque étape de notre compréhension de la nature,
- 2:19 il y avait des problèmes d'incomplétude.
- 2:22 Il y a quelque chose qui ne marche pas
- 2:23 et en fait, ça va révéler des nouvelles particules.
- 2:25 Par exemple, on a découvert l'antimatière,
- 2:27 on a découvert des particules comme les neutrinos.
- 2:29 Tout ça parce que dans certaines expériences,
- 2:30 il semblait manquer quelque chose.
- 2:32 Et en fait, la science, elle se construit parce que l'on voit,
- 2:35 mais parce que l'on ne voit pas aussi.
- 2:37 Donc ça, c'est quelque chose qui est intéressant.
- 2:39 Et le mot voir est en fait un peu troublant
- 2:42 parce que pour la plupart d'entre nous,
- 2:43 on identifie ça à la vue,
- 2:45 alors que pour un scientifique,
- 2:46 c'est le fait d'interagir avec,
- 2:48 d'être capable de montrer l'existence.
- 2:50 Et là, la clé de cette vision, c'est la gravitation
- 2:54 parce que toute matière, quelle qu'elle soit,
- 2:56 va influer les autres par sa propre gravitation.
- 2:58 Même si elle est noire, si elle est invisible,
- 3:02 si elle est sans masse,
- 3:04 elle va agir de cette façon-là.
- 3:06 Et ça, c'est un outil qui est, on va dire, assez nouveau
- 3:09 parce que cette gravitation-là,
- 3:11 elle s'est construite au début du XXe siècle.
- 3:13 Et les outils que l'on a aujourd'hui
- 3:16 pour voir avec cette vision gravitationnelle,
- 3:19 c'est des outils qui ont eu une dizaine d'années.
- 3:21 Donc on a aussi une période de transition
- 3:22 de l'astrophysique et de la cosmologie
- 3:24 qui va pouvoir étudier ce que l'on ne voit pas
- 3:26 avec nos yeux et avec nos télescopes.
- 3:28 Et alors, vous l'avez dit, pour étudier ces phénomènes-là,
- 3:31 vous disposez et vous créez des modèles
- 3:34 et notamment un modèle qui est aujourd'hui le modèle standard.
- 3:38 C'est d'ailleurs comme ça qu'on l'appelle le modèle standard du Big Bang
- 3:41 ou modèle lambda CDM.
- 3:43 Tristan Veil, vous êtes journaliste au Service Sciences du Figaro.
- 3:45 Qu'est-ce que c'est que ce modèle si cher aux cosmologistes
- 3:49 comme Jean-Philippe Huzyn ?
- 3:50 Alors, le modèle lambda CDM,
- 3:51 c'est un peu un nom de code.
- 3:54 Le lambda, justement, il représente l'énergie noire
- 3:56 dont parlait Jean-Philippe Huzyn.
- 3:57 Il représente l'expansion de l'univers.
- 4:01 Il y a une question aujourd'hui pour savoir si c'est lambda
- 4:03 ou si c'est un oméga, si c'est une quantité stable,
- 4:06 une quantité variable avec le temps.
- 4:08 Donc ça pourrait bientôt devenir le modèle oméga CDM.
- 4:11 Il y a des observations qui commencent à pointer vers ça.
- 4:14 On n'a pas encore la confiance statistique exacte
- 4:18 qu'il y a bien une variation au cours du temps,
- 4:19 mais on a des indices.
- 4:21 Le CDM, c'est pour Cold Dark Matter,
- 4:23 ça veut dire matière noire froide.
- 4:26 Et ça, c'est l'idée qu'il y a une matière invisible,
- 4:29 enfin transparente, qui structure tout l'univers
- 4:32 et qui est froide, ce qui veut dire qu'elle reste relativement en place.
- 4:35 Si elle était chaude, elle aurait tendance à se dilater, à bouger.
- 4:37 Elle est froide, donc elle permet aux structures de garder leur forme
- 4:40 et elle structure vraiment tout l'univers.
- 4:41 Et donc le nom du modèle, je trouve que c'est assez beau
- 4:43 parce que finalement, il est appelé par quatre lettres
- 4:46 qui décrivent des choses qu'on ne connaît pas
- 4:48 parce qu'on ne sait pas ce que c'est que cette matière noire.
- 4:50 On ne sait pas ce que c'est que cette énergie noire.
- 4:51 Elles apparaissent comme ça dans le modèle,
- 4:53 assez naturellement, de manière numérique.
- 4:56 Il reste le défi pour les astrophysins comme Jean-Philippe Huzon
- 4:58 de découvrir ce qui se casse et ce qui est derrière.
- 5:01 Il nous parle de choses qu'on ne sait pas
- 5:03 et pourtant, ce modèle, il décrit beaucoup de choses.
- 5:04 Il est au cœur de votre livre, L'univers incompris.
- 5:06 Vous commencez par établir les bases de ce modèle
- 5:09 et en fait, vous le triturez, vous le poussez à ses limites
- 5:12 pour voir jusqu'où il s'arrête.
- 5:14 C'est ce que vous avez voulu faire avec ce livre, L'univers incompris.
- 5:16 C'est de pousser dans ses retranchements ce modèle
- 5:18 qui explique pourtant tant de choses.
- 5:19 Il vous explique la gravité, l'expansion de l'univers,
- 5:22 toutes sortes de phénomènes.
- 5:23 Alors, il y avait plusieurs ambitions.
- 5:25 En fait, on a ce modèle, modèle lambda CDM
- 5:27 qui a été longtemps appelé modèle du Big Bang.
- 5:29 Ce qui était important pour moi,
- 5:31 c'était peut-être le point de vue du chercheur,
- 5:32 c'est que c'est déjà faire comprendre à tout le monde
- 5:35 ce que c'est qu'une notion de modèle
- 5:37 parce qu'on a une vision de la science avec des équations,
- 5:39 des choses que les gens comprennent,
- 5:40 des applications éventuellement technologiques qui en découlent.
- 5:44 Mais si on réfléchit à ce que produit la science,
- 5:46 en fait, dans son cœur, ce sont des modèles.
- 5:49 Et ces modèles, ce sont des descriptions en général simplifiées
- 5:52 mais qui ne sont pas simplistes de phénomènes de la nature.
- 5:54 On va mathématiser un phénomène de la nature.
- 5:57 Et à partir de ce moment-là,
- 5:58 on va avoir pris sur ce phénomène de la nature.
- 6:01 Et surtout, ce qu'on va pouvoir faire, c'est le questionner.
- 6:03 Donc, le modèle dit qu'est-ce qui est mesurable ?
- 6:05 Comment je le mesure ? Comment je le questionne ?
- 6:07 Et c'est là la difficulté.
- 6:08 C'est que souvent, on se dit qu'il y a des problèmes,
- 6:11 il faudrait changer de modèle.
- 6:12 Le problème, c'est que vous ne pouvez pas abandonner
- 6:14 et dire on va faire radicalement différemment
- 6:17 parce que sinon, vous ne pouvez plus interpréter vos données.
- 6:19 Des observations comme celles d'objets suèves
- 6:21 qui vont encore plus loin que le Hubble Space Telescope et ainsi de suite,
- 6:23 on a été nourri d'observations.
- 6:25 Et se pose la question aujourd'hui de savoir
- 6:27 est-ce que la description mathématique de ce modèle
- 6:30 est aussi précise, aussi juste qu'il le faudrait
- 6:33 pour interpréter ces observations avec une telle précision ?
- 6:36 Et là, il y a trois types de grands problèmes qui vont apparaître.
- 6:41 Du fait que le modèle, comme c'était une version simplifiée de la réalité physique,
- 6:46 eh bien, il a laissé des choses en dehors de son champ explicatif
- 6:49 que parfois, on a envie de savoir.
- 6:50 La fameuse question qu'on pose tout le temps,
- 6:52 qui avait-il avant le Big Bang ?
- 6:53 L'univers est-il infini ?
- 6:55 Là, le modèle est un peu muet.
- 6:59 Est-ce qu'on peut l'étendre pour aborder ces questions-là ?
- 7:01 Donc ça, c'est vraiment des questions structurelles.
- 7:03 Tristan Wey, quelles sont, vous, les questions
- 7:06 aux limites de modèles que vous posez le plus ?
- 7:09 Je pense, les questions métaphysiques, de devenir de l'univers.
- 7:12 Et du coup, qu'est-ce qu'il était avant avec cette idée ?
- 7:15 Est-ce que c'est un univers qui a un début et une fin ?
- 7:17 Ou est-ce que c'est quelque chose qui est infini dans le temps ?
- 7:20 Une autre chose, moi, qui m'intéresse, c'est les petites incohérences
- 7:23 qu'il y a dans le modèle.
- 7:26 Qu'est-ce qui se passe dans un trou noir ?
- 7:27 C'est pas très bien comment y aller.
- 7:29 Est-ce qu'en creusant cette voie, on peut trouver quelque chose d'intéressant ?
- 7:32 Comment croissent les galaxies au début de l'univers ?
- 7:34 Avec le James Webb, on commence à voir que c'est pas aussi clair qu'on le pensait.
- 7:38 Tout a l'air de se structurer très vite, plus vite que ce qu'on imaginait.
- 7:41 On fait pas craquer les modèles, mais on commence à tirer un peu dessus.
- 7:45 J'aime bien cette idée-là, d'aller chercher les petites imperfections
- 7:49 pour essayer d'en faire apparaître quelque chose de plus grand.
- 7:51 Je trouve que c'est assez beau.
- 7:52 Parce qu'évidemment, si on se dit, qu'est-ce qu'il y a avant le Big Bang, etc.,
- 7:54 c'est un peu évident qu'on va trouver quelque chose de nouveau.
- 7:57 Quand on va unifier la mécanique quantique et le modèle,
- 8:00 on va trouver forcément un modèle plus grand, plus large, qui explique mieux.
- 8:02 Mais c'est très difficile.
- 8:03 Et des fois, passer par ces petites voies détournées,
- 8:05 de voir les petites choses qui marchent pas,
- 8:06 c'est ça qui m'intéresse le plus aujourd'hui.
- 8:09 Jean-Philippe, je vous ai écouté dans une conférence récente à l'IAP,
- 8:13 vous disiez que c'était souvent les mêmes questions
- 8:16 qu'on vous posait sur votre travail,
- 8:18 et que la plupart de ces questions étaient précisément,
- 8:20 en limite, voire au-delà de ce modèle.
- 8:23 Vous dites, non sans espéglerie, mais c'est toujours les mêmes qu'on vous pose.
- 8:27 Mais moi, j'ai envie de vous dire,
- 8:28 c'est précisément parce que ce modèle est extrêmement puissant,
- 8:31 qu'il explique déjà beaucoup de choses.
- 8:33 Et donc, on se tourne vers lui quand il nous reste des questions,
- 8:36 quand il reste des choses qu'on ne comprend pas.
- 8:38 C'est légitime, non ?
- 8:38 Oui, c'est tout à fait légitime.
- 8:40 Et c'est aussi la preuve qu'il est en train de diffuser culturellement
- 8:43 dans notre environnement.
- 8:44 C'est-à-dire qu'en effet, il y a, on va dire, 20 ans, 30 ans,
- 8:48 il y avait peu de gens qui faisaient de la vulgarisation de l'astrophysique
- 8:51 et de la cosmologie.
- 8:52 Ça a commencé principalement en France avec Hubert Reeves.
- 8:55 Et puis, quand le James Webb vous fait une belle image,
- 8:58 quand vous avez cette bouée ou cette donut de lumière
- 9:02 qui est la preuve de la matière qui s'accrête sur un trou noir supermassif,
- 9:06 ça se propage sur Internet.
- 9:07 Et donc, les gens sont exposés à ce savoir-là.
- 9:09 Et donc, bien sûr, ils se questionnent.
- 9:11 Et je pense que c'est pour ça.
- 9:13 Avant le Big Bang, qu'est-ce qu'il y avait naturellement ?
- 9:15 Je veux dire, si je vous explique que c'est comme ça, il y a une limite.
- 9:18 Mais qu'y a-t-il après l'endroit où vous arrêtez de me donner des choses ?
- 9:22 C'est la question naturelle.
- 9:23 C'est un peu la question du petit enfant.
- 9:26 Et pourquoi ça ?
- 9:27 Et on lui donne une réponse.
- 9:28 Et pourquoi ça ?
- 9:28 Donc, le but, c'est toujours d'aller plus loin.
- 9:31 Il y a un philosophe allemand qui s'appelle Jonas Kohn.
- 9:33 Il a un très beau texte là-dessus.
- 9:34 Vous savez, le mot comprendre, c'est la même chose en allemand, ça se traduit bien.
- 9:37 Dans le mot comprendre, il y a le mot prendre, il y a le mot saisir.
- 9:40 Ce que je comprends, ce sont les limites de l'objet que je tiens dans ma main.
- 9:44 Et donc, il y a un moment où on est bloqué, en fait, presque ontologiquement,
- 9:47 parce que nous, on est dans l'univers, au milieu de l'univers, ici, aujourd'hui.
- 9:51 On ne peut pas sortir de l'univers pour le regarder,
- 9:53 pour avoir une vision globale de la nature.
- 9:55 On fait le mieux qu'on a avec toute la lumière
- 9:57 et toutes les particules qu'on récolte depuis ici sur Terre aujourd'hui.
- 10:01 Et puis, cette construction, elle est par essence imparfaite.
- 10:05 Et moi, je crois qu'elle sera toujours imparfaite.
- 10:06 Et c'est ça aussi une certaine beauté.
- 10:08 Et on fait le mieux que l'on a avec les outils intellectuels et technologiques
- 10:12 que l'on a à un moment donné de l'histoire.
- 10:13 Ce travail de débat continuel où les gens arrivent avec des nouvelles idées.
- 10:18 Mais en fait, on a ce modèle cosmologique comme langage commun
- 10:20 qui est la base de toutes ces discussions.
- 10:22 Et chacun va avoir son modèle de qu'est-ce qu'il y a avant le Big Bang,
- 10:25 de est-ce que l'univers est fini, est-ce qu'il est infini ?
- 10:27 Est-ce qu'il y a de la matière noire de tel type ou de tel type ?
- 10:30 Et chacun va essayer de pousser ses idées.
- 10:32 Chacun va arriver avec des arguments, des contre-arguments.
- 10:35 Et c'est dans cet exercice d'aller-retour, en fait,
- 10:38 que va émerger, en fait, peut-être l'état du modèle suivant,
- 10:42 la nouvelle version Big Bang 2.0.
- 10:44 Mais aujourd'hui, c'est toujours difficile de savoir, de dire
- 10:47 quelle va être dans ces spéculations,
- 10:49 quelle est celle qui va aboutir et qui va s'établir
- 10:51 et qui va être validée par l'expérience.
- 10:53 Et ça contredit un petit peu ces images où on a des génies qui arrivent
- 10:57 et qui ont une vision et qui vous disent la nature est comme ça,
- 10:59 un petit peu comme si c'était des prophètes.
- 11:02 Je trouve que cette façon d'écrire l'histoire des sciences,
- 11:04 c'est un petit peu daté.
- 11:07 Et en particulier sur les expériences de satellites
- 11:10 ou de grands observatoires,
- 11:12 les collaborations des centaines, voire des milliers de personnes,
- 11:15 on va dans quelques semaines avoir, je l'espère,
- 11:18 les résultats du satellite Euclide.
- 11:20 C'est presque 1000 personnes à travers le monde
- 11:22 qui travaillent pour que ces données puissent exister,
- 11:24 pour qu'elles puissent être interprétées.
- 11:26 Et cet engagement de milliers de scientifiques dont parle Jean-Philippe Usain,
- 11:29 on ne cesse de le répéter, c'est aussi beaucoup de créativité.
- 11:32 C'est aussi beaucoup d'ingéniosité, je sais que c'est vous Michel.
- 11:34 Beaucoup de créativité, beaucoup d'ingéniosité, beaucoup d'imagination.
- 11:37 La cosmologie, c'est un domaine qui a attiré beaucoup ces 30 dernières années
- 11:42 devant un peu les limites de la physique des particules,
- 11:45 qui était avant un peu le chemin privilégié des gens qui voulaient faire de la physique.
- 11:51 Et finalement, on est un peu arrivé dans des impasses.
- 11:54 C'est-à-dire qu'en fait, on ne faisait que confirmer ce que prévoyait la théorie.
- 11:59 C'était un chemin un peu balisé.
- 12:00 On pensait qu'on aurait des surprises.
- 12:01 Il n'y en a pas vraiment eu.
- 12:03 On est un peu aux limites des instruments.
- 12:04 Là, il faudrait repartir dans un nouvel accélérateur qui prendra des années
- 12:07 à être construit pour éventuellement défricher un nouveau terrain.
- 12:10 Et de l'autre côté, on avait la cosmologie où on découvrait l'expansion accélérée de l'univers.
- 12:15 Puis maintenant, on découvre qu'elle a peut-être évolué avec le temps.
- 12:18 Il y a cette question de la nature de l'énergie noire et de la matière noire.
- 12:22 Il y a ce mur.
- 12:24 Dans les premiers instants du Big Bang, la première seconde,
- 12:26 il y a beaucoup de choses qui ne sont encore pas tout à fait bien comprises.
- 12:29 Il y a pas mal de théories possibles.
- 12:30 Il y a un champ à investir qui est assez grand.
- 12:34 Il y a quelque chose de mystérieux.
- 12:36 On a envie de regarder.
- 12:37 C'est comme les hiéroglyphes.
- 12:39 D'un coup, il y a un parfum qui, je pense, attire l'esprit humain.
- 12:44 On est attiré par cette espèce d'espace inconnu,
- 12:47 cet terra incognita qui est là juste devant nous.
- 12:49 Et le fait que personne ne sache ce que c'est,
- 12:51 je pense que pour un jeune qui a 20 ans aujourd'hui,
- 12:53 se dire peut-être moi je vais trouver,
- 12:55 peut-être moi je vais apporter ma contribution à trouver ce que c'est,
- 12:58 c'est quand même super enthousiasmant.
- 13:00 C'est interdit de chercher.
- 13:01 100% de ceux qui le trouvent ont commencé à chercher.
- 13:05 C'est un peu comme un génie.
- 13:06 Vous savez, dans tous ces contes,
- 13:08 on a un génie qui fait vos trois souhaits ou qui répond à vos questions.
- 13:12 Si vous ne formulez pas votre question ou votre souhait de la façon la plus parfaite,
- 13:15 vous vous faites un peu avoir.
- 13:17 Et donc, la nature, c'est pareil.
- 13:18 C'est une sorte de génie qui répond de la façon la plus bête possible aux questions que vous lui posez.
- 13:22 Et ce sont les modèles qui nous apprennent à poser des questions à l'intelligence,
- 13:26 à construire des expériences qui vont exactement nous permettre
- 13:29 de trancher entre telle hypothèse ou telle hypothèse.
- 13:32 Vous avez expliqué un petit peu plus tôt que vous ne croyez pas vraiment
- 13:36 au récit du scientifique prophétique qui débarque et qui renverse la table, etc.
- 13:41 En tout cas, qu'il faudrait le raconter autrement.
- 13:43 Est-ce que ça signifie que ce modèle, il est voué à ne pas être renversé ?
- 13:47 Il est voué à évoluer, être amélioré ?
- 13:51 Il ne peut pas être renversé ce modèle actuel dont on parle depuis le début, l'AMDA-CDM ?
- 13:55 Quand vous arrivez avec votre nouveau modèle, c'est assez difficile.
- 13:57 La première chose que vous devez faire, c'est un, avoir une formulation mathématique qui est robuste.
- 14:02 Et deuxièmement, montrer que vous faites au moins aussi bien que l'ancien modèle.
- 14:05 C'est-à-dire que vous expliquez déjà dans votre nouveau cadre tout ce que l'ancien modèle expliquait.
- 14:10 Et puis ensuite dire, il y a des nouvelles choses.
- 14:11 On réjoue des problèmes, on a des nouvelles prédictions.
- 14:14 Donc ça, ça ne se fait pas en un jour.
- 14:15 Mais si ce modèle est séduisant dans le sens où il a un potentiel de découverte,
- 14:19 je suis sûr que ça va accréter des jeunes qui vont arriver et qui vont vouloir prendre le relais.
- 14:26 C'est ça la difficulté.
- 14:27 Un changement de modèle, on ne peut pas prédire la façon dont ça se passe.
- 14:31 Et je pense que dans l'histoire des sciences, on a eu un petit peu différentes versions
- 14:36 que si on prend le passage du géocentrisme à l'héliocentrisme.
- 14:40 Là, ça a pris un certain temps.
- 14:42 Même s'il y a eu Copernic, ça ne s'est pas fait du jour au lendemain.
- 14:44 Voilà, il a fallu que les gens se rendent compte que,
- 14:46 ah oui, ça explique que c'était beaucoup plus logique, et ainsi de suite,
- 14:48 d'aller jusqu'à Newton, et ainsi de suite,
- 14:50 pour que ça soit complètement admis et que les gens changent de vision.
- 14:54 Donc voilà, ça ne s'est pas fait instantanément,
- 14:55 même si on peut marquer un moment où quelqu'un formule bien cette nouvelle idée.
- 15:01 Quand c'est le cas de la mécanique quantique, c'est un ensemble de jalons,
- 15:05 parce qu'en fait, on n'est pas passé de la théorie classique à la quantique d'un seul coup.
- 15:08 Il y a eu des jalons, il y a eu des éléments,
- 15:10 il y a eu des sous-phénomènes qui ont été expliqués,
- 15:12 puis ensuite, ça s'est structuré.
- 15:14 Pour la Relativité Générale, là, ça a été beaucoup plus dans le récit traditionnel du grand génie,
- 15:18 parce que ça a été porté par une seule personne.
- 15:21 Et là aussi, voilà, 1919, Eddington dit,
- 15:24 ben ouais, Einstein a raison, il fait ce discours extraordinaire
- 15:28 à la Royal Society sous le portrait de Newton,
- 15:31 en disant que c'est la nouvelle théorie qui étend la théorie de Newton.
- 15:35 Pour autant, à l'époque, ils sont une poignée à être capables de travailler sur cette théorie,
- 15:39 parce que là aussi, un problème éducatif,
- 15:42 les bases mathématiques de cette théorie-là
- 15:44 n'étaient pas enseignées à tous les physiciens et astrophysiciens de l'époque,
- 15:48 et les phénomènes qui étaient prédits, à part cette déflection de la lumière,
- 15:51 étaient tous tellement faibles qu'ils n'avaient aucune incidence
- 15:55 sur l'astrophysique et sur la physique à la surface de la Terre.
- 15:58 Donc, la plupart des physiciens ne s'y sont pas intéressés.
- 16:01 Et donc, il y a eu cette annonce,
- 16:03 et puis ensuite, il y a eu un temps de latence.
- 16:05 Jean Eisenstein, qui était historien des sciences,
- 16:07 parlait de la relativité à l'étiage,
- 16:10 donc ces décennies pendant lesquelles la théorie est étudiée
- 16:13 par quelques théoriciens, mathématiciens,
- 16:16 avant qu'elle trouve son champ d'application,
- 16:17 et que là, elle part et elle explose.
- 16:20 Est-ce nécessaire, ça, pour que la science soit validée,
- 16:24 qu'elle soit validée par le grand public ?
- 16:26 Ce débat se passe d'abord dans le champ scientifique,
- 16:29 mais nécessairement, elle doit diffuser,
- 16:32 puisque la science que l'on fait,
- 16:34 si elle change notre façon de voir le monde,
- 16:36 c'est nécessaire qu'elle diffuse dans le grand public.
- 16:40 La communauté scientifique,
- 16:41 c'est une partie du grand public, entre guillemets.
- 16:45 Elle ne vit pas dans une bulle en dehors de la société.
- 16:48 Des fois, on a cette image-là un peu,
- 16:50 on interroge la science comme si la science était en dehors du champ.
- 16:54 Il n'en reste pas moins partie intégrante du monde.
- 16:59 Ils sont imprégnés d'idées, ils sont imprégnés des modes,
- 17:02 c'est des gens qui discutent entre eux,
- 17:04 il y a toute une sociologie de la science.
- 17:06 Et moi, ce qui aujourd'hui m'enthousiasme le plus peut-être,
- 17:10 c'est de voir d'où va venir le nouveau modèle cosmologique,
- 17:14 où est-ce qu'il va apparaître ?
- 17:15 Aujourd'hui, je parierais sur les mesures très fines
- 17:19 sur l'expansion de l'univers et leur variation,
- 17:23 parce que je pense que de là,
- 17:24 si vous voulez, le modèle d'Anders Zedem,
- 17:25 il explique très bien les choses numériquement, mathématiquement,
- 17:29 mais en mettant des choses un peu sorties du chapeau.
- 17:32 Hop, on met un truc là, c'est la matière noire,
- 17:34 on ne sait pas ce que c'est, on lui donne des propriétés.
- 17:37 L'énergie noire, on la met là,
- 17:39 c'est un paramètre dans le modèle et ça fonctionne bien.
- 17:41 À partir du moment où le paramètre devient quelque chose qui varie avec le temps,
- 17:44 je pense que ça va nourrir une certaine forme d'inventivité dans la communauté des chercheurs.
- 17:50 Juste pour préciser, vous disiez le fait que ça évolue avec le temps.
- 17:52 Est-ce que vous pouvez préciser ?
- 17:54 Ce sont les découvertes récentes qui nous incitent à penser ?
- 17:56 Il y a des indices que ce paramètre lambda n'est pas une constante
- 18:02 et qu'il a varié dans le passé et qu'il y a eu un ralentissement.
- 18:07 Et ça, c'est juste les données qui le disent.
- 18:08 Il n'y a rien théoriquement qui le prédisait.
- 18:12 Donc, c'est une vraie surprise expérimentale qui sera peut-être confirmée à terme.
- 18:17 Alors, pas dans les semaines qui viennent par Euclide,
- 18:19 mais à terme, quand Euclide aura fini son travail,
- 18:22 il va falloir penser comment cette chose-là peut varier avec le temps.
- 18:25 Et d'un coup, je pense que ça va faire fleurir tout un tas de théories.
- 18:30 Mais là où j'en suis plus dans, c'est que c'est vraiment les observations
- 18:33 qui vont être le juge de paix.
- 18:36 Et aujourd'hui, on en a beaucoup de projets.
- 18:39 Il y a Euclide, il y a l'ESST, il y a les zones gravitationnelles avec l'ISA
- 18:44 qui va nous apporter des données.
- 18:47 Il faudra faire fonctionner ça avec Planck,
- 18:49 c'est-à-dire l'analyse du fond diffus cosmologique,
- 18:50 qui est aussi quelque chose de très important.
- 18:51 Il va falloir que toutes ces briques-là marchent dans le même modèle.
- 18:55 Et autant les théoriciens peuvent produire des théories un peu très facilement.
- 18:59 Il y a beaucoup de théories,
- 19:00 mais une théorie qui arrive à expliquer tout de manière cohérente
- 19:02 et qui arrive à faire une prédiction qui soit vérifiée,
- 19:05 ce ne sera peut-être pas évident.
- 19:06 Donc, ce n'est peut-être pas quelqu'un qui va arriver en disant
- 19:08 « moi, je vais renverser la table ».
- 19:09 Ce sera peut-être plutôt mille personnes qui vont arriver en proposant quelque chose
- 19:12 et les données expérimentales qui vont dire « c'est lui qui a raison ».
- 19:15 Et je pense qu'on saurait même faire quelque chose qui aura cette forme-là, à mon avis.
- 19:20 Jean-Philippe Huzon, on peut s'attendre,
- 19:22 mettons dans les deux décennies qui viennent, peut-être trois,
- 19:25 à des évolutions significatives ?
- 19:28 Moi, j'espère, parce que dans trois décennies, je serai à la retraite,
- 19:31 c'est moi qui irai aux conférences de vulgarisation et j'ai envie d'avoir des surprises.
- 19:36 Non, je pense qu'on met tout en œuvre pour qu'il y ait cette évolution.
- 19:39 Je pense que le satellite Euclide va vraiment nous apprendre des choses fondamentales.
- 19:43 En cartographiant l'univers.
- 19:44 Voilà, donc pour revenir juste en quelques mots sur cette histoire d'énergie sombre.
- 19:47 Donc, on a compris à la fin des années 90, début des années 2000,
- 19:53 que l'expansion de l'univers,
- 19:55 on savait que depuis les années 1920-1929, l'espace se dilate au cours du temps.
- 20:00 Donc ça, c'est devenu un fait observationnel qui a été confirmé par un nombre d'observations.
- 20:07 C'est quelque chose qui est complètement établi.
- 20:09 Et en mesurant le taux d'expansion en fonction du temps,
- 20:11 on s'est rendu compte que dans l'univers récent,
- 20:13 donc dans les derniers milliards d'années,
- 20:14 l'expansion, au lieu de se ralentir, s'accélérait.
- 20:18 Et ça, si on croit la théorie de la relativité générale,
- 20:22 qui est notre théorie de la gravitation,
- 20:24 ça voulait dire que la matière qui est à la source de cette expansion accélérée
- 20:28 devait avoir la propriété d'avoir une pression qui était négative.
- 20:32 Alors ça, dans la nature, des objets qui ont une pression négative,
- 20:34 on n'en connaît pas beaucoup.
- 20:36 Et on s'est rendu compte que, toujours d'un point de vue théorique,
- 20:40 il y avait une constante dans la théorie de la relativité générale
- 20:42 qu'on appelle la constante cosmologique, qui avait un statut un peu bizarre.
- 20:46 On la mettait parce que pour avoir la théorie la plus générale possible,
- 20:50 il fallait la prendre en compte.
- 20:51 Et comme on dit en physique théorique, tout ce qui n'est pas interdit est obligatoire,
- 20:54 donc on la met, on la mesure, il fallait savoir est-ce qu'elle est nulle ou est-ce qu'elle est non nulle.
- 20:59 Et en fait, on a réussi à la mesurer, à montrer qu'elle était non nulle,
- 21:03 et c'est ce qu'on appelle la constante cosmologique, le fameux lambda du lambda CDM.
- 21:07 Donc ça, c'est la première étape.
- 21:09 Et puis, d'un autre côté, il y avait les physiciens qui travaillaient.
- 21:11 On a commencé à comprendre que le vide avait une énergie.
- 21:15 Et là, dans nos théories, on peut faire une estimation de l'énergie du vide.
- 21:18 Et cette énergie du vide, en fait, elle a la propriété d'avoir une pression négative
- 21:23 qui est exactement égale à l'opposé de sa densité d'énergie.
- 21:26 Et donc, dans ce cadre-là, elle agit comme une constante.
- 21:28 Et en fait, la constante cosmologique pouvait être, on va dire,
- 21:32 la manifestation au geyssel cosmologique de l'énergie du vide qu'on a au niveau microscopique.
- 21:37 Le problème, c'est que les deux chiffres que l'on obtient,
- 21:40 ils ont un désaccord de 120 ordres de grandeur.
- 21:45 Donc, ça voulait dire qu'il y avait, entre la description macroscopique
- 21:49 et l'observation de notre univers et notre compréhension microscopique du monde,
- 21:53 eh bien, 10 avec 120 zéros sur le même nombre qui était prévu.
- 21:58 Donc, une incompatibilité entre l'infiniment grand et l'infiniment petit.
- 22:01 Et donc là, ça a attiré toutes les communautés
- 22:04 parce qu'on avait peut-être une clé pour ce lien entre gravitation et cosmologie.
- 22:09 Et puis, la question était de savoir est-ce que cette énergie-là,
- 22:12 elle est vraiment constante ?
- 22:13 Est-ce que la constante cosmologique est vraiment constante ?
- 22:16 Et là, dans les années, début des années 2000,
- 22:18 quand on a commencé à avoir ces preuves expérimentales de l'accélération de l'univers,
- 22:21 les gens ont commencé à faire des modèles, dire ben voilà,
- 22:24 je peux avoir des types de matières qui vont évoluer au cours du temps,
- 22:29 qui vont se comporter comme la constante cosmologique puis ensuite vont varier.
- 22:32 On a utilisé les mots de quintessence et ainsi de suite.
- 22:35 Il y a eu aujourd'hui des modèles comme ça.
- 22:36 Il y en a des dizaines qu'on est capable de construire.
- 22:40 Et ces modèles-là vont avoir une...
- 22:43 Cette relation entre pression et densité va évoluer au cours du temps.
- 22:47 Et c'est vrai qu'il y a quelques mois, maintenant presque un an,
- 22:52 les observations d'Akhenajeev et des instruments des îles
- 22:55 auraient prétendu avoir la preuve, l'indication,
- 22:57 que la densité d'énergie du vide, la constante cosmologique,
- 23:00 ne serait pas constante, évoluerait avec le temps.
- 23:03 Alors ça, c'est hyper intéressant parce que, un,
- 23:05 ça mettrait en défaut complètement le lambda du lambda CDM,
- 23:08 ça ne serait plus une constante.
- 23:10 Et quelque chose qui varie, quelque chose qui a une dynamique,
- 23:12 ça veut dire qu'il y a une physique derrière.
- 23:14 Donc si on est capable d'aller creuser cette dynamique,
- 23:17 éventuellement, on va tirer le fil et dire parmi toutes les théories
- 23:20 quelles sont celles qui sont compatibles avec ces observations.
- 23:24 Et puis d'aller commencer à creuser, voir ce qui est exclu,
- 23:28 voir ce qui est favorisé, tout en sachant qu'aujourd'hui,
- 23:32 le débat est quand même là autour de ces observations.
- 23:35 Tout le monde n'est pas convaincu par ces observations
- 23:36 et la façon dont elles sont analysées.
- 23:39 Et tout le monde n'est pas convaincu, en fait,
- 23:40 qu'il y a cette équation d'état qui varie.
- 23:44 Et ce qui est même intéressant, c'est qu'elle prend une valeur.
- 23:46 Alors là, ça devient un peu technique,
- 23:47 mais en gros, il y a un chiffre qui est moins...
- 23:49 C'est-à-dire que si la pression, c'est moins la densité,
- 23:51 c'est moins 1 fois la densité.
- 23:53 Et donc le paramètre qui est la pression divisé par la densité,
- 23:56 qui vaut donc moins 1, c'est ce qu'on appelle l'équation d'état.
- 23:59 Et Desi a l'impression de dire que c'est plus négatif que moins 1.
- 24:04 Et ça, ça pose des problèmes,
- 24:05 parce que dans le cadre de la relativité générale,
- 24:07 ça veut dire que certains théorèmes, en fait,
- 24:09 sur des conditions d'énergie sont violés.
- 24:12 Dans les années 2000, quand on a eu ces premières observations,
- 24:15 qu'on se posait la question de savoir
- 24:16 quelle pourrait être la valeur de cette équation d'état.
- 24:18 Avec deux de mes étudiants, on avait fait un travail montrant
- 24:22 que si ça descend en dessous de moins 1,
- 24:24 fort probablement, c'est aussi le signe
- 24:26 qu'il doit y avoir une violation de la relativité générale,
- 24:30 que la théorie de la gravitation
- 24:31 ne peut pas être exactement à la relativité générale,
- 24:34 et qu'en fait, on doit avoir des signatures
- 24:35 dans notre système solaire.
- 24:37 Et ça, aujourd'hui, les données de Desi
- 24:39 ne sont pas compatibles avec le fait
- 24:41 qu'on teste la relativité générale
- 24:43 avec une très très grande précision
- 24:44 dans notre système solaire.
- 24:46 Donc voilà, on a ces deux volets et c'est hyper intéressant
- 24:50 parce que si on confirme Desi,
- 24:52 on va pouvoir dire dans tel cadre théorique, c'est cohérent,
- 24:55 mais alors vous devez voir telle signature
- 24:56 à tel niveau dans le système solaire
- 24:58 ou dans d'autres types d'observations,
- 25:00 et là, on va les croiser.
- 25:02 Je pense qu'il n'y aura pas de changement
- 25:04 tant que des observations indépendantes
- 25:06 sur des systèmes physiques indépendantes,
- 25:07 que ce soit le fond diffus cosmologique,
- 25:09 les effets de l'antigravitationnel par Euclide
- 25:11 ou dans le système solaire,
- 25:12 prédisent le fait que cette énergie sombre
- 25:16 varie avec le temps.
- 25:17 Vous voyez, c'est une indication,
- 25:19 mais pour l'instant, elle est loin de convaincre
- 25:20 déjà la communauté des cosmologistes,
- 25:22 et puis après, il faut toujours se placer
- 25:24 à une échelle plus grande pour que ça change vraiment.
- 25:27 Il va falloir aussi aller convaincre nos collègues
- 25:30 qui sont astrophysiciens des planètes et des étoiles,
- 25:34 les physiciens de la mécanique antique,
- 25:35 de l'état solide, en fait.
- 25:37 Regardez, on a trouvé un nouveau type de matière
- 25:38 qui est comme ça, qui est assez exotique.
- 25:40 Ça ne se fait pas comme ça,
- 25:41 c'est-à-dire qu'il va falloir construire
- 25:43 un cas scientifique avec des arguments très forts
- 25:46 pour prouver qu'en fait, si découverte il y a,
- 25:48 parce qu'elle sera importante,
- 25:49 je veux dire, de dire que 70% de la matière
- 25:53 dans l'univers, c'est cette forme de choses
- 25:55 que vous n'avez jamais vue en laboratoire,
- 25:57 déjà de convaincre tous nos collègues scientifiques
- 25:59 va demander beaucoup de travail.
- 26:01 Ce n'est pas simplement avec un best-fit
- 26:02 sur un type d'observation,
- 26:04 sachant qu'on a aussi des biais d'observationnels.
- 26:06 Est-ce qu'on comprend bien nos observations ?
- 26:08 Est-ce qu'il n'y a pas des biais observationnels
- 26:10 ou expérimentaux que l'on ne comprend pas ?
- 26:12 Parce que c'est quand même des systèmes
- 26:13 qui sont un petit peu complexes.
- 26:15 Donc il va y avoir tout un travail
- 26:16 et je crois que là, Daisy,
- 26:18 c'est la première fois qu'on a une indication
- 26:20 et qui nous dit voilà, on rentre dans ce travail-là.
- 26:22 Si Euclide a des indications
- 26:23 qui vont dans la même direction,
- 26:25 ça va être très encourageant
- 26:26 et là, il va falloir construire à partir de ça
- 26:28 pour dire voilà les preuves,
- 26:30 voilà les indications,
- 26:31 pas simplement on a un best-fit qui indique que,
- 26:34 parce que ça, c'est l'indication,
- 26:35 c'est le fil qu'on va commencer à tirer,
- 26:37 mais c'est loin d'être la preuve
- 26:38 et c'est pour ça que la communauté est encore,
- 26:40 voilà, hésitante.
- 26:42 Il peut y avoir un bug dans un code,
- 26:44 il peut y avoir une barre d'erreur
- 26:45 qui est mal estimée pour telle ou telle raison.
- 26:47 Donc tout ça est tellement complexe,
- 26:49 tellement imbriqué
- 26:50 qu'il faut que ça décante.
- 26:52 Donc la collaboration fait son annonce,
- 26:55 elle en tire le crédit,
- 26:56 elle en tire la visibilité,
- 26:58 ça fait parler,
- 26:58 ça excite tout le monde dans les conférences
- 27:00 et ensuite, comme c'est important,
- 27:02 tout le monde va regarder
- 27:04 et il faut se rendre compte
- 27:06 qu'avec les données massives,
- 27:08 on utilise aujourd'hui l'outil numérique
- 27:10 pour faire ses analyses de données,
- 27:11 de plus en plus des outils d'intelligence artificielle.
- 27:13 Tout ça, ce sont des codes,
- 27:15 mais pas des codes de dix lignes,
- 27:16 des codes des fois de millions de lignes.
- 27:18 Il peut y avoir une petite erreur à un endroit,
- 27:20 il peut y avoir tel cas, tel cas.
- 27:22 Et donc tout ça doit être vérifié avec un grand soin
- 27:25 et ça, ça ne peut se faire que de façon communautaire.
- 27:27 Les mêmes données sont analysées
- 27:28 avec différents codes
- 27:29 développés par différentes personnes
- 27:31 en différents formalismes
- 27:32 pour voir si on obtient le même résultat.
- 27:34 Donc vous voyez, tout ça,
- 27:34 toute cette redondance de travail
- 27:36 fait qu'à la fin,
- 27:37 on peut affirmer et dire
- 27:38 oui, ça tient, c'est robuste.
- 27:41 Mais là, on est loin de ça aujourd'hui,
- 27:43 mais on est dans cette partie excitante
- 27:45 où ça excite notre créativité.
- 27:49 Merci beaucoup.
- 27:50 Merci à vous.
- 27:51 Usange appelle la sortie de votre livre
- 27:54 « L'univers incompris »
- 27:55 avec l'astrophysicien Sébastien Carasso.
- 27:58 À la semaine prochaine
- 27:59 pour un prochain numéro de Planétarium.
- 0:00 Azy's observations allegedly claimed to have proof, an indication
- 0:04 that the vacuum energy density, the cosmological constant,
- 0:07 would not be constant, but would evolve over time.
- 0:10 This would completely invalidate the lambda in lambda CDM,
- 0:13 it would no longer be a constant.
- 0:14 If you will, the lambda CDM model explains things very well
- 0:16 numerically, mathematically, but by introducing things that are a bit
- 0:20 pulled out of a hat, you know.
- 0:21 Where will the new cosmological model come from?
- 0:24 Where will it appear?
- 0:25 Today, I would bet on very precise measurements
- 0:27 of the universe's expansion and its variation.
- 0:29 While knowing that today, the debate is still there
- 0:33 around these observations.
- 0:34 Not everyone is convinced by these observations
- 0:36 and the way they are analyzed.
- 0:38 This current model cannot be overturned,
- 0:40 the one we've been talking about since the beginning, lambda CDM.
- 0:48 It is sometimes said, Jean-Philippe Huzan, that today we understand
- 0:51 no more than 5% of the universe.
- 0:54 What does that mean?
- 0:55 It generally refers to the material content of the universe.
- 0:58 We know that there is matter in the universe.
- 0:59 There's me, there's you, there are all these atoms
- 1:01 from our daily lives, planets, stars, galaxies,
- 1:04 all this matter that shines.
- 1:06 And today, astrophysics has been able to make an assessment
- 1:09 of matter in the universe.
- 1:11 And what we know is that there must exist,
- 1:13 if the model is correct,
- 1:15 well, 95% of this matter would be in an unknown form
- 1:19 which we call the dark sector.
- 1:20 So this is a very active research area, to know
- 1:24 what the nature of dark matter is,
- 1:25 what the nature of this dark energy is
- 1:27 which, for now, are words that characterize
- 1:29 types of matter that we can somewhat describe,
- 1:33 but whose physical identity we don't know.
- 1:37 And that was a surprise because it shows that
- 1:40 everything we've understood about the universe
- 1:41 comes from these 5% of ordinary matter,
- 1:44 which is made of the atoms we know here on Earth
- 1:48 and in our environment,
- 1:49 and to realize that, in fact, we are a bit like the foam
- 1:51 on an ocean of dark matter and dark energy
- 1:53 and that just by that, we've managed to identify the fact
- 1:56 that there's still all this to understand.
- 1:57 It's like seeing the tip of an iceberg
- 2:00 and you know, by the laws of physics,
- 2:01 that if you see this much sticking out,
- 2:02 well, there's all this underneath
- 2:04 that we'll have to understand.
- 2:06 It's quite a groundbreaking thing
- 2:08 because the study of the universe itself, of nature,
- 2:11 tells us that, in fact, something is missing from your description,
- 2:14 from your understanding of nature.
- 2:15 And that's a bit the essence of science.
- 2:17 At each stage of our understanding of nature,
- 2:19 there were problems of incompleteness.
- 2:22 There's something that doesn't work
- 2:23 and in fact, it will reveal new particles.
- 2:25 For example, we discovered antimatter,
- 2:27 we discovered particles like neutrinos.
- 2:29 All this because in certain experiments,
- 2:30 something seemed to be missing.
- 2:32 And in fact, science is built on what we see,
- 2:35 but also on what we don't see.
- 2:37 So that's something interesting.
- 2:39 And the word 'see' is actually a bit misleading
- 2:42 because for most of us,
- 2:43 we identify it with sight,
- 2:45 whereas for a scientist,
- 2:46 it's about interacting with something,
- 2:48 being able to demonstrate its existence.
- 2:50 And here, the key to this vision is gravitation
- 2:54 because all matter, whatever it may be,
- 2:56 will influence others through its own gravity.
- 2:58 Even if it's dark, if it's invisible,
- 3:02 if it's massless,
- 3:04 it will act in that way.
- 3:06 And this is a tool that is, we could say, quite new
- 3:09 because this gravitation,
- 3:11 it was developed at the beginning of the 20th century.
- 3:13 And the tools we have today
- 3:16 to see with this gravitational vision,
- 3:19 are tools that are only about ten years old.
- 3:21 So we also have a period of transition
- 3:22 in astrophysics and cosmology
- 3:24 that will be able to study what we cannot see
- 3:26 with our eyes and with our telescopes.
- 3:28 And so, as you said, to study these phenomena,
- 3:31 you have and you create models
- 3:34 and notably a model that is today the standard model.
- 3:38 That's how it's called, the Standard Model of the Big Bang
- 3:41 or the Lambda-CDM model.
- 3:43 Tristan Veil, you are a journalist for the Science Department of Le Figaro.
- 3:45 What is this model so dear to cosmologists
- 3:49 like Jean-Philippe Huzyn?
- 3:50 So, the Lambda-CDM model,
- 3:51 it's a bit of a code name.
- 3:54 Lambda, precisely, represents dark energy
- 3:56 that Jean-Philippe Huzyn was talking about.
- 3:57 It represents the expansion of the universe.
- 4:01 There's a question today whether it's lambda
- 4:03 or if it's an omega, if it's a stable quantity,
- 4:06 a quantity that varies over time.
- 4:08 So it could soon become the Omega-CDM model.
- 4:11 There are observations starting to point towards that.
- 4:14 We don't yet have the exact statistical confidence
- 4:18 that there is indeed a variation over time,
- 4:19 but we have clues.
- 4:21 CDM stands for Cold Dark Matter,
- 4:23 which means cold dark matter.
- 4:26 And that's the idea that there's an invisible matter,
- 4:29 or rather transparent, that structures the entire universe
- 4:32 and which is cold, meaning it remains relatively in place.
- 4:35 If it were hot, it would tend to expand, to move.
- 4:37 It's cold, so it allows structures to maintain their shape
- 4:40 and it truly structures the entire universe.
- 4:41 And so the name of the model, I think it's quite beautiful
- 4:43 because ultimately, it is referred to by four letters
- 4:46 that describe things we don't know
- 4:48 because we don't know what this dark matter is.
- 4:50 We don't know what this dark energy is.
- 4:51 They appear like that in the model,
- 4:53 quite naturally, numerically.
- 4:56 The challenge remains for astrophysicists like Jean-Philippe Huzon
- 4:58 to discover what is failing and what lies behind it.
- 5:01 He talks to us about things we don't know
- 5:03 and yet, this model describes many things.
- 5:04 It is at the heart of your book, <i>The Misunderstood Universe</i>.
- 5:06 You start by establishing the foundations of this model
- 5:09 and in fact, you dissect it, you push it to its limits
- 5:12 to see where it stops.
- 5:14 That's what you wanted to do with this book, <i>The Misunderstood Universe</i>.
- 5:16 It's to push this model to its limits
- 5:18 which nevertheless explains so many things.
- 5:19 It explains gravity, the expansion of the universe,
- 5:22 all sorts of phenomena.
- 5:23 So, there were several ambitions.
- 5:25 In fact, we have this model, the Lambda-CDM model
- 5:27 which was long called the Big Bang model.
- 5:29 What was important for me,
- 5:31 was perhaps the researcher's point of view,
- 5:32 which is to first make everyone understand
- 5:35 what the concept of a model is
- 5:37 because we have a vision of science with equations,
- 5:39 things that people understand,
- 5:40 and possibly technological applications that stem from them.
- 5:44 But if we think about what science produces,
- 5:46 in fact, at its core, they are models.
- 5:49 And these models are generally simplified descriptions
- 5:52 but not simplistic ones, of natural phenomena.
- 5:54 We are going to mathematize a natural phenomenon.
- 5:57 And from that moment on,
- 5:58 we will have a grasp on this natural phenomenon.
- 6:01 And most importantly, what we will be able to do is question it.
- 6:03 So, the model tells us what is measurable?
- 6:05 How do I measure it? How do I question it?
- 6:07 And that's where the difficulty lies.
- 6:08 It's that often, we tell ourselves there are problems,
- 6:11 we should change the model.
- 6:12 The problem is that you cannot abandon it
- 6:14 and say we're going to do things radically differently
- 6:17 because otherwise, you can no longer interpret your data.
- 6:19 Observations like those of distant objects
- 6:21 that go even further than the Hubble Space Telescope and so on,
- 6:23 we have been provided with observations.
- 6:25 And the question arises today as to whether
- 6:27 the mathematical description of this model
- 6:30 is as precise, as accurate as it should be
- 6:33 to interpret these observations with such precision?
- 6:36 And here, three types of major problems will emerge.
- 6:41 Due to the fact that the model, being a simplified version of physical reality,
- 6:46 well, it has left things outside its explanatory scope
- 6:49 that sometimes, we want to know.
- 6:50 The famous question we always ask,
- 6:52 what was there before the Big Bang?
- 6:53 Is the universe infinite?
- 6:55 There, the model is somewhat silent.
- 6:59 Can we extend it to address these questions?
- 7:01 So these are really structural questions.
- 7:03 Tristan Wey, what are the questions
- 7:06 at the limits of models that you ask the most?
- 7:09 I think, the metaphysical questions, about the becoming of the universe.
- 7:12 And so, what was it before with this idea?
- 7:15 Is it a universe that has a beginning and an end?
- 7:17 Or is it something that is infinite in time?
- 7:20 Another thing that interests me is the small inconsistencies
- 7:23 that exist in the model.
- 7:26 What happens in a black hole?
- 7:27 It's not very clear how to understand it.
- 7:29 By exploring this path, can we find something interesting?
- 7:32 How do galaxies grow at the beginning of the universe?
- 7:34 With the James Webb, we're starting to see that it's not as clear as we thought.
- 7:38 Everything seems to structure itself very quickly, faster than we imagined.
- 7:41 We're not breaking the models, but we're starting to stretch them a bit.
- 7:45 I like this idea of looking for small imperfections
- 7:49 to try and reveal something bigger from them.
- 7:51 I think it's quite beautiful.
- 7:52 Because obviously, if we ask ourselves, what was there before the Big Bang, etc.,
- 7:54 it's somewhat obvious that we'll find something new.
- 7:57 When we unify quantum mechanics and the model,
- 8:00 we will inevitably find a bigger, broader model that explains things better.
- 8:02 But it's very difficult.
- 8:03 And sometimes, taking these small detours,
- 8:05 seeing the small things that don't work,
- 8:06 that's what interests me most today.
- 8:09 Jean-Philippe, I listened to you at a recent conference at the IAP,
- 8:13 you said that it was often the same questions
- 8:16 that people asked you about your work,
- 8:18 and that most of these questions were precisely,
- 8:20 at the limits, or even beyond, of this model.
- 8:23 You say, not without mischief, that they are always the same questions you are asked.
- 8:27 But I want to tell you,
- 8:28 it's precisely because this model is extremely powerful
- 8:31 that it already explains many things.
- 8:33 And so, we turn to it when we still have questions,
- 8:36 when there are still things we don't understand.
- 8:38 It's legitimate, isn't it?
- 8:38 Yes, it's absolutely legitimate.
- 8:40 And it's also proof that it's culturally spreading
- 8:43 in our environment.
- 8:44 That is to say, indeed, 20 or 30 years ago,
- 8:48 few people were popularizing astrophysics
- 8:51 and cosmology.
- 8:52 It started mainly in France with Hubert Reeves.
- 8:55 And then, when the James Webb gives you a beautiful image,
- 8:58 when you have this buoy or this donut of light
- 9:02 which is proof of matter accreting onto a supermassive black hole,
- 9:06 it spreads on the Internet.
- 9:07 And so, people are exposed to this knowledge.
- 9:09 And so, of course, they ask questions.
- 9:11 And I think that's why.
- 9:13 Before the Big Bang, what was there naturally?
- 9:15 I mean, if I explain to you that it's like this, there's a limit.
- 9:18 But what is there after the point where you stop giving me things?
- 9:22 It's the natural question.
- 9:23 It's a bit like a child's question.
- 9:26 And why that?
- 9:27 And we give it an answer.
- 9:28 And why is that?
- 9:28 So, the goal is always to go further.
- 9:31 There's a German philosopher named Jonas Kohn.
- 9:33 He has a very beautiful text on that.
- 9:34 You know, the word 'comprendre' (to understand) is the same in German, it translates well.
- 9:37 In the word 'comprendre', there's the word 'prendre' (to take), there's the word 'saisir' (to grasp).
- 9:40 What I understand are the limits of the object I hold in my hand.
- 9:44 And so, there's a point where we are blocked, almost ontologically, in fact,
- 9:47 because we are in the universe, in the middle of the universe, here, today.
- 9:51 We cannot step outside the universe to observe it,
- 9:53 to have a global view of nature.
- 9:55 We do the best we can with all the light
- 9:57 and all the particles we collect from here on Earth today.
- 10:01 And then, this construction is inherently imperfect.
- 10:05 And I believe it will always be imperfect.
- 10:06 And that's also a certain beauty.
- 10:08 And we do the best we can with the intellectual and technological tools
- 10:12 that we have at a given moment in history.
- 10:13 This work of continuous debate where people come up with new ideas.
- 10:18 But in fact, we have this cosmological model as a common language
- 10:20 which is the basis for all these discussions.
- 10:22 And everyone will have their own model of what came before the Big Bang,
- 10:25 of whether the universe is finite, is it infinite?
- 10:27 Is there dark matter of this type or that type?
- 10:30 And everyone will try to push their ideas.
- 10:32 Everyone will come with arguments, counter-arguments.
- 10:35 And it's in this back-and-forth exercise, in fact,
- 10:38 that perhaps the state of the next model will emerge,
- 10:42 the new Big Bang 2.0 version.
- 10:44 But today, it's still difficult to know, to say
- 10:47 which of these speculations
- 10:49 will succeed and become established
- 10:51 and be validated by experience.
- 10:53 And that contradicts a bit these images where geniuses arrive
- 10:57 and have a vision and tell you nature is like this,
- 10:59 a bit like they were prophets.
- 11:02 I find that this way of writing the history of science,
- 11:04 is a bit outdated.
- 11:07 And particularly regarding satellite experiments
- 11:10 or large observatories,
- 11:12 the collaborations of hundreds, even thousands of people,
- 11:15 in a few weeks, we will have, I hope,
- 11:18 the results from the Euclid satellite.
- 11:20 It's almost 1000 people around the world
- 11:22 working so that this data can exist,
- 11:24 so that it can be interpreted.
- 11:26 And this commitment from thousands of scientists that Jean-Philippe Usain talks about,
- 11:29 we keep repeating it, it's also a lot of creativity.
- 11:32 It's also a lot of ingenuity, I know that's you, Michel.
- 11:34 A lot of creativity, a lot of ingenuity, a lot of imagination.
- 11:37 Cosmology is a field that has attracted a lot of attention in the last 30 years
- 11:42 given the somewhat limits of particle physics,
- 11:45 which was previously the somewhat preferred path for people who wanted to do physics.
- 11:51 And ultimately, we've somewhat reached dead ends.
- 11:54 That is to say, in fact, we were only confirming what theory predicted.
- 11:59 It was a somewhat marked path.
- 12:00 We thought there would be surprises.
- 12:01 There haven't really been any.
- 12:03 We are somewhat at the limits of our instruments.
- 12:04 Here, we would have to start a new accelerator that would take years
- 12:07 to build, to eventually break new ground.
- 12:10 And on the other side, we had cosmology where we discovered the accelerated expansion of the universe.
- 12:15 Now we're discovering that it may have evolved over time.
- 12:18 There's this question of the nature of dark energy and dark matter.
- 12:22 There's this wall.
- 12:24 In the first moments of the Big Bang, the first second,
- 12:26 many things are still not fully understood.
- 12:29 There are quite a few possible theories.
- 12:30 There's a rather large field to invest in.
- 12:34 There's something mysterious.
- 12:36 We want to look.
- 12:37 It's like hieroglyphs.
- 12:39 Suddenly, there's a scent that, I think, attracts the human mind.
- 12:44 We are drawn to this kind of unknown space,
- 12:47 this terra incognita that is right in front of us.
- 12:49 And the fact that no one knows what it is,
- 12:51 I think for a young person who is 20 today,
- 12:53 to think, 'maybe I'll find it',
- 12:55 maybe I'll contribute to finding out what it is,
- 12:58 that's still incredibly exciting.
- 13:00 It's forbidden to search.
- 13:01 100% of those who find it started searching.
- 13:05 It's a bit like a genie.
- 13:06 You know, in all these tales,
- 13:08 we have a genie who grants your three wishes or answers your questions.
- 13:12 If you don't phrase your question or wish in the most perfect way,
- 13:15 you get a bit tricked.
- 13:17 And so, nature is the same.
- 13:18 It's a kind of genie that answers the questions you ask it in the simplest possible way.
- 13:22 And it's the models that teach us how to ask intelligent questions,
- 13:26 to build experiments that will precisely allow us
- 13:29 to decide between one hypothesis or another.
- 13:32 You explained a little earlier that you don't really believe
- 13:36 in the narrative of the prophetic scientist who arrives and overturns everything, etc.
- 13:41 At least, that it should be told differently.
- 13:43 Does that mean this model is destined not to be overturned?
- 13:47 Is it destined to evolve, to be improved?
- 13:51 Can this current model we've been talking about since the beginning, the Lambda-CDM, not be overturned?
- 13:55 When you arrive with your new model, it's quite difficult.
- 13:57 The first thing you have to do is, one, have a robust mathematical formulation.
- 14:02 And secondly, show that you do at least as well as the old model.
- 14:05 That is, you already explain everything the old model explained within your new framework.
- 14:10 And then say, there are new things.
- 14:11 We re-examine problems, we have new predictions.
- 14:14 So, that doesn't happen overnight.
- 14:15 But if this model is appealing in the sense that it has discovery potential,
- 14:19 I'm sure it will attract young people who will come and want to take over.
- 14:26 That's the difficulty.
- 14:27 A change of model, you can't predict how it will happen.
- 14:31 And I think in the history of science, we've had slightly different versions
- 14:36 than if we take the transition from geocentrism to heliocentrism.
- 14:40 There, it took some time.
- 14:42 Even with Copernicus, it didn't happen overnight.
- 14:44 So, people had to realize that,
- 14:46 oh yes, it explained that it was much more logical, and so on,
- 14:48 going all the way to Newton, and so on,
- 14:50 for it to be fully accepted and for people to change their vision.
- 14:54 So, it didn't happen instantly,
- 14:55 even if we can mark a moment when someone clearly formulates this new idea.
- 15:01 When it comes to quantum mechanics, it's a series of milestones,
- 15:05 because, in fact, we didn't go from classical theory to quantum theory all at once.
- 15:08 There were milestones, there were elements,
- 15:10 there were sub-phenomena that were explained,
- 15:12 and then it became structured.
- 15:14 For General Relativity, it was much more in the traditional narrative of the great genius,
- 15:18 because it was championed by a single person.
- 15:21 And there too, in 1919, Eddington said,
- 15:24 well, yes, Einstein is right, he gives this extraordinary speech
- 15:28 at the Royal Society under Newton's portrait,
- 15:31 saying that it's the new theory that extends Newton's theory.
- 15:35 However, at the time, only a handful of people were capable of working on this theory,
- 15:39 because there too, an educational problem,
- 15:42 the mathematical foundations of that theory
- 15:44 were not taught to all physicists and astrophysicists of the time,
- 15:48 and the phenomena that were predicted, apart from this deflection of light,
- 15:51 were all so weak that they had no impact
- 15:55 on astrophysics and on physics at the Earth's surface.
- 15:58 So, most physicists weren't interested in it.
- 16:01 And so, there was this announcement,
- 16:03 and then there was a period of latency.
- 16:05 Jean Eisenstein, who was a historian of science,
- 16:07 spoke of relativity at its low ebb,
- 16:10 these decades during which the theory was studied
- 16:13 by a few theoreticians, mathematicians,
- 16:16 before it found its field of application,
- 16:17 and then it took off and exploded.
- 16:20 Is it necessary for science to be validated,
- 16:24 for it to be validated by the general public?
- 16:26 This debate first takes place in the scientific field,
- 16:29 but necessarily, it must spread,
- 16:32 since the science we do,
- 16:34 if it changes our way of seeing the world,
- 16:36 it's necessary for it to spread to the general public.
- 16:40 The scientific community,
- 16:41 is part of the general public, so to speak.
- 16:45 It doesn't live in a bubble outside of society.
- 16:48 Sometimes, we have this image a bit,
- 16:50 we question science as if science were outside the realm.
- 16:54 It remains an integral part of the world.
- 16:59 They are imbued with ideas, they are imbued with trends,
- 17:02 they are people who discuss among themselves,
- 17:04 there's a whole sociology of science.
- 17:06 And what excites me most today, perhaps,
- 17:10 is to see where the new cosmological model will come from,
- 17:14 where will it appear?
- 17:15 Today, I would bet on very precise measurements
- 17:19 of the universe's expansion and their variation,
- 17:23 because I think from there,
- 17:24 if you will, the Lambda-CDM model,
- 17:25 it explains things very well numerically, mathematically,
- 17:29 but by pulling things a bit out of a hat.
- 17:32 Boom, we put something there, it's dark matter,
- 17:34 we don't know what it is, we give it properties.
- 17:37 Dark energy, we put it there,
- 17:39 it's a parameter in the model and it works well.
- 17:41 From the moment the parameter becomes something that varies with time,
- 17:44 I think that will foster a certain form of inventiveness within the research community.
- 17:50 Just to clarify, you mentioned that it evolves over time.
- 17:52 Could you elaborate?
- 17:54 Are these recent discoveries that lead us to think?
- 17:56 There are indications that this lambda parameter is not a constant
- 18:02 and that it has varied in the past and that there has been a slowdown.
- 18:07 And that's just what the data says.
- 18:08 Theoretically, nothing predicted it.
- 18:12 So, it's a real experimental surprise that might eventually be confirmed.
- 18:17 Not in the coming weeks by Euclid,
- 18:19 but eventually, when Euclid has finished its work,
- 18:22 we'll have to think about how this thing can vary over time.
- 18:25 And suddenly, I think that will make a whole lot of theories flourish.
- 18:30 But where I'm at now is that it's really the observations
- 18:33 that will be the ultimate arbiter.
- 18:36 And today, we have many projects.
- 18:39 There's Euclid, there's ESST, there are gravitational zones with ISA
- 18:44 which will bring us data.
- 18:47 We'll have to make that work with Planck,
- 18:49 that is, the analysis of the cosmic microwave background,
- 18:50 which is also something very important.
- 18:51 All these building blocks will have to work within the same model.
- 18:55 And while theoreticians can produce theories quite easily.
- 18:59 There are many theories,
- 19:00 but a theory that manages to explain everything coherently
- 19:02 and that manages to make a prediction that is verified,
- 19:05 that might not be easy.
- 19:06 So, it might not be one person who comes along saying
- 19:08 'I'm going to overturn everything'.
- 19:09 It might rather be a thousand people who come along proposing something
- 19:12 and the experimental data that will say 'he's right'.
- 19:15 And I think we could even do something that will take that form, in my opinion.
- 19:20 Jean-Philippe Huzon, can we expect,
- 19:22 say, in the next two decades, maybe three,
- 19:25 significant developments?
- 19:28 I hope so, because in three decades, I'll be retired,
- 19:31 I'll be the one going to popular science conferences and I want to have surprises.
- 19:36 No, I think we're doing everything we can for this evolution to happen.
- 19:39 I think the Euclid satellite will really teach us fundamental things.
- 19:43 By mapping the universe.
- 19:44 So, to just briefly return to this dark energy story.
- 19:47 So, we understood in the late 90s, early 2000s,
- 19:53 that the expansion of the universe,
- 19:55 we knew since the years 1920-1929, that space expands over time.
- 20:00 So that has become an observational fact that has been confirmed by a number of observations.
- 20:07 It's something that is completely established.
- 20:09 And by measuring the expansion rate as a function of time,
- 20:11 we realized that in the recent universe,
- 20:13 so in the last few billion years,
- 20:14 the expansion, instead of slowing down, was accelerating.
- 20:18 And that, if we believe the theory of general relativity,
- 20:22 which is our theory of gravitation,
- 20:24 that meant that the matter at the source of this accelerated expansion
- 20:28 must have had the property of having negative pressure.
- 20:32 Now, in nature, objects with negative pressure,
- 20:34 we don't know many.
- 20:36 And we realized that, still from a theoretical point of view,
- 20:40 there was a constant in the theory of general relativity
- 20:42 which we call the cosmological constant, which had a somewhat strange status.
- 20:46 We included it because to have the most general theory possible,
- 20:50 it had to be taken into account.
- 20:51 And as we say in theoretical physics, everything that is not forbidden is mandatory,
- 20:54 so we include it, we measure it, we had to know if it's zero or non-zero.
- 20:59 And in fact, we managed to measure it, to show that it was non-zero,
- 21:03 and that's what we call the cosmological constant, the famous lambda of lambda CDM.
- 21:07 So, that's the first step.
- 21:09 And then, on the other hand, there were physicists working.
- 21:11 We started to understand that the vacuum had energy.
- 21:15 And in our theories, we can make an estimate of the vacuum energy.
- 21:18 And this vacuum energy, in fact, has the property of having a negative pressure
- 21:23 which is exactly equal to the opposite of its energy density.
- 21:26 And so, in this context, it acts like a constant.
- 21:28 And in fact, the cosmological constant could be, let's say,
- 21:32 the manifestation at the cosmological scale of the vacuum energy we have at the microscopic level.
- 21:37 The problem is that the two numbers we obtain,
- 21:40 they have a disagreement of 120 orders of magnitude.
- 21:45 So, that meant there was, between the macroscopic description
- 21:49 and the observation of our universe and our microscopic understanding of the world,
- 21:53 well, a factor of 10 to the power of 120 for the same predicted number.
- 21:58 So, an incompatibility between the infinitely large and the infinitely small.
- 22:01 And so, that attracted all communities
- 22:04 because we perhaps had a key to this link between gravitation and cosmology.
- 22:09 And then, the question was whether this energy,
- 22:12 is it really constant?
- 22:13 Is the cosmological constant really constant?
- 22:16 And then, in the early 2000s,
- 22:18 when we started to get these experimental proofs of the universe's acceleration,
- 22:21 people started to create models, saying, well,
- 22:24 I can have types of matter that will evolve over time,
- 22:29 which will behave like the cosmological constant and then vary.
- 22:32 We used terms like quintessence and so on.
- 22:35 Today, there are models like that.
- 22:36 There are dozens that we are able to construct.
- 22:40 And these models will have a...
- 22:43 This relationship between pressure and density will evolve over time.
- 22:47 And it's true that a few months ago, now almost a year,
- 22:52 the observations by Akhenajeev and the island instruments
- 22:55 claimed to have proof, an indication,
- 22:57 that the vacuum energy density, the cosmological constant,
- 23:00 would not be constant, but would evolve with time.
- 23:03 Now, that's extremely interesting because, one,
- 23:05 that would completely invalidate the lambda of lambda CDM,
- 23:08 it would no longer be a constant.
- 23:10 And something that varies, something that has dynamics,
- 23:12 that means there's physics behind it.
- 23:14 So if we are able to delve into these dynamics,
- 23:17 eventually, we will pull the thread and say, among all theories,
- 23:20 which ones are compatible with these observations.
- 23:24 And then to start digging, to see what is excluded,
- 23:28 to see what is favored, while knowing that today,
- 23:32 the debate is still ongoing around these observations.
- 23:35 Not everyone is convinced by these observations
- 23:36 and the way they are analyzed.
- 23:39 And not everyone is convinced, in fact,
- 23:40 that this equation of state varies.
- 23:44 And what's even interesting is that it takes a value.
- 23:46 Now, this gets a bit technical,
- 23:47 but basically, there's a number that is minus...
- 23:49 That is, if the pressure is minus the density,
- 23:51 it's minus 1 times the density.
- 23:53 And so the parameter which is pressure divided by density,
- 23:56 which is therefore minus 1, is what we call the equation of state.
- 23:59 And Desi seems to suggest that it's more negative than minus 1.
- 24:04 And that poses problems,
- 24:05 because within the framework of general relativity,
- 24:07 it means that certain theorems, in fact,
- 24:09 regarding energy conditions are violated.
- 24:12 In the 2000s, when we had these first observations,
- 24:15 we were asking ourselves
- 24:16 what the value of this equation of state could be.
- 24:18 With two of my students, we had done work showing
- 24:22 that if it goes below minus 1,
- 24:24 most likely, it's also a sign
- 24:26 that there must be a violation of general relativity,
- 24:30 that the theory of gravitation
- 24:31 cannot be exactly general relativity,
- 24:34 and that, in fact, we should have signatures
- 24:35 in our solar system.
- 24:37 And today, Desi's data
- 24:39 are not compatible with the fact
- 24:41 that we test general relativity
- 24:43 with very, very high precision
- 24:44 in our solar system.
- 24:46 So, we have these two aspects, and it's extremely interesting
- 24:50 because if we confirm Desi,
- 24:52 we'll be able to say, within such a theoretical framework, it's consistent,
- 24:55 but then you must see such a signature
- 24:56 at such a level in the solar system
- 24:58 or in other types of observations,
- 25:00 and then we'll cross-reference them.
- 25:02 I don't think there will be any change
- 25:04 as long as independent observations
- 25:06 on independent physical systems,
- 25:07 whether it's the cosmic microwave background,
- 25:09 the anti-gravitational effects by Euclid
- 25:11 or in the solar system,
- 25:12 predict the fact that this dark energy
- 25:16 varies with time.
- 25:17 You see, it's an indication,
- 25:19 but for now, it's far from convincing
- 25:20 the community of cosmologists yet,
- 25:22 and then, you always have to place yourself
- 25:24 on a larger scale for it to truly change.
- 25:27 We'll also have to go and convince our colleagues
- 25:30 who are astrophysicists of planets and stars,
- 25:34 the physicists of classical mechanics,
- 25:35 of solid state, in fact.
- 25:37 Look, we've found a new type of matter
- 25:38 that is like this, quite exotic.
- 25:40 It's not done like that,
- 25:41 meaning we'll have to build
- 25:43 a scientific case with very strong arguments
- 25:46 to prove that, in fact, if there is a discovery,
- 25:48 because it will be important,
- 25:49 I mean, to say that 70% of the matter
- 25:53 in the universe is this form of stuff
- 25:55 that you've never seen in a laboratory,
- 25:57 just convincing all our scientific colleagues
- 25:59 will require a lot of work.
- 26:01 It's not simply with a best-fit
- 26:02 on one type of observation,
- 26:04 knowing that we also have observational biases.
- 26:06 Do we truly understand our observations?
- 26:08 Are there not observational biases
- 26:10 or experimental biases that we don't understand?
- 26:12 Because these are still systems
- 26:13 that are a bit complex.
- 26:15 So there will be a lot of work,
- 26:16 and I believe that here, Daisy,
- 26:18 this is the first time we have an indication
- 26:20 that tells us, 'Here we go, we're starting this work.'
- 26:22 If Euclid has indications
- 26:23 that go in the same direction,
- 26:25 that will be very encouraging,
- 26:26 and then we'll have to build upon that
- 26:28 to say, 'Here's the evidence,
- 26:30 here are the indications,'
- 26:31 not just 'we have a best-fit that indicates that',
- 26:34 because that's the indication,
- 26:35 that's the thread we're going to start pulling,
- 26:37 but it's far from being proof,
- 26:38 and that's why the community is still,
- 26:40 well, hesitant.
- 26:42 There could be a bug in a code,
- 26:44 there could be an error bar
- 26:45 that is poorly estimated for one reason or another.
- 26:47 So all of this is so complex,
- 26:49 so intertwined,
- 26:50 that it needs to settle.
- 26:52 So the collaboration makes its announcement,
- 26:55 it gets the credit for it,
- 26:56 it gains visibility from it,
- 26:58 it gets people talking,
- 26:58 it excites everyone at conferences,
- 27:00 and then, because it's important,
- 27:02 everyone will look into it,
- 27:04 and we must realize
- 27:06 that with massive data,
- 27:08 today we use digital tools
- 27:10 to perform these data analyses,
- 27:11 increasingly using artificial intelligence tools.
- 27:13 All of these are codes,
- 27:15 but not ten-line codes,
- 27:16 sometimes millions of lines of code.
- 27:18 There can be a small error somewhere,
- 27:20 there can be this case, that case.
- 27:22 And so all of this must be verified with great care,
- 27:25 and that can only be done by the community.
- 27:27 The same data is analyzed
- 27:28 with different codes
- 27:29 developed by different people
- 27:31 using different formalisms
- 27:32 to see if the same result is obtained.
- 27:34 So you see, all of this,
- 27:34 all this redundancy of work
- 27:36 means that in the end,
- 27:37 we can affirm and say,
- 27:38 'Yes, it holds up, it's robust.'
- 27:41 But we are far from that today,
- 27:43 but we are in this exciting part
- 27:45 where it sparks our creativity.
- 27:49 Thank you very much.
- 27:50 Thank you.
- 27:51 Usange features the release of your book
- 27:54 « The Misunderstood Universe »
- 27:55 with astrophysicist Sébastien Carasso.
- 27:58 See you next week
- 27:59 for a new episode of Planetarium.
- 0:00 Azyの観測は、真空のエネルギー密度、つまり宇宙定数が
- 0:04 一定ではなく、時間とともに変化するという証拠、兆候があると主張したとされています。
- 0:07 それはラムダCDMモデルのラムダを完全に無効にするでしょう。
- 0:10 それはもはや定数ではなくなるでしょう。
- 0:13 言ってみれば、ラムダCDMモデルは物事を非常によく説明しています。
- 0:14 数値的、数学的に、しかし少しばかり
- 0:16 突拍子もないものを持ち出して、です。
- 0:20 新しい宇宙論モデルはどこから来るのでしょうか?
- 0:21 どこに現れるのでしょうか?
- 0:24 今日、私は宇宙の膨張とその変動に関する
- 0:25 非常に精密な測定に賭けるでしょう。
- 0:27 今日、議論は依然としてこれらの観測を巡って存在することを承知の上で、
- 0:29 これらの観測に誰もが納得しているわけではありません。
- 0:33 そして、その分析方法にもです。
- 0:34 最初から話しているラムダCDMという現在のモデルは
- 0:36 覆すことはできません。
- 0:38 ジャン=フィリップ・ユザンさん、今日では
- 0:40 宇宙の5%しか理解していないと言われることがあります。
- 0:48 それはどういう意味ですか?
- 0:51 それは一般的に宇宙の物質的な内容についてです。
- 0:54 宇宙には物質があることを私たちは知っています。
- 0:55 私がいて、あなたがいて、私たちの日常生活にあるこれらすべての原子、
- 0:58 惑星、星、銀河、
- 0:59 輝くすべての物質です。
- 1:01 そして今日、天体物理学は宇宙の物質のバランスを
- 1:04 評価することができました。
- 1:06 そして私たちが知っているのは、もしモデルが正しければ、
- 1:09 この物質の95%は「ダークセクター」と呼ばれる
- 1:11 未知の形態であるはずだということです。
- 1:13 ですから、これは非常に活発な研究分野であり、
- 1:15 ダークマターの性質が何であるか、
- 1:19 このダークエネルギーの性質が何であるかを知ることです。
- 1:20 これらは今のところ、ある種の物質を特徴づける言葉であり、
- 1:24 私たちはそれを少しばかり記述することができますが、
- 1:25 その物理的な正体は知りません。
- 1:27 そして、これは驚きでした。なぜなら、それは
- 1:29 私たちが宇宙について理解してきたことすべてが、
- 1:33 この5%の通常の物質から来ていることを示しているからです。
- 1:37 つまり、ここで地球上で、そして私たちの環境で知っている原子でできています。
- 1:40 そして、私たちが少しばかり
- 1:41 ダークマターとダークエネルギーの海の泡のようなものだと考えることです。
- 1:44 そして、それだけで、まだこれだけのことを理解する必要があるという事実を
- 1:48 特定することができたのです。
- 1:49 それはまるで、氷山の一角を見ていて、
- 1:51 物理法則によって、
- 1:53 これが突き出ているのを見れば、
- 1:56 その下にはこれだけのものがあることを知っているようなものです。
- 1:57 それを理解しなければならないのです。
- 2:00 これはかなり衝撃的なことです。
- 2:01 なぜなら、宇宙そのもの、自然の研究が、
- 2:02 実際には、あなたの記述、自然の理解において、何かが欠けていると教えてくれるからです。
- 2:04 そして、これこそが科学の本質です。
- 2:06 自然を理解する私たちの各段階で、
- 2:08 不完全性の問題がありました。
- 2:11 何かうまくいかないことがあるのです。
- 2:23 そして実際、それは新しい粒子を明らかにするでしょう。
- 2:25 例えば、反物質が発見され、
- 2:27 ニュートリノのような粒子も発見されました。
- 2:29 これらはすべて、ある種の実験で、
- 2:30 何かが欠けているように見えたからです。
- 2:32 実際、科学は私たちが見るものによって構築されますが、
- 2:35 見えないものによっても構築されます。
- 2:37 ですから、これは興味深い点です。
- 2:39 そして、「見る」という言葉は、実は少し紛らわしいものです。
- 2:42 なぜなら、私たちのほとんどにとって、
- 2:43 それは視覚と同一視されるからです。
- 2:45 しかし、科学者にとっては、
- 2:46 それは相互作用すること、
- 2:48 存在を示すことができることです。
- 2:50 そして、この「見る」ことの鍵は重力です。
- 2:54 なぜなら、どんな物質であっても、
- 2:56 その自身の重力によって他のものに影響を与えるからです。
- 2:58 たとえそれが黒くても、見えなくても、
- 3:02 質量がなくても、
- 3:04 そのように作用します。
- 3:06 そして、これはかなり新しいツールと言えるでしょう。
- 3:09 なぜなら、この重力は、
- 3:11 20世紀初頭に構築されたからです。
- 3:13 そして、今日私たちが持っているツールは、
- 3:16 この重力的な視覚で「見る」ためのもので、
- 3:19 開発されてから10年ほどしか経っていません。
- 3:21 ですから、私たちはまた、移行期にいます。
- 3:22 宇宙物理学と宇宙論の
- 3:24 私たちが見えないものを研究できるようになるでしょう。
- 3:26 私たちの目や望遠鏡では。
- 3:28 そして、おっしゃる通り、これらの現象を研究するために、
- 3:31 あなた方はモデルを利用し、作成しています。
- 3:34 特に、今日では標準モデルとなっているものです。
- 3:38 それはビッグバン標準モデル、
- 3:41 あるいはラムダCDMモデルと呼ばれています。
- 3:43 トリスタン・ヴェイユさん、あなたはフィガロ紙科学部のジャーナリストです。
- 3:45 宇宙論学者にとってこれほどまでに重要なこのモデルとは何でしょうか?
- 3:49 ジャン=フィリップ・ユザン氏のような。
- 3:50 さて、ラムダCDMモデルですが、
- 3:51 これは一種のコードネームです。
- 3:54 ラムダは、まさにダークエネルギーを表しています。
- 3:56 ジャン=フィリップ・ユザン氏が話していた。
- 3:57 それは宇宙の膨張を表しています。
- 4:01 今日では、それがラムダなのか、
- 4:03 それともオメガなのか、安定した量なのか、
- 4:06 時間とともに変化する量なのかという疑問があります。
- 4:08 ですから、それは間もなくオメガCDMモデルになるかもしれません。
- 4:11 それを示唆する観測結果が出始めています。
- 4:14 まだ正確な統計的信頼性はありません。
- 4:18 時間とともに変動があるという。
- 4:19 しかし、いくつかの兆候はあります。
- 4:21 CDMは「Cold Dark Matter」の略で、
- 4:23 「冷たい暗黒物質」を意味します。
- 4:26 そして、これは目に見えない、
- 4:29 つまり透明な物質が宇宙全体を構造化しているという考えです。
- 4:32 そしてそれは冷たい、つまり比較的その場にとどまるということです。
- 4:35 もしそれが熱ければ、膨張したり動いたりする傾向があるでしょう。
- 4:37 それは冷たいので、構造がその形を保つことを可能にし、
- 4:40 宇宙全体を本当に構造化しています。
- 4:41 そして、このモデルの名前は、かなり美しいと思います。
- 4:43 結局のところ、それは4つの文字で呼ばれているから
- 4:46 私たちが知らないことを説明する文字で
- 4:48 なぜなら、この暗黒物質が何であるかを知らないからだ。
- 4:50 この暗黒エネルギーが何であるかを知らない。
- 4:51 それらはモデルの中に、このように現れる。
- 4:53 かなり自然に、数値的に。
- 4:56 ジャン=フィリップ・ユゾン(Jean-Philippe Huzon)のような宇宙物理学者にとっての課題は残っている。
- 4:58 何が壊れていて、その背後にあるものを発見することだ。
- 5:01 彼は私たちが知らないことについて話している。
- 5:03 それなのに、このモデルは多くのことを説明している。
- 5:04 それはあなたの著書『理解されない宇宙(L'univers incompris)』の中心にある。
- 5:06 あなたはこのモデルの基礎を確立することから始め、
- 5:09 実際、あなたはそれを徹底的に調べ、その限界まで押し広げている。
- 5:12 それがどこまで通用するかを見るために。
- 5:14 それが、あなたがこの本『理解されない宇宙(L'univers incompris)』でやりたかったことだ。
- 5:16 このモデルを極限まで追い詰めることだ。
- 5:18 それなのに、これほど多くのことを説明しているモデルを。
- 5:19 それは重力、宇宙の膨張、
- 5:22 あらゆる種類の現象を説明してくれる。
- 5:23 さて、いくつかの野心があった。
- 5:25 実際、私たちはこのモデル、ラムダCDMモデルを持っている。
- 5:27 これは長い間、ビッグバンモデルと呼ばれてきた。
- 5:29 私にとって重要だったのは、
- 5:31 おそらく研究者の視点だった。
- 5:32 それは、まず皆に理解させることだ。
- 5:35 モデルという概念が何であるかを。
- 5:37 なぜなら、私たちは科学を方程式や、
- 5:39 人々が理解できるもの、
- 5:40 そしてそこから生まれる可能性のある技術的応用として捉えているからだ。
- 5:44 しかし、科学が何を生み出すかを考えると、
- 5:46 実際、その核心にあるのはモデルなのだ。
- 5:49 そしてこれらのモデルは、一般的に単純化された記述だが、
- 5:52 自然現象を単純化したものではない。
- 5:54 自然現象を数学的に表現する。
- 5:57 そしてその瞬間から、
- 5:58 その自然現象を把握することになる。
- 6:01 そして何よりも、私たちができることは、それに疑問を投げかけることだ。
- 6:03 つまり、モデルは「何が測定可能なのか?」と問いかける。
- 6:05 「どうやって測定するのか?どうやって疑問を投げかけるのか?」と。
- 6:07 そして、そこに難しさがある。
- 6:08 つまり、私たちはしばしば問題があると考え、
- 6:11 モデルを変えるべきだと言う。
- 6:12 問題は、あなたが放棄して、
- 6:14 「根本的に違うことをしよう」とは言えないことだ。
- 6:17 そうでなければ、あなたのデータを解釈できなくなるからだ。
- 6:19 スエーブ天体のような観測は、
- 6:21 ハッブル宇宙望遠鏡などよりもさらに遠くにあるもので、
- 6:23 私たちは観測によって多くの情報を得てきた。
- 6:25 そして今日、問題となっているのは、
- 6:27 このモデルの数学的記述が、
- 6:30 これほど高い精度でこれらの観測を解釈するために、
- 6:33 必要なほど正確で、正しいのかどうかということだ。
- 6:36 そして、ここで3つの大きな問題が現れるだろう。
- 6:41 モデルが物理的現実の単純化されたバージョンであったため、
- 6:46 その説明範囲外にいくつかの事柄を残してしまった。
- 6:49 それは時として、私たちが知りたいと思うことだ。
- 6:50 私たちが常に問いかける有名な質問、
- 6:52 「ビッグバンの前には何があったのか?」
- 6:53 「宇宙は無限なのか?」
- 6:55 ここでは、モデルは少し沈黙している。
- 6:59 これらの問題に取り組むために、それを拡張できるでしょうか?
- 7:01 ですから、これらは本当に構造的な問題です。
- 7:03 トリスタン・ウェイさん、あなたが最も
- 7:06 モデルの限界について問いかける問題は何ですか?
- 7:09 私は、宇宙の成り立ちに関する形而上学的な問題だと思います。
- 7:12 そして、この考え方で、その前はどうだったのか?
- 7:15 それは始まりと終わりがある宇宙なのでしょうか?
- 7:17 それとも時間的に無限のものでしょうか?
- 7:20 私が興味を持っているもう一つのことは、モデルの中にある小さな矛盾です。
- 7:23 モデルの中にある小さな矛盾です。
- 7:26 ブラックホールの中では何が起こっているのでしょうか?
- 7:27 そこにどうやって行くのか、あまりよく分かっていません。
- 7:29 この道を掘り下げていけば、何か面白いものが見つかるでしょうか?
- 7:32 宇宙の初期に銀河はどのように成長したのでしょうか?
- 7:34 ジェイムズ・ウェッブ望遠鏡のおかげで、それが私たちが考えていたほど明確ではないことが分かり始めています。
- 7:38 全てが非常に速く、想像以上に速く構造化されているように見えます。
- 7:41 モデルを壊すわけではありませんが、少しずつ疑問を投げかけ始めています。
- 7:45 私はこの考え方が好きです。小さな不完全さを探し出して、
- 7:49 そこから何かより大きなものを明らかにしようとすることです。
- 7:51 それはかなり美しいと思います。
- 7:52 なぜなら、もちろん、ビッグバンの前には何があったのか、などを考えるなら、
- 7:54 新しい何かが見つかるのは少し自明だからです。
- 7:57 量子力学とモデルを統合するとき、
- 8:00 必ずより大きく、より広範で、よりよく説明できるモデルが見つかるでしょう。
- 8:02 しかし、それは非常に難しいことです。
- 8:03 そして時々、これらの小さな回り道を通って、
- 8:05 うまくいかない小さなことを見ることで、
- 8:06 それが今日、私が最も興味を持っていることです。
- 8:09 ジャン=フィリップさん、最近IAPでの講演を拝聴しましたが、
- 8:13 あなたの仕事について、いつも同じ質問をされると
- 8:16 おっしゃっていましたね。
- 8:18 そして、それらの質問のほとんどが、まさに
- 8:20 このモデルの限界、あるいはそれを超えたものであったと。
- 8:23 あなたは、いたずらっぽくも、いつも同じ質問をされるとおっしゃいます。
- 8:27 しかし、私はあなたに言いたいのです。
- 8:28 このモデルが非常に強力であるからこそ、
- 8:31 多くのことをすでに説明しているからです。
- 8:33 だから、私たちに疑問が残っているとき、
- 8:36 理解できないことが残っているときに、私たちはこのモデルに目を向けるのです。
- 8:38 それは正当なことですよね?
- 8:38 はい、全くもって正当です。
- 8:40 そして、それはこのモデルが文化的に
- 8:43 私たちの環境に広まっている証拠でもあります。
- 8:44 つまり、実際、20年前、30年前には、
- 8:48 宇宙物理学や宇宙論の普及活動をする人は
- 8:51 ほとんどいませんでした。
- 8:52 フランスでは主にユベール・リーブスから始まりました。
- 8:55 そして、ジェイムズ・ウェッブ望遠鏡が美しい画像を捉え、
- 8:58 超大質量ブラックホールに物質が降着している証拠である、
- 9:02 あの光のブイやドーナツのようなものを見たとき、
- 9:06 それはインターネット上で広まります。
- 9:07 そして、人々はその知識に触れることになります。
- 9:09 だから、もちろん、彼らは疑問を抱きます。
- 9:11 そして、それが理由だと思います。
- 9:13 ビッグバンの前には、当然何があったのでしょうか?
- 9:15 つまり、私が「こうだ」と説明すれば、そこには限界があります。
- 9:18 しかし、あなたが私に情報を与えるのをやめた場所の先には何があるのでしょうか?
- 9:22 それは自然な疑問です。
- 9:23 それは少し、幼い子供の質問のようです。
- 9:26 「なんで?」と。
- 9:27 そして、私たちは彼に答えを与えます。
- 9:28 そして、なぜでしょうか?
- 9:28 ですから、目的は常にさらに先へ進むことです。
- 9:31 ヨナス・コーンというドイツの哲学者がいます。
- 9:33 彼にはそれに関する非常に美しい文章があります。
- 9:34 ご存知の通り、「理解する」という言葉はドイツ語でも同じで、うまく翻訳できます。
- 9:37 「理解する」という言葉の中には、「取る」という言葉、「掴む」という言葉が含まれています。
- 9:40 私が理解するのは、手の中にあるものの限界です。
- 9:44 ですから、ある時点で私たちは、実際にはほとんど存在論的に行き詰まってしまいます。
- 9:47 なぜなら、私たちは今日、ここに、宇宙の中に、宇宙の真ん中にいるからです。
- 9:51 宇宙の外に出てそれを眺めることはできません。
- 9:53 自然の全体像を把握するために。
- 9:55 私たちは、すべての光と、今日ここ地球上で集めるすべての粒子を使って、できる限りのことをします。
- 10:01 そして、この構築は本質的に不完全です。
- 10:05 そして、私はそれが常に不完全であると信じています。
- 10:06 そして、それもまたある種の美しさです。
- 10:08 そして私たちは、ある時点の歴史において持っている知的・技術的ツールを使って、できる限りのことをします。
- 10:13 人々が新しいアイデアを持ってくる、この継続的な議論の作業。
- 10:18 しかし実際には、私たちはこの宇宙論的モデルを共通言語として持っています。
- 10:20 それがこれらすべての議論の基礎となっています。
- 10:22 そして誰もが、ビッグバン以前に何があったのか、という独自のモデルを持つでしょう。
- 10:25 宇宙は有限なのか、無限なのか、というモデルを。
- 10:27 あるいは、このタイプやあのタイプの暗黒物質が存在するのか、というモデルを。
- 10:30 そして誰もが自分のアイデアを推し進めようとします。
- 10:32 誰もが議論や反論を持ってくるでしょう。
- 10:35 そして、実際にはこの行ったり来たりする作業の中で、
- 10:38 次のモデルの状態、つまり、
- 10:42 ビッグバン2.0の新しいバージョンが、おそらく現れるでしょう。
- 10:44 しかし今日、これらの推測の中で、どれが成功し、確立され、そして実験によって検証されるのかを知り、言うことは常に困難です。
- 10:53 そしてそれは、天才たちが現れて、ビジョンを持ち、「自然はこうだ」と語るようなイメージとは少し矛盾します。
- 10:59 まるで預言者のように。
- 11:02 科学史のこのような書き方は、
- 11:04 少し時代遅れだと思います。
- 11:07 特に衛星実験や大規模な観測所については、数百人、あるいは数千人もの人々の協力が必要です。
- 11:15 数週間後には、ユークリッド衛星の結果が得られることを願っています。
- 11:20 世界中で約1000人が、これらのデータが存在し、解釈できるようにするために働いています。
- 11:26 そして、ジャン=フィリップ・ユサンが語る数千人の科学者のこの献身は、繰り返しになりますが、多くの創造性でもあります。
- 11:32 多くの独創性でもあります、ミシェルさん、あなたですね。
- 11:34 多くの創造性、多くの独創性、多くの想像力。
- 11:37 宇宙論は、過去30年間で多くの注目を集めた分野です。素粒子物理学の限界が少し見えてきたことで、かつては物理学を志す人々にとって、ある種の特権的な道でした。
- 11:51 そして結局、私たちは少し行き詰まってしまいました。
- 11:54 つまり、実際には理論が予測していたことを確認するばかりでした。
- 11:59 それは少し道筋がつけられた道でした。
- 12:00 驚きがあると思っていました。
- 12:01 しかし、実際にはありませんでした。
- 12:03 私たちは少し機器の限界にいます。
- 12:04 新しい加速器を再稼働させるには何年もかかるでしょう
- 12:07 それを建設し、最終的に新しい分野を開拓するために。
- 12:10 そしてもう一方では、宇宙の加速膨張が発見された宇宙論がありました。
- 12:15 そして今、それが時間とともに進化してきた可能性があることが分かっています。
- 12:18 暗黒エネルギーと暗黒物質の性質に関するこの問題があります。
- 12:22 この壁があります。
- 12:24 ビッグバン初期の、最初の1秒間には、
- 12:26 まだ完全には理解されていないことがたくさんあります。
- 12:29 多くの可能性のある理論があります。
- 12:30 投資すべき分野はかなり広いです。
- 12:34 何か神秘的なものがあります。
- 12:36 見てみたいと思います。
- 12:37 ヒエログリフのようです。
- 12:39 突然、人間の精神を惹きつけるような香りがするのです。
- 12:44 私たちはこの未知の空間に惹きつけられます。
- 12:47 目の前にあるこのテラ・インコグニタに。
- 12:49 そして、それが何であるかを誰も知らないという事実。
- 12:51 今日の20歳の若者にとって、
- 12:53 「もしかしたら自分が見つけるかもしれない」と考えること、
- 12:55 「もしかしたら自分が見つけることに貢献できるかもしれない」と考えることは、
- 12:58 やはりとてもわくわくすることです。
- 13:00 探すことは禁じられています。
- 13:01 それを見つける人の100%は探し始めました。
- 13:05 それはまるで魔神のようです。
- 13:06 ご存知のように、これらすべての物語では、
- 13:08 3つの願いを叶えたり、質問に答えたりする魔神がいます。
- 13:12 もし質問や願いを完璧な形で表現しなければ、
- 13:15 少し騙されてしまいます。
- 13:17 そして、自然も同じです。
- 13:18 それは、あなたが尋ねる質問に、可能な限り愚かな方法で答える一種の魔神です。
- 13:22 そして、知性に対して質問をする方法を教えてくれるのはモデルであり、
- 13:26 正確に私たちを可能にする実験を構築することです。
- 13:29 ある仮説と別の仮説の間で決着をつけることを。
- 13:32 あなたは少し前に、あまり信じていないと説明しました。
- 13:36 預言者的な科学者が現れて状況を一変させる、といった話は。
- 13:41 いずれにせよ、それは別の方法で語られるべきだと。
- 13:43 それは、このモデルが覆される運命にないという意味でしょうか?
- 13:47 それは進化し、改善される運命にあるのでしょうか?
- 13:51 私たちが最初から話している現在のモデル、AMDA-CDMは覆されないのでしょうか?
- 13:55 新しいモデルを提示するのはかなり難しいです。
- 13:57 まず最初にすべきことは、1つは堅牢な数学的定式化を持つことです。
- 14:02 そして2つ目は、少なくとも古いモデルと同等以上の成果を上げていることを示すことです。
- 14:05 つまり、新しい枠組みの中で、古いモデルが説明していたことすべてをすでに説明しているということです。
- 14:10 そして次に、「新しいことがある」と言うのです。
- 14:11 問題を再検討し、新しい予測を立てます。
- 14:14 ですから、それは一日でできることではありません。
- 14:15 しかし、このモデルが発見の可能性という点で魅力的であれば、
- 14:19 きっと若い人たちが集まってきて、引き継ぎたいと思うでしょう。
- 14:26 それが難しい点です。
- 14:27 モデルの変化がどのように起こるかは予測できません。
- 14:31 そして、科学の歴史において、私たちは少し異なるバージョンを見てきたと思います。
- 14:36 天動説から地動説への移行を例にとると。
- 14:40 それにはある程度の時間がかかりました。
- 14:42 コペルニクスがいたとしても、それは一夜にして起こったわけではありません。
- 14:44 そう、人々が気づく必要がありました。
- 14:46 「ああ、それはずっと論理的だと説明している」といった具合に、
- 14:48 ニュートンに至るまで、といった具合に、
- 14:50 それが完全に受け入れられ、人々が考え方を変えるまでには。
- 14:54 ですから、それは瞬時に起こったわけではありません。
- 14:55 誰かがこの新しいアイデアをうまく定式化した瞬間を特定できたとしても。
- 15:01 量子力学の場合、それは一連の節目であり、
- 15:05 なぜなら、実際には古典理論から量子理論へと一気に移行したわけではないからです。
- 15:08 節目があり、要素があり、
- 15:10 いくつかの副次的な現象が説明され、
- 15:12 その後、それが構造化されました。
- 15:14 一般相対性理論の場合、それは偉大な天才の伝統的な物語にずっと近いものでした。
- 15:18 なぜなら、それはたった一人の人物によってもたらされたからです。
- 15:21 そしてここでも、1919年、エディントンはこう言いました。
- 15:24 「ええ、アインシュタインは正しい」と。彼はニュートンの肖像画の下で王立協会でこの並外れたスピーチをしました。
- 15:28 (前の行と結合)
- 15:31 それがニュートンの理論を拡張する新しい理論であると述べました。
- 15:35 しかし、当時、この理論に取り組むことができるのはごくわずかな人々でした。
- 15:39 なぜなら、ここでも教育上の問題があり、
- 15:42 この理論の数学的基礎は、
- 15:44 当時のすべての物理学者や宇宙物理学者に教えられていたわけではなかったからです。
- 15:48 そして、この光の偏向を除けば、予測された現象は、
- 15:51 どれも非常に微弱で、
- 15:55 宇宙物理学や地球表面の物理学に何の影響も与えませんでした。
- 15:58 そのため、ほとんどの物理学者はこの理論に興味を示しませんでした。
- 16:01 そして、この発表があり、
- 16:03 その後、停滞期がありました。
- 16:05 科学史家であったジャン・アイゼンシュタインは、
- 16:07 「低水位の相対性理論」について語っていました。
- 16:10 つまり、その理論が数十年間にわたって、
- 16:13 少数の理論家や数学者によって研究され、
- 16:16 その応用分野が見つかるまで、
- 16:17 そしてそこから、それが広がり、爆発的に発展するまでの期間です。
- 16:20 科学が検証されるために、
- 16:24 それが大衆によって検証されることは必要でしょうか?
- 16:26 この議論はまず科学分野で行われますが、
- 16:29 それは必然的に広まるべきです。
- 16:32 なぜなら、私たちが行う科学が、
- 16:34 もし私たちの世界観を変えるのであれば、
- 16:36 それが大衆に広まることは不可欠だからです。
- 16:40 科学コミュニティは、
- 16:41 いわば、大衆の一部です。
- 16:45 社会から切り離された泡の中に生きているわけではありません。
- 16:48 時々、私たちはそのようなイメージを少し持っています。
- 16:50 科学がその分野の外にあるかのように科学に問いかけます。
- 16:54 それでも、それは世界に不可欠な一部です。
- 16:59 彼らはアイデアに染まり、流行に染まり、
- 17:02 互いに議論する人々であり、
- 17:04 科学には社会学全体があります。
- 17:06 そして今日、私が最も興奮しているのは、おそらく、
- 17:10 新しい宇宙論モデルがどこから来るのか、
- 17:14 どこに現れるのかを見ることです。
- 17:15 今日、私は宇宙の膨張とその変動に関する
- 17:19 非常に精密な測定に賭けるでしょう。
- 17:23 なぜなら、そこから、
- 17:24 もしよろしければ、アンデルス・ゼーデムのモデルは、
- 17:25 数値的、数学的には物事を非常によく説明していますが、
- 17:29 少しばかり「帽子から飛び出した」ようなものを入れています。
- 17:32 ほら、そこに何かを置く、それが暗黒物質だ、
- 17:34 それが何であるかは分からないが、特性を与える。
- 17:37 暗黒エネルギーはそこに入れる、
- 17:39 それはモデルのパラメータであり、うまく機能する。
- 17:41 パラメータが時間とともに変化するものになった瞬間から、
- 17:44 それは研究者コミュニティに特定の創造性を育むと思います。
- 17:50 確認させてください、時間とともに進化するとおっしゃいましたね。
- 17:52 詳しく説明していただけますか?
- 17:54 最近の発見が、そう考えさせるのでしょうか?
- 17:56 このラムダパラメータが定数ではないという兆候があります
- 18:02 そして、それが過去に変化し、減速があったということです。
- 18:07 そして、それは単にデータが示していることです。
- 18:08 理論的には、それを予測するものは何もありませんでした。
- 18:12 ですから、これは真の実験的な驚きであり、最終的には確認されるかもしれません。
- 18:17 ええと、今後数週間でユークリッドによって、ではありませんが、
- 18:19 最終的には、ユークリッドがその仕事を終えたとき、
- 18:22 このものが時間とともにどのように変化しうるかを考える必要があります。
- 18:25 そして、突然、それが多くの理論を生み出すことになると思います。
- 18:30 しかし、私がより関心を持っているのは、本当に観測が
- 18:33 最終的な判断を下すということです。
- 18:36 そして今日、私たちは多くのプロジェクトを持っています。
- 18:39 ユークリッド、ESST、ISAによる重力レンズ領域があります。
- 18:44 それが私たちにデータをもたらすでしょう。
- 18:47 それをプランクと連携させる必要があります。
- 18:49 つまり、宇宙マイクロ波背景放射の分析です。
- 18:50 それも非常に重要なことです。
- 18:51 これらすべての要素が同じモデルで機能する必要があります。
- 18:55 そして、理論家は非常に簡単に理論を生み出すことができます。
- 18:59 多くの理論がありますが、
- 19:00 すべてを一貫して説明でき、
- 19:02 検証される予測を立てられる理論は、
- 19:05 おそらく簡単ではないでしょう。
- 19:06 ですから、おそらく「私がすべてをひっくり返す」と言って現れるような人物ではなく、
- 19:08 「私がすべてをひっくり返す」と言って現れるような人物ではなく、
- 19:09 むしろ、何らかの提案をする千人の人々が現れ、
- 19:12 実験データが「彼が正しい」と言うことになるでしょう。
- 19:15 そして、私の意見では、私たちはそのような形のものさえ作れると思います。
- 19:20 ジャン=フィリップ・ユゾンさん、私たちは期待できますか、
- 19:22 今後20年、あるいは30年の間に、
- 19:25 顕著な進展を?
- 19:28 私はそう願っています。なぜなら、30年後には私は引退していて、
- 19:31 啓蒙講演会に行くのは私で、驚きを体験したいからです。
- 19:36 いいえ、私たちはこの進化が起こるようにあらゆる努力をしていると思います。
- 19:39 ユークリッド衛星は、本当に私たちに根本的なことを教えてくれると思います。
- 19:43 宇宙をマッピングすることで。
- 19:44 さて、このダークエネルギーの話に少しだけ戻りましょう。
- 19:47 1990年代後半から2000年代初頭にかけて、私たちは理解しました。
- 19:53 宇宙の膨張は、
- 19:55 1920年代から1929年以来、空間が時間とともに膨張していることは知られていました。
- 20:00 ですから、それは多くの観測によって確認された観測事実となりました。
- 20:07 それは完全に確立されたことです。
- 20:09 そして、時間に対する膨張率を測定することで、
- 20:11 最近の宇宙、つまり
- 20:13 過去数十億年の間、
- 20:14 膨張は減速するどころか、加速していたことがわかりました。
- 20:18 そして、もし私たちが一般相対性理論、
- 20:22 私たちの重力理論を信じるならば、
- 20:24 それは、この加速膨張の原因となっている物質が、
- 20:28 負の圧力を持つという特性を持たなければならないことを意味していました。
- 20:32 さて、自然界で負の圧力を持つ物体は、
- 20:34 あまり多く知られていません。
- 20:36 そして、常に理論的な観点からですが、
- 20:40 一般相対性理論には、
- 20:42 宇宙定数と呼ばれる、少し奇妙な位置づけの定数があることがわかりました。
- 20:46 それは、可能な限り最も一般的な理論を得るために、
- 20:50 それを考慮に入れる必要があったからです。
- 20:51 そして、理論物理学で言われるように、「禁止されていないものはすべて義務である」ので、
- 20:54 それを導入し、測定し、それがゼロなのか、ゼロではないのかを知る必要がありました。
- 20:59 そして実際、私たちはそれを測定し、ゼロではないことを示すことができました。
- 21:03 それが宇宙定数、有名なラムダCDMのラムダと呼ばれるものです。
- 21:07 これが最初のステップです。
- 21:09 そして、もう一方では、物理学者たちが研究していました。
- 21:11 私たちは、真空がエネルギーを持っていることを理解し始めました。
- 21:15 そして、私たちの理論では、真空のエネルギーを推定することができます。
- 21:18 そしてこの真空のエネルギーは、実際には負の圧力を持つという特性があります。
- 21:23 それはそのエネルギー密度とちょうど反対の値です。
- 21:26 したがって、この枠組みでは、それは定数として機能します。
- 21:28 そして実際、宇宙定数は、言ってみれば、
- 21:32 私たちが微視的なレベルで持つ真空のエネルギーの、宇宙論的な噴出としての現れである可能性がありました。
- 21:37 問題は、私たちが得た2つの数値が、
- 21:40 120桁も異なっていたことです。
- 21:45 つまり、巨視的な記述と
- 21:49 私たちの宇宙の観測、そして世界の微視的な理解の間には、
- 21:53 ええと、同じ数で1の後にゼロが120個続くほどの違いがあったということです。
- 21:58 つまり、無限に大きいものと無限に小さいものの間に矛盾があったのです。
- 22:01 そしてそれは、すべてのコミュニティの注目を集めました。
- 22:04 なぜなら、重力と宇宙論の間のこのつながりに対する鍵を、私たちが持っていたかもしれないからです。
- 22:09 そして、そのエネルギーは本当に定数なのか、という疑問がありました。
- 22:12 本当に定数なのでしょうか?
- 22:13 宇宙定数は本当に定数なのでしょうか?
- 22:16 そして、2000年代初頭に、
- 22:18 宇宙の加速の実験的証拠が得られ始めたとき、
- 22:21 人々はモデルを作り始め、こう言いました。
- 22:24 「時間とともに進化する物質のタイプがあり、
- 22:29 宇宙定数のように振る舞い、その後変化するだろう」と。
- 22:32 私たちはクインテッセンスなどの言葉を使いました。
- 22:35 今日、そのようなモデルがあります。
- 22:36 私たちは何十ものモデルを構築することができます。
- 22:40 そしてこれらのモデルは、
- 22:43 この圧力と密度の関係が時間とともに進化するでしょう。
- 22:47 そして実際、数ヶ月前、今ではほぼ1年前になりますが、
- 22:52 Akhenajeevと島々の機器による観測は、
- 22:55 証拠、示唆を得たと主張したとされています。
- 22:57 真空のエネルギー密度、宇宙定数が
- 23:00 定数ではなく、時間とともに進化するというものです。
- 23:03 これは非常に興味深いことです。なぜなら、まず第一に、
- 23:05 それはラムダCDMのラムダを完全に無効にするでしょう。
- 23:08 それはもはや定数ではなくなります。
- 23:10 そして、変化するもの、ダイナミクスを持つものは、
- 23:12 その背後に物理学があることを意味します。
- 23:14 ですから、もし私たちがこのダイナミクスを深く掘り下げることができれば、
- 23:17 最終的には、糸口を見つけて、すべての理論の中から
- 23:20 これらの観測と互換性のあるものはどれかを言うことができるでしょう。
- 23:24 そして、掘り下げ始め、何が除外され、
- 23:28 何が支持されているかを見るでしょう。ただし、今日では、
- 23:32 これらの観測をめぐる議論はまだ続いています。
- 23:35 誰もがこれらの観測や
- 23:36 それらが分析される方法に納得しているわけではありません。
- 23:39 そして実際、誰もが
- 23:40 この状態方程式が変化していることに納得しているわけではありません。
- 23:44 さらに興味深いのは、それが値を取るということです。
- 23:46 さて、ここからは少し専門的になりますが、
- 23:47 大まかに言えば、マイナスの数値があります。
- 23:49 つまり、もし圧力がマイナス密度であるならば、
- 23:51 それはマイナス1かける密度です。
- 23:53 そして、圧力と密度を割ったパラメーターは、
- 23:56 したがってマイナス1となり、これが状態方程式と呼ばれます。
- 23:59 そしてDesiは、それがマイナス1よりもさらに負であると言っているようです。
- 24:04 そして、それは問題を引き起こします。
- 24:05 なぜなら、一般相対性理論の枠組みでは、
- 24:07 それは、実際には特定の定理が、
- 24:09 エネルギー条件に関して破られていることを意味するからです。
- 24:12 2000年代に、これらの最初の観測があったとき、
- 24:15 私たちは疑問に思っていました。
- 24:16 この状態方程式の値はどのようになるのかと。
- 24:18 私の学生2人と一緒に、私たちはある研究を行いました。
- 24:22 もしそれがマイナス1を下回るなら、
- 24:24 それは非常に高い確率で、
- 24:26 一般相対性理論の破綻があるはずだという兆候でもあります。
- 24:30 重力理論が
- 24:31 一般相対性理論と完全に一致するわけではないこと、
- 24:34 そして実際には、
- 24:35 私たちの太陽系に何らかの痕跡があるはずだということです。
- 24:37 そして今日、Desiのデータは、
- 24:39 私たちが一般相対性理論を
- 24:41 非常に高い精度で
- 24:43 私たちの太陽系で検証しているという事実と
- 24:44 矛盾しています。
- 24:46 ですから、この2つの側面があり、非常に興味深いです。
- 24:50 なぜなら、もしDesiのデータが確認されれば、
- 24:52 「この理論的枠組みでは整合性がある」と言えるでしょう。
- 24:55 しかし、その場合、太陽系の特定のレベルや
- 24:56 他の種類の観測で、
- 24:58 特定の痕跡が見られるはずです。
- 25:00 そして、そこでそれらを比較検討するのです。
- 25:02 変化はないと思います。
- 25:04 独立した物理システムに関する独立した観測が、
- 25:06 例えば宇宙マイクロ波背景放射、
- 25:07 Euclideによる反重力効果、
- 25:09 あるいは太陽系において、
- 25:11 この暗黒エネルギーが時間とともに変化するという事実を
- 25:12 予測しない限りは。
- 25:16 ご覧の通り、これは一つの兆候ですが、
- 25:17 現時点では、宇宙論研究者のコミュニティを
- 25:19 納得させるには程遠いです。
- 25:20 そして、本当に変化を起こすためには、
- 25:22 常にさらに大きなスケールで考える必要があります。
- 25:24 私たちの同僚である、
- 25:27 惑星や恒星の宇宙物理学者、
- 25:30 古典力学の物理学者、
- 25:34 そして実際には固体物理学者たちを説得する必要があるでしょう。
- 25:35 「見てください、私たちはこのような新しい種類の物質を発見しました。
- 25:37 それはかなりエキゾチックです。」と。
- 25:38 それはそんなに簡単にはいきません。
- 25:40 つまり、非常に強力な論拠をもって
- 25:41 科学的な事例を構築する必要があるでしょう。
- 25:43 もし発見があったとして、それが重要であると証明するために。
- 25:46 なぜなら、それは重要な発見だからです。
- 25:48 つまり、宇宙の物質の70%が、
- 25:49 あなた方が研究室で一度も見たことのない
- 25:53 このような形態のものであると言うことは、
- 25:55 まず、すべての科学者の同僚を説得するのに
- 25:57 多くの労力を要するでしょう。
- 25:59 それは単に、ある種の観測データに対する
- 26:01 ベストフィットだけで済む話ではありません。
- 26:02 観測にはバイアスもあることを考慮すれば。
- 26:04 私たちは自分たちの観測を正しく理解しているのでしょうか?
- 26:06 私たちは自分たちの観測を正しく理解しているのでしょうか?
- 26:08 観測上の、あるいは理解できない実験上のバイアスはないのか?
- 26:12 というのも、これらはやはり少し複雑なシステムだからです。
- 26:15 ですから、これから多くの作業が必要になります。そして、デイジー、これは初めての兆候だと思います。これによって、この作業に入っていくことになります。
- 26:22 もしユークリッドが同じ方向を示す兆候を持っていれば、
- 26:25 それは非常に心強いでしょう。そして、そこから構築して「これが証拠であり、これが兆候である」と言う必要があります。
- 26:31 単に「ベストフィットがこれを示している」というだけでなく、なぜならそれは兆候であり、私たちが引き始める糸ではあるものの、証拠とは程遠いからです。
- 26:38 だからこそ、コミュニティはまだ、ええ、ためらっているのです。
- 26:42 コードにバグがあるかもしれませんし、何らかの理由でエラーバーが誤って推定されているかもしれません。
- 26:47 ですから、これらすべては非常に複雑で密接に絡み合っているため、落ち着かせる必要があります。
- 26:52 共同研究は発表を行い、その功績と注目を集め、話題になり、会議では皆を興奮させます。
- 27:00 そして、それが重要であるため、皆が注目します。そして、認識しなければならないのは、大量のデータを使って、今日、データ分析のためにデジタルツールを、ますます人工知能ツールを使うようになっているということです。
- 27:13 これらすべてはコードですが、10行程度のコードではなく、時には数百万行にも及ぶコードです。
- 27:18 ある箇所に小さなエラーがあるかもしれませんし、こういうケース、ああいうケースがあるかもしれません。
- 27:22 ですから、これらすべては細心の注意を払って検証されるべきであり、それはコミュニティ全体で行われるしかありません。
- 27:27 同じデータが、異なる人々によって開発された異なる形式の異なるコードで分析され、同じ結果が得られるかを確認します。
- 27:34 ですから、ご覧の通り、これらすべての作業の冗長性によって、最終的には「はい、これは確かで、堅牢です」と断言して言うことができます。
- 27:41 しかし、今日、私たちはまだそこには程遠いですが、私たちの創造性を刺激する、このエキサイティングな段階にいます。
- 27:49 ありがとうございました。
- 27:50 こちらこそありがとうございました。
- 27:51 Usangeがあなたの本の出版についてお知らせします。
- 27:54 「誤解された宇宙」
- 27:55 宇宙物理学者のセバスチャン・カラッソさんと共に。
- 27:58 また来週
- 27:59 プラネタリウムの次回の放送で。
- 0:00 Azy의 관측은 진공의 에너지 밀도, 즉 우주 상수가
- 0:04 일정하지 않고 시간에 따라 진화할 것이라는 증거, 즉 지표를 가지고 있다고 주장했을 것입니다.
- 0:07 이는 람다 CDM 모델의 람다를 완전히 무효화할 것이며,
- 0:10 더 이상 상수가 아닐 것입니다.
- 0:13 람다 CDM 모델은 숫자적으로, 수학적으로 현상을 아주 잘 설명하지만,
- 0:14 다소 엉뚱한 것들을
- 0:16 끼워 넣는 식입니다.
- 0:20 새로운 우주론 모델은 어디서 나올까요?
- 0:21 어디서 나타날까요?
- 0:24 오늘날 저는 우주 팽창과 그 변화에 대한
- 0:25 매우 정밀한 측정에 걸겠습니다.
- 0:27 오늘날 이러한 관측을 둘러싼 논쟁이 여전히 존재한다는 것을 알면서도 말이죠.
- 0:29 모든 사람이 이 관측과
- 0:33 그것이 분석되는 방식에 대해 확신하는 것은 아닙니다.
- 0:34 우리가 처음부터 이야기해 온 현재의 람다 CDM 모델은
- 0:36 뒤집힐 수 없습니다.
- 0:38 장-필립 위잔 씨, 오늘날 우리가 우주의
- 0:40 5% 이상을 이해하지 못한다고들 합니다.
- 0:48 그게 무슨 뜻인가요?
- 0:51 일반적으로 우주의 물질적 내용에 관한 것입니다.
- 0:54 우리는 우주에 물질이 있다는 것을 압니다.
- 0:55 저도 있고, 여러분도 있고, 우리 일상생활의 모든 원자들,
- 0:58 행성, 별, 은하,
- 0:59 이 모든 빛나는 물질들이 있습니다.
- 1:01 그리고 오늘날 천체물리학은 우주에 있는 물질의
- 1:04 균형을 파악할 수 있었습니다.
- 1:06 그리고 우리가 아는 것은, 모델이 정확하다면,
- 1:09 이 물질의 95%가 알려지지 않은 형태로 존재해야 한다는 것입니다.
- 1:11 우리는 그것을 암흑 부문이라고 부릅니다.
- 1:13 따라서 이것은 암흑 물질의 본질이 무엇인지,
- 1:15 이 암흑 에너지의 본질이 무엇인지 알아내기 위한 매우 활발한 연구 분야입니다.
- 1:19 이것들은 현재로서는 우리가 어느 정도 설명할 수 있는 물질의 유형을
- 1:20 특징짓는 단어일 뿐이지만,
- 1:24 그 물리적 정체는 알지 못합니다.
- 1:25 그리고 이것은 놀라운 일이었습니다. 왜냐하면 이것은 우리가 우주에 대해
- 1:27 이해한 모든 것이
- 1:29 이 5%의 보통 물질에서 비롯되었다는 것을 보여주기 때문입니다.
- 1:33 즉, 우리가 지구와 우리 주변 환경에서 아는 원자들로 이루어진 것이죠.
- 1:37 그리고 사실 우리는 암흑 물질과 암흑 에너지의 바다의
- 1:40 거품 같은 존재이며,
- 1:41 단지 그것만으로도 우리가 아직 이해해야 할 모든 것이 있다는 사실을
- 1:44 알아냈다는 것입니다.
- 1:48 마치 빙산의 꼭대기를 보고
- 1:49 물리학 법칙에 따라
- 1:51 저것이 튀어나와 있다면,
- 1:53 그 아래에는 이해해야 할 모든 것이 있다는 것을 아는 것과 같습니다.
- 1:56 이것은 꽤나 충격적인 일입니다.
- 1:57 왜냐하면 우주 자체, 즉 자연에 대한 연구가
- 2:00 사실 우리의 설명, 자연에 대한 우리의 이해에
- 2:01 무언가 빠져 있다는 것을 말해주기 때문입니다.
- 2:02 그리고 이것이 바로 과학의 본질입니다.
- 2:04 자연에 대한 우리의 이해의 각 단계마다
- 2:06 불완전성의 문제가 있었습니다.
- 2:08 뭔가 제대로 작동하지 않는 것이 있습니다.
- 2:23 그리고 사실, 그것은 새로운 입자들을 드러낼 것입니다.
- 2:25 예를 들어, 우리는 반물질을 발견했습니다,
- 2:27 우리는 중성미자와 같은 입자들을 발견했습니다.
- 2:29 이 모든 것은 특정 실험에서,
- 2:30 뭔가 부족한 것처럼 보였기 때문입니다.
- 2:32 그리고 사실, 과학은 우리가 보는 것 때문에 구축되지만,
- 2:35 우리가 보지 못하는 것 때문에도 구축됩니다.
- 2:37 그래서 이것은 흥미로운 것입니다.
- 2:39 그리고 '본다'는 단어는 사실 좀 혼란스럽습니다.
- 2:42 왜냐하면 우리 대부분에게는,
- 2:43 그것을 시각과 동일시하기 때문입니다.
- 2:45 반면에 과학자에게는,
- 2:46 그것과 상호작용하는 것,
- 2:48 존재를 보여줄 수 있는 능력입니다.
- 2:50 그리고 여기서 이 시야의 핵심은 중력입니다.
- 2:54 왜냐하면 어떤 물질이든,
- 2:56 자신의 중력으로 다른 것들에 영향을 미치기 때문입니다.
- 2:58 그것이 검은색이든, 보이지 않든,
- 3:02 질량이 없든,
- 3:04 그런 식으로 작용할 것입니다.
- 3:06 그리고 이것은, 말하자면, 꽤 새로운 도구입니다.
- 3:09 왜냐하면 이 중력은,
- 3:11 20세기 초에 구축되었기 때문입니다.
- 3:13 그리고 우리가 오늘날 가지고 있는 도구들은
- 3:16 이 중력적 시야로 보기 위한,
- 3:19 약 10년 된 도구들입니다.
- 3:21 그래서 우리는 또한 전환기를 맞고 있습니다.
- 3:22 천체물리학과 우주론의
- 3:24 우리의 눈과 망원경으로 볼 수 없는 것을 연구할 수 있게 될 것입니다.
- 3:26 우리의 눈과 망원경으로 볼 수 없는 것을 연구할 수 있게 될 것입니다.
- 3:28 그리고 말씀하셨듯이, 이러한 현상들을 연구하기 위해,
- 3:31 여러분은 모델을 가지고 있고 만들고 있으며,
- 3:34 특히 오늘날 표준 모델이라고 불리는 모델을요.
- 3:38 그것이 바로 우리가 빅뱅 표준 모델이라고 부르는 방식입니다.
- 3:41 또는 람다 CDM 모델이라고도 합니다.
- 3:43 트리스탄 베일 씨, 당신은 르 피가로 과학부 기자입니다.
- 3:45 장-필립 위진과 같은 우주론자들에게 그렇게 소중한 이 모델은 무엇입니까?
- 3:49 장-필립 위진과 같은 우주론자들에게요?
- 3:50 자, 람다 CDM 모델은,
- 3:51 약간 암호명 같은 것입니다.
- 3:54 람다는 바로 장-필립 위진이 말했던 암흑 에너지를 나타냅니다.
- 3:56 장-필립 위진이 말했던 암흑 에너지를요.
- 3:57 그것은 우주의 팽창을 나타냅니다.
- 4:01 오늘날 그것이 람다인지,
- 4:03 아니면 오메가인지, 즉 안정적인 양인지,
- 4:06 시간에 따라 변하는 양인지에 대한 의문이 있습니다.
- 4:08 그래서 곧 오메가 CDM 모델이 될 수도 있습니다.
- 4:11 그것을 가리키는 관측들이 나타나기 시작했습니다.
- 4:14 우리는 아직 시간에 따른 변화가 실제로 있다는 정확한 통계적 확신을 가지고 있지 않지만,
- 4:18 시간에 따른 변화가 실제로 있다는 정확한 통계적 확신을 가지고 있지 않지만,
- 4:19 단서들은 있습니다.
- 4:21 CDM은 Cold Dark Matter의 약자입니다.
- 4:23 즉, 차가운 암흑 물질을 의미합니다.
- 4:26 그리고 이것은 보이지 않는 물질, 즉 투명한 물질이 우주 전체를 구조화하고 있으며,
- 4:29 즉, 투명한 물질이 우주 전체를 구조화하고 있으며,
- 4:32 차갑다는 것인데, 이는 상대적으로 제자리에 머문다는 의미입니다.
- 4:35 만약 그것이 뜨거웠다면, 팽창하고 움직이는 경향이 있었을 것입니다.
- 4:37 그것은 차갑기 때문에 구조들이 형태를 유지하게 하고,
- 4:40 정말로 우주 전체를 구조화합니다.
- 4:41 그래서 이 모델의 이름은 꽤 아름답다고 생각합니다.
- 4:43 결국 네 글자로 불리기 때문입니다.
- 4:46 우리가 알지 못하는 것들을 설명하는
- 4:48 우리는 이 암흑 물질이 무엇인지 모르기 때문입니다.
- 4:50 우리는 이 암흑 에너지가 무엇인지 모릅니다.
- 4:51 그것들은 모델에서 그렇게 나타납니다.
- 4:53 꽤 자연스럽게, 수치적으로 말이죠.
- 4:56 장-필립 위종과 같은 천체 물리학자들에게는 여전히 도전 과제가 남아 있습니다.
- 4:58 무엇이 깨지고 그 뒤에 무엇이 있는지 밝혀내는 것입니다.
- 5:01 그는 우리가 모르는 것들에 대해 이야기합니다.
- 5:03 하지만 이 모델은 많은 것을 설명합니다.
- 5:04 그것은 당신의 책, L'univers incompris의 핵심입니다.
- 5:06 당신은 이 모델의 기초를 세우는 것으로 시작합니다.
- 5:09 그리고 사실, 당신은 그것을 분석하고 한계까지 밀어붙입니다.
- 5:12 그것이 어디까지 멈추는지 보기 위해서입니다.
- 5:14 그것이 당신이 이 책, L'univers incompris로 하고 싶었던 것입니다.
- 5:16 이 모델을 한계까지 밀어붙이는 것입니다.
- 5:18 그럼에도 불구하고 많은 것을 설명하는 모델 말입니다.
- 5:19 그것은 중력, 우주의 팽창,
- 5:22 온갖 종류의 현상들을 설명합니다.
- 5:23 그래서 몇 가지 목표가 있었습니다.
- 5:25 사실, 우리는 람다 CDM 모델이라는 이 모델을 가지고 있습니다.
- 5:27 오랫동안 빅뱅 모델이라고 불렸던 것입니다.
- 5:29 저에게 중요했던 것은,
- 5:31 아마도 연구자의 관점이었을 것입니다.
- 5:32 그것은 이미 모든 사람에게 이해시키는 것입니다.
- 5:35 모델이라는 개념이 무엇인지 말입니다.
- 5:37 왜냐하면 우리는 방정식과 함께 과학을 보기 때문입니다.
- 5:39 사람들이 이해하는 것들,
- 5:40 그리고 거기서 파생되는 잠재적인 기술적 응용들 말입니다.
- 5:44 하지만 과학이 무엇을 생산하는지 생각해보면,
- 5:46 사실 그 핵심에는 모델이 있습니다.
- 5:49 그리고 이 모델들은 일반적으로 단순화된 설명입니다.
- 5:52 하지만 자연 현상에 대한 단순한 설명은 아닙니다.
- 5:54 우리는 자연 현상을 수학적으로 표현할 것입니다.
- 5:57 그리고 그 순간부터,
- 5:58 우리는 그 자연 현상에 대한 이해를 얻게 될 것입니다.
- 6:01 그리고 무엇보다도, 우리가 할 수 있는 것은 그것에 질문을 던지는 것입니다.
- 6:03 그래서 모델은 무엇이 측정 가능한지 말합니다.
- 6:05 어떻게 측정하고, 어떻게 질문하는가?
- 6:07 그리고 그것이 바로 어려움입니다.
- 6:08 종종 우리는 문제가 있다고 생각합니다.
- 6:11 모델을 바꿔야 한다고 말이죠.
- 6:12 문제는 당신이 포기할 수 없다는 것입니다.
- 6:14 그리고 근본적으로 다르게 할 것이라고 말할 수 없다는 것입니다.
- 6:17 그렇지 않으면 데이터를 더 이상 해석할 수 없기 때문입니다.
- 6:19 먼 물체들과 같은 관측들은
- 6:21 허블 우주 망원경보다 훨씬 더 멀리 가는 것들과 같은,
- 6:23 우리는 관측으로 가득했습니다.
- 6:25 그리고 오늘날 다음과 같은 질문이 제기됩니다.
- 6:27 이 모델의 수학적 설명이
- 6:30 필요한 만큼 정확하고 올바른지
- 6:33 그러한 정밀도로 이 관측들을 해석하기에 말입니다.
- 6:36 그리고 여기서 세 가지 큰 문제가 나타날 것입니다.
- 6:41 모델이 물리적 현실의 단순화된 버전이었기 때문에,
- 6:46 그것은 설명 범위 밖의 것들을 남겨두었습니다.
- 6:49 우리가 때때로 알고 싶어 하는 것들 말입니다.
- 6:50 우리가 항상 던지는 유명한 질문,
- 6:52 빅뱅 이전에 무엇이 있었는가?
- 6:53 우주는 무한한가?
- 6:55 이 부분에서 모델은 다소 침묵합니다.
- 6:59 이 질문들을 다루기 위해 확장할 수 있을까요?
- 7:01 이것들은 정말 구조적인 질문들입니다.
- 7:03 트리스탄 웨이 씨, 당신이 가장 많이 던지는 질문은
- 7:06 모델의 한계에 대한 질문은 무엇인가요?
- 7:09 저는 우주의 미래에 대한 형이상학적인 질문이라고 생각합니다.
- 7:12 그렇다면 이 아이디어로 볼 때 그 이전에는 무엇이 있었을까요?
- 7:15 시작과 끝이 있는 우주인가요?
- 7:17 아니면 시간적으로 무한한 것인가요?
- 7:20 제가 관심을 갖는 또 다른 것은 작은 불일치들입니다.
- 7:23 모델에 있는 것들이요.
- 7:26 블랙홀 안에서는 무슨 일이 일어날까요?
- 7:27 그곳에서 무슨 일이 일어나는지 잘 모릅니다.
- 7:29 이 길을 파고들면 흥미로운 것을 찾을 수 있을까요?
- 7:32 우주 초기에 은하들은 어떻게 성장했을까요?
- 7:34 제임스 웹 망원경으로 보니 생각했던 것만큼 명확하지 않다는 것을 알게 되었습니다.
- 7:38 모든 것이 우리가 상상했던 것보다 훨씬 빠르게 구조화되는 것 같습니다.
- 7:41 모델을 완전히 깨뜨리는 것은 아니지만, 조금씩 압박을 가하고 있습니다.
- 7:45 저는 작은 불완전함을 찾아내서
- 7:49 더 큰 것을 드러내려는 이 아이디어가 좋습니다.
- 7:51 꽤 아름답다고 생각합니다.
- 7:52 왜냐하면 당연히, 만약 우리가 빅뱅 이전에 무엇이 있었는지 등을 묻는다면,
- 7:54 새로운 것을 찾게 될 것이라는 것은 다소 분명합니다.
- 7:57 양자 역학과 모델을 통합하면,
- 8:00 더 크고, 더 넓고, 더 잘 설명하는 모델을 필연적으로 찾게 될 것입니다.
- 8:02 하지만 그것은 매우 어렵습니다.
- 8:03 그리고 때로는 이러한 작은 우회로를 통해,
- 8:05 작동하지 않는 작은 것들을 보는 것이,
- 8:06 오늘날 저에게 가장 흥미로운 부분입니다.
- 8:09 장 필립 씨, 최근 IAP에서 열린 강연에서 당신의 이야기를 들었습니다.
- 8:13 당신은 종종 같은 질문들을 받는다고 말했습니다.
- 8:16 당신의 작업에 대해 사람들이 묻는 질문들이요.
- 8:18 그리고 그 질문들의 대부분은 정확히,
- 8:20 이 모델의 한계에 있거나 심지어 그 너머에 있었습니다.
- 8:23 당신은 장난스럽게 말하길, 항상 같은 질문들을 받는다고 했습니다.
- 8:27 하지만 저는 당신에게 말하고 싶습니다.
- 8:28 이 모델이 매우 강력하기 때문에,
- 8:31 이미 많은 것을 설명하고 있기 때문입니다.
- 8:33 그래서 우리에게 질문이 남아있을 때,
- 8:36 이해하지 못하는 것들이 남아있을 때 우리는 이 모델로 향합니다.
- 8:38 당연한 것 아닌가요?
- 8:38 네, 전적으로 당연합니다.
- 8:40 그리고 그것은 또한 이 모델이 문화적으로 확산되고 있다는 증거이기도 합니다.
- 8:43 우리 환경 속에서요.
- 8:44 즉, 실제로 20년, 30년 전만 해도,
- 8:48 천체 물리학과
- 8:51 우주론을 대중화하는 사람이 거의 없었습니다.
- 8:52 프랑스에서는 주로 위베르 리브스(Hubert Reeves)와 함께 시작되었습니다.
- 8:55 그리고 제임스 웹 망원경이 멋진 이미지를 보여줄 때,
- 8:58 이 부표나 도넛 모양의 빛을 볼 때,
- 9:02 그것은 초대질량 블랙홀에 물질이 쌓이는 증거인데,
- 9:06 그것이 인터넷에 퍼집니다.
- 9:07 그래서 사람들은 이러한 지식에 노출됩니다.
- 9:09 그리고 당연히 그들은 질문을 던집니다.
- 9:11 그리고 저는 그것이 그 이유라고 생각합니다.
- 9:13 빅뱅 이전에는 자연스럽게 무엇이 있었을까요?
- 9:15 제 말은, 제가 당신에게 그렇다고 설명하면, 한계가 있다는 것입니다.
- 9:18 하지만 당신이 저에게 더 이상 알려주지 않는 그 지점 다음에는 무엇이 있을까요?
- 9:22 그것은 자연스러운 질문입니다.
- 9:23 어린아이의 질문과도 같습니다.
- 9:26 그리고 왜 그렇죠?
- 9:27 그리고 우리는 그에게 답을 줍니다.
- 9:28 그리고 왜 그럴까요?
- 9:28 그러므로 목표는 항상 더 나아가는 것입니다.
- 9:31 요나스 콘이라는 독일 철학자가 있습니다.
- 9:33 그는 그것에 대해 아주 훌륭한 글을 썼습니다.
- 9:34 아시다시피, '이해하다'라는 단어는 독일어에서도 마찬가지이며, 잘 번역됩니다.
- 9:37 '이해하다'라는 단어 안에는 '잡다', '붙잡다'라는 의미가 있습니다.
- 9:40 제가 이해하는 것은 제가 손에 쥐고 있는 사물의 한계입니다.
- 9:44 그래서 우리는 어떤 순간에 사실상 거의 존재론적으로 막히게 됩니다.
- 9:47 왜냐하면 우리는 오늘날 이곳, 우주의 한가운데에 있기 때문입니다.
- 9:51 우리는 우주 밖으로 나가서 그것을 바라볼 수 없습니다.
- 9:53 자연에 대한 전체적인 시야를 갖기 위해서 말이죠.
- 9:55 우리는 모든 빛과
- 9:57 오늘날 이곳 지구에서 수집하는 모든 입자를 가지고 최선을 다합니다.
- 10:01 그리고 이 구성은 본질적으로 불완전합니다.
- 10:05 그리고 저는 그것이 항상 불완전할 것이라고 믿습니다.
- 10:06 그리고 그것 또한 어떤 아름다움입니다.
- 10:08 그리고 우리는 주어진 역사적 순간에 우리가 가진 지적, 기술적 도구를 가지고 최선을 다합니다.
- 10:12 주어진 역사적 순간에 우리가 가진 지적, 기술적 도구를 가지고 최선을 다합니다.
- 10:13 사람들이 새로운 아이디어를 가지고 오는 끊임없는 토론의 작업입니다.
- 10:18 하지만 사실, 우리는 이 우주론적 모델을 공통 언어로 가지고 있습니다.
- 10:20 이 모든 논의의 기반이 되는 말이죠.
- 10:22 그리고 각자는 빅뱅 이전에 무엇이 있었는지에 대한 자신만의 모델을 가질 것입니다.
- 10:25 우주가 유한한지, 무한한지에 대해서 말이죠.
- 10:27 이런 종류의 암흑 물질이 있는지, 저런 종류의 암흑 물질이 있는지?
- 10:30 그리고 각자는 자신의 아이디어를 밀어붙이려 할 것입니다.
- 10:32 각자는 주장과 반론을 가지고 올 것입니다.
- 10:35 그리고 사실, 이러한 오고 가는 과정 속에서
- 10:38 아마도 다음 모델의 상태가 나타날 것입니다.
- 10:42 새로운 버전의 빅뱅 2.0이 말이죠.
- 10:44 하지만 오늘날에는 여전히 알기 어렵습니다.
- 10:47 이러한 추측들 중에서
- 10:49 어떤 것이 성공하고 정립될지,
- 10:51 그리고 경험에 의해 검증될지 말이죠.
- 10:53 그리고 이것은 천재들이 나타나서
- 10:57 비전을 가지고 자연은 이렇다고 말하는 이미지와는 조금 모순됩니다.
- 10:59 마치 그들이 예언자인 것처럼 말이죠.
- 11:02 저는 과학사를 쓰는 이런 방식이
- 11:04 조금 시대에 뒤떨어졌다고 생각합니다.
- 11:07 특히 위성 실험이나
- 11:10 대형 관측소의 경우,
- 11:12 수백, 심지어 수천 명의 사람들이 협력합니다.
- 11:15 몇 주 안에, 바라건대,
- 11:18 유클리드 위성의 결과를 얻게 될 것입니다.
- 11:20 전 세계 거의 1000명의 사람들이
- 11:22 이 데이터가 존재하고
- 11:24 해석될 수 있도록 노력하고 있습니다.
- 11:26 그리고 장-필립 위생이 말하는 수천 명의 과학자들의 이러한 헌신은,
- 11:29 우리가 끊임없이 반복하지만, 또한 많은 창의성을 필요로 합니다.
- 11:32 또한 많은 독창성이 필요합니다. 미셸, 당신이 그렇다는 것을 압니다.
- 11:34 많은 창의성, 많은 독창성, 많은 상상력.
- 11:37 우주론은 지난 30년간 많은 관심을 끌었던 분야입니다.
- 11:42 입자 물리학의 한계에 직면하면서 말이죠.
- 11:45 이전에는 물리학을 하고 싶어 하는 사람들이 선호하는 길이었습니다.
- 11:51 그리고 결국, 우리는 약간의 난관에 봉착했습니다.
- 11:54 즉, 사실상 이론이 예측한 것을 확인하는 작업만 하고 있었습니다.
- 11:59 그것은 다소 정해진 길이었습니다.
- 12:00 우리는 놀라운 일이 있을 것이라고 생각했습니다.
- 12:01 실제로는 그렇지 않았습니다.
- 12:03 우리는 장비의 한계에 다다랐습니다.
- 12:04 이제 새로운 가속기를 다시 시작해야 하는데, 이는 수년이 걸릴 것입니다.
- 12:07 새로운 분야를 개척하기 위해 건설될 것입니다.
- 12:10 그리고 다른 한편으로는 우주의 가속 팽창을 발견하는 우주론이 있었습니다.
- 12:15 이제는 그것이 시간이 지남에 따라 진화했을 수도 있다는 것을 발견합니다.
- 12:18 암흑 에너지와 암흑 물질의 본질에 대한 질문이 있습니다.
- 12:22 이런 한계가 있습니다.
- 12:24 빅뱅의 첫 순간, 첫 1초 동안,
- 12:26 아직 완전히 이해되지 않은 많은 것들이 있습니다.
- 12:29 가능한 이론들이 꽤 많습니다.
- 12:30 탐구해야 할 분야가 상당히 넓습니다.
- 12:34 신비로운 무언가가 있습니다.
- 12:36 우리는 보고 싶어 합니다.
- 12:37 상형문자와 같습니다.
- 12:39 갑자기 인간의 정신을 끄는 매력이 있다고 생각합니다.
- 12:44 우리는 이런 미지의 공간에 끌립니다,
- 12:47 바로 우리 앞에 있는 미지의 땅(terra incognita)에 말이죠.
- 12:49 그리고 아무도 그것이 무엇인지 모른다는 사실이,
- 12:51 오늘날 20세의 젊은이에게는,
- 12:53 ‘어쩌면 내가 찾을 수 있을 거야’라고 생각하고,
- 12:55 ‘어쩌면 내가 그것이 무엇인지 찾는 데 기여할 수 있을 거야’라고 생각하는 것이,
- 12:58 정말 대단히 흥미로운 일입니다.
- 13:00 찾는 것은 금지되어 있습니다.
- 13:01 그것을 찾는 사람들의 100%는 찾기 시작했습니다.
- 13:05 그것은 마치 지니와 같습니다.
- 13:06 아시다시피, 모든 이야기에서,
- 13:08 우리는 세 가지 소원을 들어주거나 질문에 답해주는 지니를 만납니다.
- 13:12 만약 당신이 질문이나 소원을 가장 완벽한 방식으로 표현하지 않는다면,
- 13:15 당신은 약간 손해를 보게 됩니다.
- 13:17 그래서 자연도 마찬가지입니다.
- 13:18 그것은 당신이 묻는 질문에 가능한 한 가장 단순한 방식으로 답하는 일종의 지니입니다.
- 13:22 그리고 우리에게 지능에 질문하는 방법을 가르쳐주는 것은 바로 모델입니다,
- 13:26 정확히 우리가 (어떤) 가설들 사이에서 결정을 내릴 수 있도록 해줄 실험을 구축하는 방법을요.
- 13:29 이 가설과 저 가설 사이에서 결정을 내릴 수 있도록 말이죠.
- 13:32 당신은 조금 전에 정말로 믿지 않는다고 설명했습니다,
- 13:36 갑자기 나타나 판을 뒤엎는 예언적인 과학자의 이야기는요.
- 13:41 어쨌든, 그것을 다르게 이야기해야 한다고요.
- 13:43 그것은 이 모델이 뒤집히지 않을 운명이라는 뜻인가요?
- 13:47 진화하고 개선될 운명인가요?
- 13:51 우리가 처음부터 이야기해 온 현재의 모델, 람다-CDM(ΛCDM)은 뒤집힐 수 없나요?
- 13:55 새로운 모델을 가지고 올 때, 그것은 꽤 어렵습니다.
- 13:57 가장 먼저 해야 할 일은 첫째, 견고한 수학적 공식을 갖는 것입니다.
- 14:02 그리고 둘째, 이전 모델만큼은 잘한다는 것을 보여주는 것입니다.
- 14:05 즉, 새로운 틀 안에서 이전 모델이 설명했던 모든 것을 이미 설명해야 합니다.
- 14:10 그리고 나서 새로운 것들이 있다고 말해야 합니다.
- 14:11 문제들을 재검토하고, 새로운 예측을 합니다.
- 14:14 그러니 그것은 하루아침에 되는 일이 아닙니다.
- 14:15 하지만 이 모델이 발견의 잠재력을 가지고 있다는 점에서 매력적이라면,
- 14:19 저는 젊은이들이 와서 그 바통을 이어받고 싶어 할 것이라고 확신합니다.
- 14:26 그것이 바로 어려움입니다.
- 14:27 모델의 변화는 어떻게 일어날지 예측할 수 없습니다.
- 14:31 그리고 과학사에서 우리는 조금 다른 버전들을 보았습니다,
- 14:36 지구 중심설에서 태양 중심설로의 전환을 예로 들면 말이죠.
- 14:40 그것은 어느 정도 시간이 걸렸습니다.
- 14:42 코페르니쿠스가 있었음에도 불구하고, 그것은 하루아침에 이루어지지 않았습니다.
- 14:44 사람들이 깨달아야 했습니다,
- 14:46 아, 이것이 훨씬 더 논리적이라는 것을 설명하는구나, 등등,
- 14:48 뉴턴까지 이어지고, 등등,
- 14:50 완전히 받아들여지고 사람들이 시각을 바꾸기까지 말이죠.
- 14:54 그러니 그것은 즉시 이루어지지 않았습니다,
- 14:55 누군가가 이 새로운 아이디어를 잘 공식화한 순간을 기록할 수 있다 하더라도 말이죠.
- 15:01 양자역학의 경우, 그것은 일련의 이정표입니다.
- 15:05 왜냐하면 사실, 우리는 고전 이론에서 양자 이론으로 한 번에 넘어가지 않았기 때문입니다.
- 15:08 이정표들이 있었고, 요소들이 있었으며,
- 15:10 설명된 하위 현상들이 있었습니다.
- 15:12 그리고 나서 그것이 구조화되었습니다.
- 15:14 일반 상대성 이론의 경우, 그것은 위대한 천재에 대한 전통적인 이야기와 훨씬 더 관련이 있었습니다.
- 15:18 왜냐하면 그것은 한 사람에 의해 주도되었기 때문입니다.
- 15:21 그리고 여기에서도, 1919년에 에딩턴이 말했듯이,
- 15:24 네, 아인슈타인이 옳았고, 그는 이 특별한 연설을 합니다.
- 15:28 뉴턴의 초상화 아래 로열 소사이어티에서요.
- 15:31 그것이 뉴턴의 이론을 확장하는 새로운 이론이라고 말하면서요.
- 15:35 그럼에도 불구하고, 그 당시에는 이 이론을 연구할 수 있는 사람이 소수에 불과했습니다.
- 15:39 왜냐하면 여기에서도 교육적인 문제가 있었기 때문입니다.
- 15:42 이 이론의 수학적 기초는
- 15:44 당시 모든 물리학자와 천체물리학자에게 가르쳐지지 않았고,
- 15:48 빛의 굴절을 제외하고 예측된 현상들은
- 15:51 모두 너무 미미해서 아무런 영향도 미치지 못했습니다.
- 15:55 천체물리학과 지구 표면의 물리학에 말이죠.
- 15:58 그래서 대부분의 물리학자들은 그것에 관심을 두지 않았습니다.
- 16:01 그래서 이 발표가 있었고,
- 16:03 그 후 잠복기가 있었습니다.
- 16:05 과학 역사가였던 장 아이젠슈타인은
- 16:07 저수위 상대성 이론에 대해 이야기했습니다.
- 16:10 즉, 이 이론이 연구되던 수십 년 동안
- 16:13 몇몇 이론가, 수학자들에 의해
- 16:16 그것이 적용 분야를 찾기 전까지 말이죠.
- 16:17 그리고 그 후 폭발적으로 발전했습니다.
- 16:20 과학이 검증되기 위해 이것이 필요한가요?
- 16:24 대중에게 검증되는 것이요?
- 16:26 이 논쟁은 먼저 과학 분야에서 일어납니다.
- 16:29 하지만 필연적으로 확산되어야 합니다.
- 16:32 왜냐하면 우리가 하는 과학이
- 16:34 세상을 보는 우리의 방식을 바꾼다면,
- 16:36 그것이 대중에게 확산되는 것이 필요하기 때문입니다.
- 16:40 과학계는
- 16:41 말하자면, 대중의 일부입니다.
- 16:45 사회와 동떨어진 거품 속에서 살지 않습니다.
- 16:48 때때로 우리는 이런 이미지를 가지고 있습니다.
- 16:50 과학이 그 분야 밖에 있는 것처럼 과학에 질문을 던집니다.
- 16:54 그럼에도 불구하고 세상의 필수적인 부분입니다.
- 16:59 그들은 아이디어에 젖어 있고, 유행에 젖어 있습니다.
- 17:02 그들은 서로 토론하는 사람들입니다.
- 17:04 과학의 사회학 전체가 있습니다.
- 17:06 그리고 오늘날 저를 가장 흥분시키는 것은 아마도
- 17:10 새로운 우주론 모델이 어디에서 나올지 보는 것입니다.
- 17:14 어디에서 나타날까요?
- 17:15 오늘날 저는 우주의 팽창과 그 변화에 대한
- 17:19 매우 정밀한 측정에 걸겠습니다.
- 17:23 왜냐하면 저는 거기에서부터,
- 17:24 앤더스 제뎀(Anders Zedem)의 모델이,
- 17:25 수치적으로, 수학적으로는 현상을 아주 잘 설명하지만,
- 17:29 약간 뜬금없는 것들을 집어넣기 때문입니다.
- 17:32 짠, 여기에 뭔가를 넣는데, 그게 암흑 물질입니다.
- 17:34 우리는 그것이 무엇인지 모르지만, 특성을 부여합니다.
- 17:37 암흑 에너지는 거기에 넣습니다.
- 17:39 그것은 모델의 매개변수이고 잘 작동합니다.
- 17:41 그 매개변수가 시간과 함께 변하는 것이 되는 순간부터,
- 17:44 그것이 연구자 커뮤니티에 어떤 형태의 창의성을 불어넣을 것이라고 생각합니다.
- 17:50 명확히 하자면, 시간과 함께 진화한다고 말씀하셨습니다.
- 17:52 더 자세히 설명해 주시겠어요?
- 17:54 최근의 발견들이 우리에게 이런 생각을 하게 하는 건가요?
- 17:56 이 람다 매개변수가 상수가 아니라는 징후가 있습니다.
- 18:02 그리고 과거에 변했으며 둔화가 있었다는 징후가 있습니다.
- 18:07 그리고 그것은 단지 데이터가 말해주는 것입니다.
- 18:08 이론적으로는 아무것도 예측하지 못했습니다.
- 18:12 따라서 이것은 결국 확인될 수도 있는 진정한 실험적 놀라움입니다.
- 18:17 음, 앞으로 몇 주 안에 유클리드에 의해 확인되는 것은 아니지만,
- 18:19 결국 유클리드가 작업을 마치면,
- 18:22 이것이 시간이 지남에 따라 어떻게 변할 수 있는지 생각해야 할 것입니다.
- 18:25 그리고 갑자기, 저는 이것이 수많은 이론을 꽃피울 것이라고 생각합니다.
- 18:30 하지만 제가 더 중요하게 생각하는 것은, 정말로 관측이
- 18:33 최종 판단의 기준이 될 것이라는 점입니다.
- 18:36 그리고 오늘날, 우리는 많은 프로젝트를 가지고 있습니다.
- 18:39 유클리드, ESST, 그리고 ISA와 함께하는 중력 영역이 있습니다.
- 18:44 이것들이 우리에게 데이터를 가져다줄 것입니다.
- 18:47 이것을 플랑크와 함께 작동시켜야 할 것입니다.
- 18:49 즉, 우주 마이크로파 배경 복사 분석입니다.
- 18:50 이것 또한 매우 중요한 것입니다.
- 18:51 이 모든 구성 요소들이 동일한 모델에서 작동해야 할 것입니다.
- 18:55 그리고 이론가들은 이론을 아주 쉽게 만들어낼 수 있습니다.
- 18:59 많은 이론이 있지만,
- 19:00 모든 것을 일관되게 설명하고
- 19:02 검증될 수 있는 예측을 할 수 있는 이론은
- 19:05 그리 분명하지 않을 수도 있습니다.
- 19:06 따라서,
- 19:08 내가 판을 뒤엎을 거야
- 19:09 라고 말하며 나타나는 사람이 아닐 수도 있습니다. 오히려 천 명의 사람들이 무언가를 제안하며 나타나고
- 19:12 실험 데이터가
- 19:15 그가 옳다
- 19:20 고 말할 수도 있습니다. 그리고 제 생각에는 그런 형태의 무언가를 만들 수도 있을 것 같습니다. 장-필립 위종 씨, 우리는
- 19:22 앞으로 20년, 어쩌면 30년 안에,
- 19:25 중요한 변화를 예상할 수 있을까요?
- 19:28 저는 바랍니다. 왜냐하면 30년 후에는 제가 은퇴할 것이고,
- 19:31 제가 대중 강연에 가서 놀라운 소식을 듣고 싶기 때문입니다.
- 19:36 아니요, 저는 우리가 이러한 발전을 위해 모든 노력을 기울이고 있다고 생각합니다.
- 19:39 유클리드 위성이 정말로 우리에게 근본적인 것을 가르쳐 줄 것이라고 생각합니다.
- 19:43 우주를 지도로 만들면서요.
- 19:44 자, 그럼 암흑 에너지 이야기에 대해 몇 마디만 더 하겠습니다.
- 19:47 그래서 우리는 90년대 말, 2000년대 초에 이해했습니다.
- 19:53 우주의 팽창이,
- 19:55 1920년대-1929년부터 공간이 시간이 지남에 따라 팽창한다는 것을 알고 있었습니다.
- 20:00 따라서 이것은 수많은 관측으로 확인된 관측 사실이 되었습니다.
- 20:07 이것은 완전히 확립된 것입니다.
- 20:09 그리고 시간에 따른 팽창률을 측정하면서,
- 20:11 우리는 최근 우주에서,
- 20:13 즉 지난 수십억 년 동안,
- 20:14 팽창이 둔화되는 대신 가속화되고 있다는 것을 깨달았습니다.
- 20:18 그리고 이것은 우리의 중력 이론인 일반 상대성 이론을 믿는다면,
- 20:22 이 가속 팽창의 원천이 되는 물질이
- 20:24 음의 압력을 가지는 특성을 가져야 한다는 것을 의미했습니다.
- 20:28 음, 자연에서 음의 압력을 가진 물체는,
- 20:32 우리가 많이 알지 못합니다.
- 20:34 그리고 우리는 항상 이론적인 관점에서,
- 20:36 일반 상대성 이론에 상수가 하나 있다는 것을 깨달았습니다.
- 20:40 우주 상수라고 불리는 것으로, 약간 이상한 지위를 가지고 있었습니다.
- 20:42 우리는 가능한 가장 일반적인 이론을 얻기 위해 그것을 넣었습니다.
- 20:46 그것을 고려해야 했기 때문입니다.
- 20:50 그리고 이론 물리학에서 말하듯이, 금지되지 않은 모든 것은 필수적입니다.
- 20:51 그래서 우리는 그것을 넣고, 측정하며, 그것이 0인지 아닌지 알아야 했습니다.
- 20:54 따라서,
- 20:59 그리고 사실, 우리는 그것을 측정하여 0이 아님을 보여줄 수 있었습니다.
- 21:03 그것이 바로 우리가 우주 상수라고 부르는 것, 람다 CDM의 유명한 람다입니다.
- 21:07 이것이 첫 번째 단계입니다.
- 21:09 그리고 다른 한편으로는 물리학자들이 연구하고 있었습니다.
- 21:11 우리는 진공이 에너지를 가지고 있다는 것을 이해하기 시작했습니다.
- 21:15 그리고 우리의 이론에서 우리는 진공 에너지에 대한 추정치를 만들 수 있습니다.
- 21:18 그리고 이 진공 에너지는 사실 음압을 가지는 특성이 있습니다.
- 21:23 이는 에너지 밀도의 정확히 반대와 같습니다.
- 21:26 그래서 이 맥락에서 그것은 상수로 작용합니다.
- 21:28 그리고 사실, 우주 상수는, 말하자면,
- 21:32 미시적 수준에서 우리가 가진 진공 에너지의 우주론적 발현일 수 있었습니다.
- 21:37 문제는 우리가 얻는 두 숫자가,
- 21:40 120 자릿수만큼 차이가 난다는 것입니다.
- 21:45 따라서 그것은 거시적 설명과
- 21:49 우리 우주의 관측, 그리고 세계에 대한 우리의 미시적 이해 사이에,
- 21:53 예상했던 같은 숫자에 10의 120승만큼의 차이가 있었다는 것입니다.
- 21:58 즉, 무한히 큰 것과 무한히 작은 것 사이의 불일치였습니다.
- 22:01 그래서 이것은 모든 학계의 관심을 끌었습니다.
- 22:04 왜냐하면 중력과 우주론 사이의 이 연결고리에 대한 단서를 찾았을지도 모르기 때문입니다.
- 22:09 그리고 다음 질문은 이 에너지가,
- 22:12 정말로 상수인가 하는 것이었습니다.
- 22:13 우주 상수가 정말로 상수인가?
- 22:16 그리고 2000년대 초반에,
- 22:18 우주 가속에 대한 이러한 실험적 증거를 얻기 시작했을 때,
- 22:21 사람들은 모델을 만들기 시작했습니다. "자, 보세요,"라고 말하면서,
- 22:24 시간이 지남에 따라 진화하는 물질의 종류가 있을 수 있습니다.
- 22:29 우주 상수처럼 행동하다가 나중에 변할 수 있는 물질 말입니다.
- 22:32 우리는 퀸테선스(quintessence) 등의 용어를 사용했습니다.
- 22:35 오늘날 그러한 모델들이 있습니다.
- 22:36 우리가 만들 수 있는 수십 가지가 있습니다.
- 22:40 그리고 이 모델들은 하나의...
- 22:43 압력과 밀도 사이의 이 관계는 시간이 지남에 따라 진화할 것입니다.
- 22:47 그리고 사실 몇 달 전, 이제 거의 1년 전인데,
- 22:52 아케나제프(Akhenajeev)와 DESI 장비들의 관측은
- 22:55 증거, 즉 지표를 가졌다고 주장했습니다.
- 22:57 진공 에너지 밀도, 즉 우주 상수가,
- 23:00 상수가 아니며, 시간이 지남에 따라 진화할 것이라는 지표 말입니다.
- 23:03 이것은 매우 흥미로운데, 왜냐하면 첫째,
- 23:05 람다 CDM의 람다를 완전히 무효화할 것이기 때문입니다.
- 23:08 더 이상 상수가 아닐 것입니다.
- 23:10 그리고 변하는 것, 역동성을 가진 것은,
- 23:12 그 뒤에 물리학이 있다는 것을 의미합니다.
- 23:14 따라서 우리가 이 역동성을 파고들 수 있다면,
- 23:17 결국 우리는 실마리를 찾아 모든 이론 중에서
- 23:20 어떤 이론들이 이러한 관측과 일치하는지 말할 수 있을 것입니다.
- 23:24 그리고 파고들기 시작하여 무엇이 배제되고,
- 23:28 무엇이 선호되는지 볼 수 있을 것입니다. 물론 오늘날에도,
- 23:32 이 관측들을 둘러싼 논쟁은 여전히 존재한다는 것을 알아야 합니다.
- 23:35 모든 사람이 이 관측들과
- 23:36 그것들이 분석되는 방식에 대해 확신하는 것은 아닙니다.
- 23:39 그리고 사실, 모든 사람이
- 23:40 이 상태 방정식이 변한다는 것에 대해 확신하는 것은 아닙니다.
- 23:44 그리고 흥미로운 점은 그것이 어떤 값을 취한다는 것입니다.
- 23:46 이제 좀 기술적인 이야기가 되는데,
- 23:47 대략적으로 말하면, 마이너스...인 숫자가 있습니다.
- 23:49 즉, 압력이 마이너스 밀도라면,
- 23:51 그것은 마이너스 1 곱하기 밀도입니다.
- 23:53 그래서 압력을 밀도로 나눈 매개변수는,
- 23:56 따라서 마이너스 1의 값을 가지는데, 이것을 상태 방정식이라고 부릅니다.
- 23:59 그리고 DESI는 그것이 마이너스 1보다 더 음수라고 말하는 것 같습니다.
- 24:04 그리고 그것은 문제를 일으킵니다.
- 24:05 왜냐하면 일반 상대성 이론의 틀 안에서는,
- 24:07 어떤 정리들이 사실상
- 24:09 에너지 조건에 위배된다는 것을 의미하기 때문입니다.
- 24:12 2000년대에 우리가 이러한 첫 관측을 했을 때,
- 24:15 우리는 궁금해했습니다.
- 24:16 이 상태 방정식의 값이 무엇일 수 있을지 말입니다.
- 24:18 두 명의 학생과 함께 우리는 연구를 진행하여 보여주었습니다.
- 24:22 만약 그것이 -1 아래로 내려간다면,
- 24:24 아마도 그것은 또한 신호일 것입니다.
- 24:26 일반 상대성 이론의 위반이 있어야 한다는 신호 말입니다.
- 24:30 중력 이론이
- 24:31 정확히 일반 상대성 이론과 같을 수 없다는 것을요.
- 24:34 그리고 사실 우리는 흔적을 찾아야 합니다.
- 24:35 우리 태양계에서 말입니다.
- 24:37 그리고 오늘날 Desi의 데이터는
- 24:39 다음 사실과 일치하지 않습니다.
- 24:41 우리가 일반 상대성 이론을 테스트한다는 사실 말입니다.
- 24:43 매우 높은 정밀도로
- 24:44 우리 태양계에서 말입니다.
- 24:46 그래서 우리는 이 두 가지 측면을 가지고 있으며, 이것은 매우 흥미롭습니다.
- 24:50 왜냐하면 Desi를 확인한다면,
- 24:52 우리는 특정 이론적 틀 안에서 이것이 일관성이 있다고 말할 수 있을 것입니다.
- 24:55 하지만 그렇다면 당신은 특정 흔적을 보아야 합니다.
- 24:56 태양계의 특정 수준에서
- 24:58 또는 다른 종류의 관측에서 말입니다.
- 25:00 그리고 거기서 우리는 그것들을 교차 확인할 것입니다.
- 25:02 저는 변화가 없을 것이라고 생각합니다.
- 25:04 독립적인 관측이 있기 전까지는 말입니다.
- 25:06 독립적인 물리 시스템에 대한 관측 말입니다.
- 25:07 그것이 우주 마이크로파 배경이든,
- 25:09 유클리드에 의한 반중력 효과이든
- 25:11 또는 태양계 내에서든 말입니다.
- 25:12 이 암흑 에너지가
- 25:16 시간에 따라 변한다는 사실을 예측합니다.
- 25:17 보시다시피, 이것은 하나의 지표입니다.
- 25:19 하지만 현재로서는 설득하기에는 아직 멀었습니다.
- 25:20 이미 우주론자 커뮤니티를 설득하기에는 말입니다.
- 25:22 그리고 그 다음에는 항상 더 큰 규모에서 생각해야 합니다.
- 25:24 진정으로 변화가 일어나려면 말입니다.
- 25:27 우리는 또한 동료들을 설득해야 할 것입니다.
- 25:30 행성과 별의 천체 물리학자들 말입니다.
- 25:34 고전 역학의 물리학자들,
- 25:35 사실 고체 물리학자들도요.
- 25:37 보세요, 우리는 새로운 종류의 물질을 발견했습니다.
- 25:38 이런 식으로, 꽤 이국적인 물질 말입니다.
- 25:40 그것은 그렇게 간단히 되는 것이 아닙니다.
- 25:41 즉, 우리는 구축해야 할 것입니다.
- 25:43 매우 강력한 주장을 가진 과학적 사례를 말입니다.
- 25:46 사실상 발견이 있다면 그것을 증명하기 위해 말입니다.
- 25:48 왜냐하면 그것은 중요할 것이기 때문입니다.
- 25:49 제 말은, 우주 물질의 70%가
- 25:53 이런 형태의 것이라고 말하는 것은
- 25:55 당신이 실험실에서 한 번도 본 적 없는 것이라는 말입니다.
- 25:57 이미 모든 과학자 동료들을 설득하는 것은
- 25:59 많은 노력을 필요로 할 것입니다.
- 26:01 단순히 한 가지 유형의 관측에 대한
- 26:02 최적 적합만으로는 안 됩니다.
- 26:04 우리가 또한 관측 편향을 가지고 있다는 것을 알면서 말입니다.
- 26:06 우리는 우리의 관측을 잘 이해하고 있습니까?
- 26:08 우리가 이해하지 못하는 관측 또는
- 26:10 실험적 편향이 있는 것은 아닐까요?
- 26:12 왜냐하면 이것들은
- 26:13 다소 복잡한 시스템이기 때문입니다.
- 26:15 그래서 많은 작업이 필요할 것이고,
- 26:16 데이지, 저는 이번이
- 26:18 우리가 어떤 징후를 얻은 첫 번째 사례이며,
- 26:20 우리가 이 작업에 착수한다는 것을 알려주는 것이라고 생각합니다.
- 26:22 만약 유클리드가
- 26:23 같은 방향의 징후를 가지고 있다면,
- 26:25 그것은 매우 고무적일 것입니다.
- 26:26 그리고 이제 우리는 이것을 바탕으로
- 26:28 증거는 이렇고,
- 26:30 징후는 이렇다고 말하기 위해 구축해야 할 것입니다.
- 26:31 단순히 '최적합'이 무엇을 나타낸다고 말하는 것이 아니라,
- 26:34 왜냐하면 그것은 징후일 뿐이고,
- 26:35 우리가 시작할 실마리일 뿐이기 때문입니다.
- 26:37 하지만 그것은 증거와는 거리가 멉니다.
- 26:38 그래서 공동체는 여전히,
- 26:40 망설이고 있습니다.
- 26:42 코드에 버그가 있을 수도 있고,
- 26:44 오차 막대가
- 26:45 어떤 이유로든 잘못 추정되었을 수도 있습니다.
- 26:47 이 모든 것이 너무 복잡하고,
- 26:49 너무 얽혀 있어서
- 26:50 정리가 필요합니다.
- 26:52 그래서 협력단은 발표를 하고,
- 26:55 그 공로를 인정받고,
- 26:56 가시성을 확보하며,
- 26:58 이야깃거리를 만들고,
- 26:58 컨퍼런스에서 모두를 흥분시킵니다.
- 27:00 그리고 중요하기 때문에,
- 27:02 모두가 살펴볼 것이고
- 27:04 우리는 깨달아야 합니다.
- 27:06 방대한 데이터를 가지고,
- 27:08 우리는 오늘날 디지털 도구를 사용하여
- 27:10 데이터 분석을 수행하고 있으며,
- 27:11 점점 더 인공지능 도구를 사용하고 있다는 것을요.
- 27:13 이 모든 것은 코드입니다.
- 27:15 하지만 10줄짜리 코드가 아니라,
- 27:16 때로는 수백만 줄에 달하는 코드입니다.
- 27:18 한 곳에 작은 오류가 있을 수 있고,
- 27:20 이런 경우, 저런 경우가 있을 수 있습니다.
- 27:22 그래서 이 모든 것은 매우 신중하게 검증되어야 하며,
- 27:25 이것은 공동체적인 방식으로만 가능합니다.
- 27:27 동일한 데이터가
- 27:28 다른 코드로 분석되고,
- 27:29 다른 사람들이 개발한 코드로,
- 27:31 다른 형식으로 분석됩니다.
- 27:32 동일한 결과를 얻는지 확인하기 위해서입니다.
- 27:34 보시다시피, 이 모든 것,
- 27:34 이 모든 작업의 중복은
- 27:36 결국,
- 27:37 우리가 확신하고 말할 수 있게 합니다.
- 27:38 네, 맞습니다. 견고합니다.
- 27:41 하지만 오늘날 우리는 아직 그 단계에 훨씬 못 미치지만,
- 27:43 우리의 창의성을 자극하는
- 27:45 이 흥미로운 부분에 있습니다.
- 27:49 정말 감사합니다.
- 27:50 감사합니다.
- 27:51 Usange이 당신의 책 출간을 다룹니다
- 27:54 « 오해받는 우주 »
- 27:55 천체물리학자 세바스티앙 카라소와 함께.
- 27:58 다음 주에 뵙겠습니다
- 27:59 Planétarium 다음 편에서.
- 0:00 Các quan sát của Azy được cho là đã có bằng chứng, dấu hiệu
- 0:04 rằng mật độ năng lượng của chân không, hằng số vũ trụ,
- 0:07 sẽ không phải là hằng số, mà sẽ thay đổi theo thời gian.
- 0:10 Điều đó sẽ hoàn toàn làm sai lệch lambda của mô hình lambda CDM,
- 0:13 nó sẽ không còn là một hằng số nữa.
- 0:14 Nếu bạn muốn, mô hình lambda CDM giải thích mọi thứ rất tốt
- 0:16 về mặt số học, toán học, nhưng lại đưa ra những điều hơi
- 0:20 bất ngờ, kiểu vậy.
- 0:21 Mô hình vũ trụ học mới sẽ đến từ đâu?
- 0:24 Nó sẽ xuất hiện ở đâu?
- 0:25 Hôm nay, tôi sẽ đặt cược vào những phép đo rất tinh vi
- 0:27 về sự giãn nở của vũ trụ và sự biến đổi của chúng.
- 0:29 Mặc dù biết rằng ngày nay, cuộc tranh luận vẫn còn đó
- 0:33 xung quanh những quan sát này.
- 0:34 Không phải ai cũng bị thuyết phục bởi những quan sát này
- 0:36 và cách chúng được phân tích.
- 0:38 Mô hình hiện tại này không thể bị lật đổ
- 0:40 mà chúng ta đã nói đến từ đầu, lambda CDM.
- 0:48 Đôi khi người ta nói, Jean-Philippe Huzan, rằng ngày nay chúng ta chỉ hiểu
- 0:51 hơn 5% vũ trụ.
- 0:54 Điều đó có nghĩa là gì?
- 0:55 Nói chung là về thành phần vật chất của vũ trụ.
- 0:58 Chúng ta biết rằng trong vũ trụ có vật chất.
- 0:59 Có tôi, có bạn, có tất cả những nguyên tử này
- 1:01 trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta, các hành tinh, các ngôi sao, các thiên hà,
- 1:04 tất cả vật chất phát sáng này.
- 1:06 Và ngày nay, vật lý thiên văn đã có thể lập một bảng cân đối
- 1:09 về vật chất trong vũ trụ.
- 1:11 Và điều chúng ta biết là phải tồn tại,
- 1:13 nếu mô hình đúng,
- 1:15 thì 95% vật chất này sẽ ở dạng không xác định
- 1:19 mà chúng ta gọi là lĩnh vực tối.
- 1:20 Vì vậy, đây là một lĩnh vực nghiên cứu rất tích cực để tìm hiểu
- 1:24 bản chất của vật chất tối là gì,
- 1:25 bản chất của năng lượng tối này là gì
- 1:27 mà, hiện tại, là những từ mô tả
- 1:29 các loại vật chất mà chúng ta có thể mô tả một chút,
- 1:33 nhưng chúng ta không biết danh tính vật lý của chúng.
- 1:37 Và điều đó đã là một bất ngờ vì nó cho thấy rằng
- 1:40 tất cả những gì chúng ta đã hiểu về vũ trụ
- 1:41 đến từ 5% vật chất thông thường này,
- 1:44 tức là được tạo thành từ các nguyên tử mà chúng ta biết ở đây trên Trái Đất
- 1:48 và trong môi trường của chúng ta,
- 1:49 và để nói rằng, trên thực tế, chúng ta chỉ là một chút bọt biển
- 1:51 của một đại dương vật chất tối và năng lượng tối
- 1:53 và chỉ riêng điều đó thôi, chúng ta đã thành công trong việc xác định sự thật
- 1:56 rằng vẫn còn rất nhiều điều phải hiểu.
- 1:57 Giống như bạn nhìn thấy đỉnh của một tảng băng trôi
- 2:00 và bạn biết theo các định luật vật lý
- 2:01 rằng nếu bạn thấy cái này nhô lên,
- 2:02 thì có tất cả những thứ này ở bên dưới
- 2:04 mà chúng ta sẽ phải hiểu.
- 2:06 Đó là một điều khá bất ngờ
- 2:08 bởi vì việc nghiên cứu vũ trụ tự thân, của tự nhiên,
- 2:11 cho chúng ta biết rằng, trên thực tế, có những điều còn thiếu trong mô tả của bạn,
- 2:14 trong sự hiểu biết của bạn về tự nhiên.
- 2:15 Và đó chính là bản chất của khoa học.
- 2:17 Ở mỗi giai đoạn trong sự hiểu biết của chúng ta về tự nhiên,
- 2:19 luôn có những vấn đề về sự không đầy đủ.
- 2:22 Có điều gì đó không hoạt động
- 2:23 và trên thực tế, nó sẽ tiết lộ những hạt mới.
- 2:25 Ví dụ, chúng ta đã khám phá ra phản vật chất,
- 2:27 chúng ta đã khám phá ra các hạt như neutrino.
- 2:29 Tất cả là vì trong một số thí nghiệm,
- 2:30 dường như có điều gì đó còn thiếu.
- 2:32 Và trên thực tế, khoa học được xây dựng dựa trên những gì chúng ta thấy,
- 2:35 nhưng cũng dựa trên những gì chúng ta không thấy.
- 2:37 Vì vậy, đây là một điều thú vị.
- 2:39 Và từ 'thấy' thực ra hơi khó hiểu
- 2:42 bởi vì đối với hầu hết chúng ta,
- 2:43 chúng ta đồng nhất nó với thị giác,
- 2:45 trong khi đối với một nhà khoa học,
- 2:46 đó là việc tương tác với,
- 2:48 có khả năng chứng minh sự tồn tại.
- 2:50 Và ở đây, chìa khóa của tầm nhìn này là lực hấp dẫn
- 2:54 bởi vì mọi vật chất, dù là gì đi nữa,
- 2:56 sẽ ảnh hưởng đến những vật khác bằng lực hấp dẫn của chính nó.
- 2:58 Ngay cả khi nó tối, nếu nó vô hình,
- 3:02 nếu nó không có khối lượng,
- 3:04 nó sẽ hoạt động theo cách đó.
- 3:06 Và đây là một công cụ, có thể nói, khá mới
- 3:09 bởi vì lực hấp dẫn này,
- 3:11 nó được xây dựng vào đầu thế kỷ 20.
- 3:13 Và những công cụ mà chúng ta có ngày nay
- 3:16 để nhìn bằng tầm nhìn hấp dẫn này,
- 3:19 là những công cụ đã có khoảng mười năm.
- 3:21 Vì vậy, chúng ta cũng có một giai đoạn chuyển tiếp
- 3:22 của vật lý thiên văn và vũ trụ học
- 3:24 mà sẽ có thể nghiên cứu những gì chúng ta không thấy
- 3:26 bằng mắt thường và bằng kính thiên văn của chúng ta.
- 3:28 Và như bạn đã nói, để nghiên cứu những hiện tượng này,
- 3:31 bạn có và bạn tạo ra các mô hình
- 3:34 và đặc biệt là một mô hình mà ngày nay là mô hình chuẩn.
- 3:38 Đó là cách chúng ta gọi nó là mô hình chuẩn của Vụ Nổ Lớn
- 3:41 hoặc mô hình lambda CDM.
- 3:43 Tristan Veil, bạn là nhà báo của Ban Khoa học của Figaro.
- 3:45 Mô hình này, rất được các nhà vũ trụ học yêu thích,
- 3:49 như Jean-Philippe Huzyn, là gì?
- 3:50 Vậy, mô hình lambda CDM,
- 3:51 nó giống như một tên mã.
- 3:54 Lambda, chính xác là, nó đại diện cho năng lượng tối
- 3:56 mà Jean-Philippe Huzyn đã nói đến.
- 3:57 Nó đại diện cho sự giãn nở của vũ trụ.
- 4:01 Ngày nay có một câu hỏi là liệu đó có phải là lambda
- 4:03 hay là một omega, liệu đó có phải là một lượng ổn định,
- 4:06 một lượng thay đổi theo thời gian.
- 4:08 Vì vậy, nó có thể sớm trở thành mô hình omega CDM.
- 4:11 Có những quan sát bắt đầu chỉ ra điều đó.
- 4:14 Chúng ta chưa có độ tin cậy thống kê chính xác
- 4:18 rằng thực sự có một sự thay đổi theo thời gian,
- 4:19 nhưng chúng ta có những dấu hiệu.
- 4:21 CDM là viết tắt của Cold Dark Matter,
- 4:23 có nghĩa là vật chất tối lạnh.
- 4:26 Và đó là ý tưởng rằng có một vật chất vô hình,
- 4:29 hay nói đúng hơn là trong suốt, cấu trúc toàn bộ vũ trụ
- 4:32 và nó lạnh, có nghĩa là nó tương đối đứng yên.
- 4:35 Nếu nó nóng, nó sẽ có xu hướng giãn nở, di chuyển.
- 4:37 Nó lạnh, vì vậy nó cho phép các cấu trúc giữ được hình dạng của chúng
- 4:40 và nó thực sự cấu trúc toàn bộ vũ trụ.
- 4:41 Và vì vậy tên của mô hình, tôi thấy khá hay
- 4:43 bởi vì cuối cùng, nó được gọi bằng bốn chữ cái
- 4:46 mô tả những thứ mà chúng ta không biết
- 4:48 bởi vì chúng ta không biết vật chất tối này là gì.
- 4:50 Chúng ta không biết năng lượng tối này là gì.
- 4:51 Chúng xuất hiện như vậy trong mô hình,
- 4:53 khá tự nhiên, theo cách số học.
- 4:56 Thách thức vẫn còn đối với các nhà vật lý thiên văn như Jean-Philippe Huzon
- 4:58 để khám phá những gì còn thiếu sót và những gì ẩn chứa đằng sau.
- 5:01 Ông ấy nói với chúng ta về những điều chúng ta không biết
- 5:03 và tuy nhiên, mô hình này mô tả rất nhiều điều.
- 5:04 Nó là trọng tâm cuốn sách của bạn, <i>Vũ trụ không thể hiểu được</i>.
- 5:06 Bạn bắt đầu bằng cách thiết lập các cơ sở của mô hình này
- 5:09 và thực tế, bạn nghiền ngẫm nó, bạn đẩy nó đến giới hạn của nó
- 5:12 để xem nó dừng lại ở đâu.
- 5:14 Đó là điều bạn muốn làm với cuốn sách này, <i>Vũ trụ không thể hiểu được</i>.
- 5:16 Đó là đẩy mô hình này đến giới hạn của nó
- 5:18 mà tuy nhiên lại giải thích rất nhiều điều.
- 5:19 Nó giải thích cho bạn về trọng lực, sự giãn nở của vũ trụ,
- 5:22 tất cả các loại hiện tượng.
- 5:23 Vậy thì, có một vài tham vọng.
- 5:25 Thực ra, chúng ta có mô hình này, mô hình lambda CDM
- 5:27 mà từ lâu đã được gọi là mô hình Vụ Nổ Lớn.
- 5:29 Điều quan trọng đối với tôi,
- 5:31 có lẽ là quan điểm của nhà nghiên cứu,
- 5:32 đó là trước hết phải làm cho mọi người hiểu
- 5:35 khái niệm mô hình là gì
- 5:37 bởi vì chúng ta có một cái nhìn về khoa học với các phương trình,
- 5:39 những điều mà mọi người hiểu,
- 5:40 các ứng dụng công nghệ có thể phát sinh từ đó.
- 5:44 Nhưng nếu chúng ta suy nghĩ về những gì khoa học tạo ra,
- 5:46 thực ra, cốt lõi của nó là các mô hình.
- 5:49 Và những mô hình này, chúng là những mô tả nói chung được đơn giản hóa
- 5:52 nhưng không phải là đơn giản hóa quá mức các hiện tượng tự nhiên.
- 5:54 Chúng ta sẽ toán học hóa một hiện tượng tự nhiên.
- 5:57 Và từ thời điểm đó,
- 5:58 chúng ta sẽ nắm bắt được hiện tượng tự nhiên này.
- 6:01 Và quan trọng nhất, điều chúng ta có thể làm là đặt câu hỏi cho nó.
- 6:03 Vậy, mô hình nói điều gì có thể đo lường được?
- 6:05 Làm thế nào tôi đo lường nó? Làm thế nào tôi đặt câu hỏi cho nó?
- 6:07 Và đó là khó khăn.
- 6:08 Đó là thường thì chúng ta nghĩ rằng có vấn đề,
- 6:11 chúng ta nên thay đổi mô hình.
- 6:12 Vấn đề là bạn không thể từ bỏ
- 6:14 và nói rằng chúng ta sẽ làm khác biệt hoàn toàn
- 6:17 bởi vì nếu không, bạn sẽ không thể giải thích dữ liệu của mình nữa.
- 6:19 Những quan sát như của các vật thể Sueves
- 6:21 mà còn đi xa hơn Kính viễn vọng không gian Hubble và cứ thế,
- 6:23 chúng ta đã được cung cấp rất nhiều quan sát.
- 6:25 Và câu hỏi đặt ra ngày nay là liệu
- 6:27 mô tả toán học của mô hình này
- 6:30 có đủ chính xác, đủ đúng như cần thiết hay không
- 6:33 để giải thích những quan sát này với độ chính xác như vậy?
- 6:36 Và ở đó, ba loại vấn đề lớn sẽ xuất hiện.
- 6:41 Do mô hình, vì nó là một phiên bản đơn giản hóa của thực tại vật lý,
- 6:46 thì nó đã bỏ qua một số điều nằm ngoài phạm vi giải thích của nó
- 6:49 mà đôi khi chúng ta muốn biết.
- 6:50 Câu hỏi nổi tiếng mà chúng ta luôn đặt ra,
- 6:52 điều gì đã có trước Vụ Nổ Lớn?
- 6:53 Vũ trụ có vô hạn không?
- 6:55 Ở đây, mô hình hơi im lặng.
- 6:59 Liệu chúng ta có thể mở rộng nó để giải quyết những câu hỏi đó không?
- 7:01 Vậy thì, đây thực sự là những câu hỏi mang tính cấu trúc.
- 7:03 Tristan Wey, những câu hỏi nào mà bạn
- 7:06 thường đặt ra nhất về giới hạn của các mô hình?
- 7:09 Tôi nghĩ, những câu hỏi siêu hình, về sự hình thành của vũ trụ.
- 7:12 Và do đó, với ý tưởng này, trước đó nó là gì?
- 7:15 Liệu đây có phải là một vũ trụ có khởi đầu và kết thúc không?
- 7:17 Hay nó là một thứ gì đó vô hạn trong thời gian?
- 7:20 Một điều khác mà tôi quan tâm là những sự không nhất quán nhỏ
- 7:23 có trong mô hình.
- 7:26 Điều gì xảy ra trong một lỗ đen?
- 7:27 Không rõ lắm điều gì xảy ra ở đó.
- 7:29 Liệu khi đào sâu con đường này, chúng ta có thể tìm thấy điều gì thú vị không?
- 7:32 Các thiên hà phát triển như thế nào vào buổi bình minh của vũ trụ?
- 7:34 Với kính viễn vọng James Webb, chúng ta bắt đầu thấy rằng nó không rõ ràng như chúng ta nghĩ.
- 7:38 Mọi thứ dường như được cấu trúc rất nhanh, nhanh hơn chúng ta tưởng tượng.
- 7:41 Chúng ta không làm sụp đổ các mô hình, nhưng chúng ta bắt đầu thử thách chúng một chút.
- 7:45 Tôi thích ý tưởng này, đi tìm những khiếm khuyết nhỏ
- 7:49 để cố gắng làm cho một điều gì đó lớn lao hơn xuất hiện.
- 7:51 Tôi thấy điều đó khá đẹp.
- 7:52 Bởi vì rõ ràng, nếu chúng ta tự hỏi, điều gì có trước Vụ Nổ Lớn, v.v.,
- 7:54 thì khá hiển nhiên là chúng ta sẽ tìm thấy điều gì đó mới mẻ.
- 7:57 Khi chúng ta thống nhất cơ học lượng tử và mô hình,
- 8:00 chúng ta chắc chắn sẽ tìm thấy một mô hình lớn hơn, rộng hơn, giải thích tốt hơn.
- 8:02 Nhưng điều đó rất khó.
- 8:03 Và đôi khi, đi qua những con đường nhỏ quanh co này,
- 8:05 để xem những điều nhỏ nhặt không hoạt động,
- 8:06 đó là điều tôi quan tâm nhất hiện nay.
- 8:09 Jean-Philippe, tôi đã nghe bạn trong một hội nghị gần đây tại IAP,
- 8:13 bạn nói rằng đó thường là những câu hỏi tương tự
- 8:16 mà người ta hỏi bạn về công việc của bạn,
- 8:18 và hầu hết những câu hỏi đó chính xác là,
- 8:20 ở giới hạn, hoặc thậm chí vượt ra ngoài mô hình này.
- 8:23 Bạn nói, không phải không có chút tinh nghịch, rằng đó luôn là những câu hỏi tương tự mà người ta hỏi bạn.
- 8:27 Nhưng tôi muốn nói với bạn rằng,
- 8:28 chính xác là vì mô hình này cực kỳ mạnh mẽ,
- 8:31 nên nó đã giải thích được rất nhiều điều.
- 8:33 Và do đó, chúng ta tìm đến nó khi chúng ta còn những câu hỏi,
- 8:36 khi còn những điều chúng ta không hiểu.
- 8:38 Điều đó hợp lý, phải không?
- 8:38 Vâng, điều đó hoàn toàn hợp lý.
- 8:40 Và đó cũng là bằng chứng cho thấy nó đang lan tỏa về mặt văn hóa
- 8:43 trong môi trường của chúng ta.
- 8:44 Nghĩa là, thực tế, khoảng 20, 30 năm trước,
- 8:48 có rất ít người phổ biến kiến thức về vật lý thiên văn
- 8:51 và vũ trụ học.
- 8:52 Điều đó bắt đầu chủ yếu ở Pháp với Hubert Reeves.
- 8:55 Và rồi, khi kính James Webb cho bạn một hình ảnh đẹp,
- 8:58 khi bạn có chiếc phao hoặc chiếc bánh donut ánh sáng này
- 9:02 là bằng chứng của vật chất đang bồi tụ vào một lỗ đen siêu khối lượng,
- 9:06 điều đó lan truyền trên Internet.
- 9:07 Và do đó, mọi người được tiếp xúc với kiến thức đó.
- 9:09 Và tất nhiên, họ đặt câu hỏi.
- 9:11 Và tôi nghĩ đó là lý do.
- 9:13 Trước Vụ Nổ Lớn, điều gì đã tồn tại một cách tự nhiên?
- 9:15 Ý tôi là, nếu tôi giải thích cho bạn rằng nó là như vậy, thì có một giới hạn.
- 9:18 Nhưng điều gì có sau nơi bạn ngừng cung cấp thông tin cho tôi?
- 9:22 Đó là câu hỏi tự nhiên.
- 9:23 Nó hơi giống câu hỏi của một đứa trẻ nhỏ.
- 9:26 Và tại sao lại như vậy?
- 9:27 Và chúng ta đưa ra một câu trả lời.
- 9:28 Và tại sao lại như vậy?
- 9:28 Vì vậy, mục tiêu luôn là tiến xa hơn.
- 9:31 Có một nhà triết học người Đức tên là Jonas Kohn.
- 9:33 Ông ấy có một bài viết rất hay về điều này.
- 9:34 Bạn biết đấy, từ
- 9:37 Trong từ
- 9:40 Những gì tôi hiểu là giới hạn của vật thể mà tôi đang cầm trong tay.
- 9:44 Và vì vậy, có một lúc chúng ta bị mắc kẹt, thực ra, gần như về mặt bản thể học,
- 9:47 bởi vì chúng ta đang ở trong vũ trụ, giữa vũ trụ, ở đây, hôm nay.
- 9:51 Chúng ta không thể thoát ra khỏi vũ trụ để nhìn nó,
- 9:53 để có một cái nhìn tổng thể về tự nhiên.
- 9:55 Chúng ta làm tốt nhất có thể với tất cả ánh sáng
- 9:57 và tất cả các hạt mà chúng ta thu thập được từ đây trên Trái Đất hôm nay.
- 10:01 Và rồi, cấu trúc này, về bản chất, là không hoàn hảo.
- 10:05 Và tôi tin rằng nó sẽ luôn không hoàn hảo.
- 10:06 Và đó cũng là một vẻ đẹp nhất định.
- 10:08 Và chúng ta làm tốt nhất có thể với các công cụ trí tuệ và công nghệ
- 10:12 mà chúng ta có được tại một thời điểm nhất định trong lịch sử.
- 10:13 Công việc tranh luận liên tục này, nơi mọi người đưa ra những ý tưởng mới.
- 10:18 Nhưng thực ra, chúng ta có mô hình vũ trụ học này như một ngôn ngữ chung
- 10:20 là nền tảng của tất cả các cuộc thảo luận này.
- 10:22 Và mỗi người sẽ có mô hình riêng của mình về những gì tồn tại trước Vụ Nổ Lớn,
- 10:25 về việc liệu vũ trụ là hữu hạn hay vô hạn?
- 10:27 Liệu có vật chất tối loại này hay loại kia không?
- 10:30 Và mỗi người sẽ cố gắng thúc đẩy ý tưởng của mình.
- 10:32 Mỗi người sẽ đưa ra các lập luận, các phản biện.
- 10:35 Và chính trong quá trình trao đổi qua lại này, thực ra,
- 10:38 mà có lẽ trạng thái của mô hình tiếp theo sẽ xuất hiện,
- 10:42 phiên bản mới Big Bang 2.0.
- 10:44 Nhưng ngày nay, vẫn luôn khó để biết, để nói
- 10:47 trong những suy đoán này, cái nào
- 10:49 sẽ thành công và được thiết lập
- 10:51 và được xác nhận bằng thực nghiệm.
- 10:53 Và điều đó hơi mâu thuẫn với những hình ảnh mà chúng ta có về những thiên tài xuất hiện
- 10:57 và có một tầm nhìn, rồi nói với bạn rằng tự nhiên là như thế này,
- 10:59 hơi giống như họ là những nhà tiên tri.
- 11:02 Tôi thấy cách viết lịch sử khoa học này,
- 11:04 hơi lỗi thời.
- 11:07 Và đặc biệt là về các thí nghiệm vệ tinh
- 11:10 hoặc các đài quan sát lớn,
- 11:12 sự hợp tác của hàng trăm, thậm chí hàng nghìn người,
- 11:15 trong vài tuần nữa, tôi hy vọng, chúng ta sẽ có
- 11:18 kết quả từ vệ tinh Euclide.
- 11:20 Gần 1000 người trên khắp thế giới
- 11:22 đang làm việc để những dữ liệu này có thể tồn tại,
- 11:24 để chúng có thể được giải thích.
- 11:26 Và sự cống hiến của hàng nghìn nhà khoa học mà Jean-Philippe Usain nói đến,
- 11:29 chúng ta không ngừng nhắc lại, đó cũng là rất nhiều sự sáng tạo.
- 11:32 Đó cũng là rất nhiều sự khéo léo, tôi biết đó là bạn, Michel.
- 11:34 Rất nhiều sự sáng tạo, rất nhiều sự khéo léo, rất nhiều trí tưởng tượng.
- 11:37 Vũ trụ học là một lĩnh vực đã thu hút rất nhiều sự chú ý trong 30 năm qua
- 11:42 trước những giới hạn của vật lý hạt,
- 11:45 vốn trước đây là con đường ưu tiên của những người muốn nghiên cứu vật lý.
- 11:51 Và cuối cùng, chúng ta đã đi vào ngõ cụt.
- 11:54 Nghĩa là, thực ra, chúng ta chỉ xác nhận những gì lý thuyết đã dự đoán.
- 11:59 Đó là một con đường đã được vạch sẵn.
- 12:00 Chúng ta nghĩ rằng sẽ có những bất ngờ.
- 12:01 Nhưng thực sự không có.
- 12:03 Chúng ta đang ở giới hạn của các công cụ.
- 12:04 Ở đây, chúng ta sẽ phải bắt đầu lại với một máy gia tốc mới, sẽ mất nhiều năm
- 12:07 để xây dựng, nhằm khai phá một lĩnh vực mới.
- 12:10 Và mặt khác, chúng ta có vũ trụ học, nơi chúng ta khám phá ra sự giãn nở tăng tốc của vũ trụ.
- 12:15 Giờ đây, chúng ta phát hiện ra rằng nó có thể đã thay đổi theo thời gian.
- 12:18 Có câu hỏi về bản chất của năng lượng tối và vật chất tối.
- 12:22 Có bức tường này.
- 12:24 Trong những khoảnh khắc đầu tiên của Vụ Nổ Lớn, giây đầu tiên,
- 12:26 có rất nhiều điều vẫn chưa được hiểu rõ hoàn toàn.
- 12:29 Có khá nhiều lý thuyết khả thi.
- 12:30 Có một lĩnh vực khá rộng lớn để đầu tư.
- 12:34 Có điều gì đó bí ẩn.
- 12:36 Chúng ta muốn tìm hiểu.
- 12:37 Nó giống như chữ tượng hình.
- 12:39 Đột nhiên, có một mùi hương mà tôi nghĩ là thu hút trí óc con người.
- 12:44 Chúng ta bị thu hút bởi không gian vô danh này,
- 12:47 vùng đất chưa được biết đến này ngay trước mắt chúng ta.
- 12:49 Và việc không ai biết nó là gì,
- 12:51 tôi nghĩ rằng đối với một người trẻ 20 tuổi ngày nay,
- 12:53 tự nhủ rằng có lẽ mình sẽ tìm ra,
- 12:55 có lẽ mình sẽ đóng góp vào việc tìm ra nó là gì,
- 12:58 thì điều đó vẫn rất thú vị.
- 13:00 Bị cấm tìm kiếm.
- 13:01 100% những người tìm thấy nó đều bắt đầu tìm kiếm.
- 13:05 Nó hơi giống một vị thần đèn.
- 13:06 Bạn biết đấy, trong tất cả những câu chuyện cổ tích này,
- 13:08 chúng ta có một vị thần đèn thực hiện ba điều ước của bạn hoặc trả lời các câu hỏi của bạn.
- 13:12 Nếu bạn không diễn đạt câu hỏi hoặc điều ước của mình một cách hoàn hảo nhất,
- 13:15 bạn sẽ hơi bị lừa.
- 13:17 Và vì vậy, tự nhiên cũng vậy.
- 13:18 Nó là một dạng thần đèn trả lời một cách ngớ ngẩn nhất có thể cho những câu hỏi bạn đặt ra.
- 13:22 Và chính các mô hình dạy chúng ta cách đặt câu hỏi cho trí tuệ,
- 13:26 xây dựng các thí nghiệm sẽ chính xác cho phép chúng ta
- 13:29 quyết định giữa giả thuyết này hay giả thuyết kia.
- 13:32 Bạn đã giải thích trước đó một chút rằng bạn không thực sự tin
- 13:36 vào câu chuyện về nhà khoa học tiên tri xuất hiện và lật đổ mọi thứ, v.v.
- 13:41 Dù sao đi nữa, rằng cần phải kể lại nó theo một cách khác.
- 13:43 Điều đó có nghĩa là mô hình này sẽ không bị lật đổ sao?
- 13:47 Nó sẽ phát triển, được cải thiện sao?
- 13:51 Mô hình hiện tại mà chúng ta đã nói từ đầu, Lambda-CDM, không thể bị lật đổ sao?
- 13:55 Khi bạn đưa ra mô hình mới của mình, điều đó khá khó khăn.
- 13:57 Điều đầu tiên bạn phải làm là, một, có một công thức toán học vững chắc.
- 14:02 Và thứ hai, chứng minh rằng bạn làm tốt ít nhất bằng mô hình cũ.
- 14:05 Nghĩa là, trong khuôn khổ mới của bạn, bạn đã giải thích tất cả những gì mô hình cũ đã giải thích.
- 14:10 Và sau đó nói, có những điều mới.
- 14:11 Chúng ta giải quyết lại các vấn đề, chúng ta có những dự đoán mới.
- 14:14 Vì vậy, điều đó không thể thực hiện trong một ngày.
- 14:15 Nhưng nếu mô hình này hấp dẫn theo nghĩa nó có tiềm năng khám phá,
- 14:19 tôi chắc chắn rằng nó sẽ thu hút những người trẻ đến và muốn tiếp quản.
- 14:26 Đó là khó khăn.
- 14:27 Một sự thay đổi mô hình, chúng ta không thể dự đoán cách nó diễn ra.
- 14:31 Và tôi nghĩ rằng trong lịch sử khoa học, chúng ta đã có một chút các phiên bản khác nhau
- 14:36 như khi chúng ta xem xét sự chuyển đổi từ thuyết địa tâm sang thuyết nhật tâm.
- 14:40 Ở đó, điều đó đã mất một thời gian.
- 14:42 Ngay cả khi có Copernicus, điều đó cũng không xảy ra trong một sớm một chiều.
- 14:44 Đúng vậy, mọi người đã phải nhận ra rằng,
- 14:46 à vâng, điều đó giải thích rằng nó hợp lý hơn nhiều, và cứ thế,
- 14:48 đến tận Newton, và cứ thế,
- 14:50 để nó được chấp nhận hoàn toàn và mọi người thay đổi quan điểm.
- 14:54 Vì vậy, điều đó không xảy ra ngay lập tức,
- 14:55 ngay cả khi chúng ta có thể đánh dấu một thời điểm mà ai đó diễn đạt tốt ý tưởng mới này.
- 15:01 Trong trường hợp cơ học lượng tử, đó là một tập hợp các cột mốc,
- 15:05 bởi vì thực tế, chúng ta không chuyển từ lý thuyết cổ điển sang lượng tử một cách đột ngột.
- 15:08 Đã có những cột mốc, đã có những yếu tố,
- 15:10 đã có những hiện tượng phụ được giải thích,
- 15:12 rồi sau đó, nó được cấu trúc lại.
- 15:14 Đối với Thuyết Tương đối Tổng quát, thì đó lại là câu chuyện truyền thống về một thiên tài vĩ đại,
- 15:18 bởi vì nó được một người duy nhất thực hiện.
- 15:21 Và ở đó cũng vậy, năm 1919, Eddington nói,
- 15:24 ừm, đúng vậy, Einstein đã đúng, ông ấy đã có bài diễn thuyết phi thường này
- 15:28 tại Royal Society dưới bức chân dung của Newton,
- 15:31 nói rằng đây là lý thuyết mới mở rộng lý thuyết của Newton.
- 15:35 Tuy nhiên, vào thời điểm đó, chỉ có một số ít người có khả năng nghiên cứu lý thuyết này,
- 15:39 bởi vì ở đó cũng có một vấn đề về giáo dục,
- 15:42 các cơ sở toán học của lý thuyết đó
- 15:44 không được giảng dạy cho tất cả các nhà vật lý và vật lý thiên văn thời bấy giờ,
- 15:48 và các hiện tượng được dự đoán, ngoài sự lệch hướng của ánh sáng này,
- 15:51 đều quá yếu đến mức chúng không có bất kỳ ảnh hưởng nào
- 15:55 đến vật lý thiên văn và vật lý trên bề mặt Trái Đất.
- 15:58 Vì vậy, hầu hết các nhà vật lý không quan tâm đến nó.
- 16:01 Và do đó, đã có thông báo này,
- 16:03 và sau đó, đã có một khoảng thời gian trì hoãn.
- 16:05 Jean Eisenstein, một nhà sử học khoa học,
- 16:07 đã nói về thuyết tương đối ở mức thấp,
- 16:10 tức là những thập kỷ mà lý thuyết được nghiên cứu
- 16:13 bởi một vài nhà lý thuyết, nhà toán học,
- 16:16 trước khi nó tìm thấy lĩnh vực ứng dụng của mình,
- 16:17 và rồi, nó bùng nổ.
- 16:20 Điều đó có cần thiết không, để khoa học được xác nhận,
- 16:24 để nó được công chúng rộng rãi chấp nhận?
- 16:26 Cuộc tranh luận này diễn ra trước hết trong lĩnh vực khoa học,
- 16:29 nhưng tất yếu, nó phải lan tỏa,
- 16:32 bởi vì khoa học mà chúng ta tạo ra,
- 16:34 nếu nó thay đổi cách chúng ta nhìn thế giới,
- 16:36 thì việc nó lan tỏa đến công chúng là cần thiết.
- 16:40 Cộng đồng khoa học,
- 16:41 nói một cách tương đối, là một phần của công chúng.
- 16:45 Họ không sống trong một bong bóng tách biệt khỏi xã hội.
- 16:48 Đôi khi, chúng ta có hình ảnh đó một chút,
- 16:50 chúng ta đặt câu hỏi về khoa học như thể khoa học nằm ngoài lĩnh vực.
- 16:54 Nó vẫn là một phần không thể thiếu của thế giới.
- 16:59 Họ thấm nhuần những ý tưởng, họ thấm nhuần những xu hướng,
- 17:02 họ là những người thảo luận với nhau,
- 17:04 có cả một ngành xã hội học về khoa học.
- 17:06 Và điều khiến tôi hứng thú nhất ngày nay có lẽ là,
- 17:10 là xem mô hình vũ trụ học mới sẽ đến từ đâu,
- 17:14 nó sẽ xuất hiện ở đâu?
- 17:15 Hôm nay, tôi sẽ đặt cược vào những phép đo rất tinh vi
- 17:19 về sự giãn nở của vũ trụ và sự biến đổi của chúng,
- 17:23 bởi vì tôi nghĩ rằng từ đó,
- 17:24 nếu bạn muốn, mô hình của Anders Zedem,
- 17:25 nó giải thích rất tốt mọi thứ về mặt số học, toán học,
- 17:29 nhưng lại đưa ra những thứ có vẻ như được bịa đặt.
- 17:32 Chẳng hạn, chúng ta đặt một thứ ở đó, đó là vật chất tối,
- 17:34 chúng ta không biết nó là gì, chúng ta gán cho nó những thuộc tính.
- 17:37 Năng lượng tối, chúng ta đặt nó ở đó,
- 17:39 nó là một tham số trong mô hình và nó hoạt động tốt.
- 17:41 Kể từ khi tham số trở thành một thứ thay đổi theo thời gian,
- 17:44 tôi nghĩ rằng điều đó sẽ nuôi dưỡng một dạng sáng tạo nhất định trong cộng đồng các nhà nghiên cứu.
- 17:50 Chỉ để làm rõ, bạn nói rằng nó thay đổi theo thời gian.
- 17:52 Bạn có thể giải thích rõ hơn không?
- 17:54 Phải chăng những khám phá gần đây đã khiến chúng ta phải suy nghĩ?
- 17:56 Có những dấu hiệu cho thấy tham số lambda này không phải là một hằng số
- 18:02 và nó đã thay đổi trong quá khứ, và đã có một sự chậm lại.
- 18:07 Và điều đó, chỉ là dữ liệu nói lên.
- 18:08 Về mặt lý thuyết, không có gì dự đoán được điều đó.
- 18:12 Vì vậy, đây là một bất ngờ thực nghiệm thực sự, có thể sẽ được xác nhận cuối cùng.
- 18:17 Vậy thì, không phải trong vài tuần tới bởi Euclide,
- 18:19 nhưng cuối cùng, khi Euclide hoàn thành công việc của mình,
- 18:22 chúng ta sẽ phải suy nghĩ xem điều này có thể thay đổi theo thời gian như thế nào.
- 18:25 Và đột nhiên, tôi nghĩ rằng điều đó sẽ làm nảy sinh rất nhiều lý thuyết.
- 18:30 Nhưng điều tôi quan tâm hơn là, thực sự chính những quan sát
- 18:33 sẽ là trọng tài cuối cùng.
- 18:36 Và hôm nay, chúng ta có rất nhiều dự án.
- 18:39 Có Euclide, có ESST, có các vùng hấp dẫn với ISA
- 18:44 sẽ mang lại cho chúng ta dữ liệu.
- 18:47 Chúng ta sẽ phải vận hành điều đó với Planck,
- 18:49 nghĩa là phân tích nền vi sóng vũ trụ,
- 18:50 đây cũng là một điều rất quan trọng.
- 18:51 Tất cả những mảnh ghép này sẽ phải hoạt động trong cùng một mô hình.
- 18:55 Và các nhà lý thuyết có thể đưa ra các lý thuyết khá dễ dàng.
- 18:59 Có rất nhiều lý thuyết,
- 19:00 nhưng một lý thuyết có thể giải thích mọi thứ một cách nhất quán
- 19:02 và có thể đưa ra một dự đoán được kiểm chứng,
- 19:05 điều đó có thể sẽ không dễ dàng.
- 19:06 Vì vậy, có thể sẽ không phải là một người nào đó đến và nói
- 19:08 “tôi sẽ lật đổ mọi thứ”.
- 19:09 Mà có thể sẽ là hàng nghìn người đến và đề xuất một điều gì đó
- 19:12 và dữ liệu thực nghiệm sẽ nói “anh ấy đúng”.
- 19:15 Và tôi nghĩ rằng chúng ta thậm chí có thể làm được điều gì đó có hình thức như vậy, theo ý kiến của tôi.
- 19:20 Jean-Philippe Huzon, chúng ta có thể mong đợi,
- 19:22 giả sử trong hai thập kỷ tới, có thể là ba,
- 19:25 những sự phát triển đáng kể?
- 19:28 Tôi hy vọng, vì trong ba thập kỷ nữa, tôi sẽ nghỉ hưu,
- 19:31 chính tôi sẽ đi dự các hội nghị phổ biến kiến thức và tôi muốn có những bất ngờ.
- 19:36 Không, tôi nghĩ chúng ta đang làm mọi cách để có sự phát triển này.
- 19:39 Tôi nghĩ vệ tinh Euclide thực sự sẽ dạy chúng ta những điều cơ bản.
- 19:43 Bằng cách lập bản đồ vũ trụ.
- 19:44 Vậy thì, để tóm tắt vài lời về câu chuyện năng lượng tối này.
- 19:47 Vì vậy, chúng ta đã hiểu vào cuối những năm 90, đầu những năm 2000,
- 19:53 rằng sự giãn nở của vũ trụ,
- 19:55 chúng ta đã biết rằng từ những năm 1920-1929, không gian giãn nở theo thời gian.
- 20:00 Vì vậy, điều đó đã trở thành một sự thật quan sát được, đã được xác nhận bởi nhiều quan sát.
- 20:07 Đó là một điều đã được thiết lập hoàn toàn.
- 20:09 Và bằng cách đo tốc độ giãn nở theo thời gian,
- 20:11 chúng ta nhận ra rằng trong vũ trụ gần đây,
- 20:13 tức là trong vài tỷ năm gần đây,
- 20:14 sự giãn nở, thay vì chậm lại, lại tăng tốc.
- 20:18 Và điều đó, nếu chúng ta tin vào thuyết tương đối rộng,
- 20:22 là lý thuyết hấp dẫn của chúng ta,
- 20:24 điều đó có nghĩa là vật chất là nguồn gốc của sự giãn nở tăng tốc này
- 20:28 phải có tính chất là có áp suất âm.
- 20:32 Vậy thì, trong tự nhiên, những vật thể có áp suất âm,
- 20:34 chúng ta không biết nhiều.
- 20:36 Và chúng ta nhận ra rằng, luôn từ góc độ lý thuyết,
- 20:40 có một hằng số trong thuyết tương đối rộng
- 20:42 mà chúng ta gọi là hằng số vũ trụ, có một trạng thái hơi kỳ lạ.
- 20:46 Chúng ta đưa nó vào vì để có lý thuyết tổng quát nhất có thể,
- 20:50 chúng ta phải tính đến nó.
- 20:51 Và như người ta nói trong vật lý lý thuyết, mọi thứ không bị cấm đều là bắt buộc,
- 20:54 vì vậy chúng ta đưa nó vào, chúng ta đo nó, chúng ta phải biết liệu nó bằng 0 hay khác 0.
- 20:59 Và thực tế, chúng ta đã đo được nó, cho thấy nó không phải là số 0,
- 21:03 và đó là cái mà chúng ta gọi là hằng số vũ trụ, lambda nổi tiếng của mô hình lambda CDM.
- 21:07 Vậy đó là bước đầu tiên.
- 21:09 Và sau đó, mặt khác, có các nhà vật lý đang làm việc.
- 21:11 Chúng ta bắt đầu hiểu rằng chân không có năng lượng.
- 21:15 Và trong các lý thuyết của chúng ta, chúng ta có thể ước tính năng lượng chân không.
- 21:18 Và năng lượng chân không này, thực tế, nó có đặc tính là có áp suất âm
- 21:23 chính xác bằng với giá trị đối của mật độ năng lượng của nó.
- 21:26 Và do đó, trong khuôn khổ này, nó hoạt động như một hằng số.
- 21:28 Và thực tế, hằng số vũ trụ có thể là, có thể nói,
- 21:32 biểu hiện ở cấp độ vũ trụ của năng lượng chân không mà chúng ta có ở cấp độ vi mô.
- 21:37 Vấn đề là hai con số mà chúng ta thu được,
- 21:40 chúng có sự khác biệt lên tới 120 bậc độ lớn.
- 21:45 Vậy, điều đó có nghĩa là có, giữa mô tả vĩ mô
- 21:49 và quan sát vũ trụ của chúng ta cùng với sự hiểu biết vi mô của chúng ta về thế giới,
- 21:53 thì, 10 với 120 số 0 trên cùng một con số đã được dự đoán.
- 21:58 Vậy, một sự không tương thích giữa cái vô cùng lớn và cái vô cùng nhỏ.
- 22:01 Và do đó, điều này đã thu hút tất cả các cộng đồng
- 22:04 vì chúng ta có thể có một chìa khóa cho mối liên hệ giữa hấp dẫn và vũ trụ học.
- 22:09 Và sau đó, câu hỏi là liệu năng lượng đó,
- 22:12 có thực sự là hằng số không?
- 22:13 Liệu hằng số vũ trụ có thực sự là hằng số không?
- 22:16 Và sau đó, vào những năm đầu thập niên 2000,
- 22:18 khi chúng ta bắt đầu có những bằng chứng thực nghiệm về sự tăng tốc của vũ trụ,
- 22:21 mọi người bắt đầu tạo ra các mô hình, nói rằng đây này,
- 22:24 tôi có thể có các loại vật chất sẽ tiến hóa theo thời gian,
- 22:29 sẽ hoạt động như hằng số vũ trụ rồi sau đó sẽ thay đổi.
- 22:32 Chúng ta đã sử dụng các từ như tinh túy (quintessence) và tương tự.
- 22:35 Ngày nay đã có những mô hình như vậy.
- 22:36 Có hàng chục mô hình mà chúng ta có thể xây dựng.
- 22:40 Và những mô hình này sẽ có một...
- 22:43 Mối quan hệ giữa áp suất và mật độ này sẽ tiến hóa theo thời gian.
- 22:47 Và đúng là vài tháng trước, giờ đã gần một năm,
- 22:52 các quan sát của Akhenajeev và các thiết bị trên các đảo
- 22:55 đã tuyên bố có bằng chứng, dấu hiệu,
- 22:57 rằng mật độ năng lượng chân không, hằng số vũ trụ,
- 23:00 sẽ không phải là hằng số, mà sẽ tiến hóa theo thời gian.
- 23:03 Vậy thì điều này cực kỳ thú vị vì, thứ nhất,
- 23:05 nó sẽ hoàn toàn làm sai lệch lambda của mô hình lambda CDM,
- 23:08 nó sẽ không còn là một hằng số nữa.
- 23:10 Và một thứ thay đổi, một thứ có động lực học,
- 23:12 có nghĩa là có một vật lý đằng sau nó.
- 23:14 Vậy nếu chúng ta có thể đi sâu vào động lực học này,
- 23:17 cuối cùng, chúng ta sẽ lần theo dấu vết và nói rằng trong số tất cả các lý thuyết
- 23:20 những lý thuyết nào tương thích với những quan sát này.
- 23:24 Và sau đó bắt đầu đi sâu vào, xem cái gì bị loại trừ,
- 23:28 xem cái gì được ưu tiên, trong khi biết rằng ngày nay,
- 23:32 cuộc tranh luận vẫn đang diễn ra xung quanh những quan sát này.
- 23:35 Không phải ai cũng bị thuyết phục bởi những quan sát này
- 23:36 và cách chúng được phân tích.
- 23:39 Và thực tế, không phải ai cũng bị thuyết phục,
- 23:40 rằng có phương trình trạng thái này đang thay đổi.
- 23:44 Và điều thú vị hơn nữa là nó có một giá trị.
- 23:46 Đến đây thì hơi kỹ thuật một chút,
- 23:47 nhưng về cơ bản, có một con số là âm...
- 23:49 Nghĩa là nếu áp suất là âm mật độ,
- 23:51 là âm 1 lần mật độ.
- 23:53 Và do đó, tham số là áp suất chia cho mật độ,
- 23:56 có giá trị là âm 1, đó là cái mà chúng ta gọi là phương trình trạng thái.
- 23:59 Và Desi có cảm giác rằng nó âm hơn âm 1.
- 24:04 Và điều đó gây ra vấn đề,
- 24:05 bởi vì trong khuôn khổ của thuyết tương đối rộng,
- 24:07 điều đó có nghĩa là một số định lý, trên thực tế,
- 24:09 về các điều kiện năng lượng đã bị vi phạm.
- 24:12 Vào những năm 2000, khi chúng ta có những quan sát đầu tiên này,
- 24:15 chúng ta đã tự hỏi
- 24:16 giá trị của phương trình trạng thái này có thể là gì.
- 24:18 Với hai sinh viên của tôi, chúng tôi đã thực hiện một công trình cho thấy
- 24:22 rằng nếu nó giảm xuống dưới âm 1,
- 24:24 rất có thể, đó cũng là dấu hiệu
- 24:26 rằng phải có sự vi phạm thuyết tương đối rộng,
- 24:30 rằng lý thuyết hấp dẫn
- 24:31 không thể hoàn toàn là thuyết tương đối rộng,
- 24:34 và trên thực tế, chúng ta phải có những dấu hiệu
- 24:35 trong hệ mặt trời của chúng ta.
- 24:37 Và điều đó, ngày nay, dữ liệu từ Desi
- 24:39 không tương thích với thực tế
- 24:41 rằng chúng ta kiểm tra thuyết tương đối rộng
- 24:43 với độ chính xác rất rất cao
- 24:44 trong hệ mặt trời của chúng ta.
- 24:46 Vậy đó, chúng ta có hai khía cạnh này và nó cực kỳ thú vị
- 24:50 bởi vì nếu chúng ta xác nhận Desi,
- 24:52 chúng ta sẽ có thể nói trong khuôn khổ lý thuyết đó, nó nhất quán,
- 24:55 nhưng sau đó bạn phải thấy dấu hiệu đó
- 24:56 ở mức độ đó trong hệ mặt trời
- 24:58 hoặc trong các loại quan sát khác,
- 25:00 và ở đó, chúng ta sẽ đối chiếu chúng.
- 25:02 Tôi nghĩ sẽ không có thay đổi nào
- 25:04 chừng nào các quan sát độc lập
- 25:06 trên các hệ vật lý độc lập,
- 25:07 cho dù đó là nền vi sóng vũ trụ,
- 25:09 các hiệu ứng phản hấp dẫn của Euclide
- 25:11 hoặc trong hệ mặt trời,
- 25:12 dự đoán rằng năng lượng tối này
- 25:16 thay đổi theo thời gian.
- 25:17 Bạn thấy đấy, đó là một dấu hiệu,
- 25:19 nhưng hiện tại, nó còn lâu mới thuyết phục được
- 25:20 cộng đồng các nhà vũ trụ học,
- 25:22 và sau đó, chúng ta luôn phải đặt mình
- 25:24 ở một quy mô lớn hơn để nó thực sự thay đổi.
- 25:27 Chúng ta cũng sẽ phải đi thuyết phục các đồng nghiệp của mình
- 25:30 là các nhà vật lý thiên văn về hành tinh và các ngôi sao,
- 25:34 các nhà vật lý cơ học cổ điển,
- 25:35 của trạng thái rắn, trên thực tế.
- 25:37 Hãy nhìn xem, chúng ta đã tìm thấy một loại vật chất mới
- 25:38 như thế này, khá kỳ lạ.
- 25:40 Điều đó không dễ dàng như vậy,
- 25:41 nghĩa là chúng ta sẽ phải xây dựng
- 25:43 một trường hợp khoa học với những lập luận rất mạnh mẽ
- 25:46 để chứng minh rằng trên thực tế, nếu có khám phá,
- 25:48 bởi vì nó sẽ rất quan trọng,
- 25:49 ý tôi là, để nói rằng 70% vật chất
- 25:53 trong vũ trụ là dạng vật chất này
- 25:55 mà bạn chưa từng thấy trong phòng thí nghiệm,
- 25:57 việc thuyết phục tất cả các đồng nghiệp khoa học của chúng ta
- 25:59 sẽ đòi hỏi rất nhiều công sức.
- 26:01 Không chỉ đơn giản là với một sự phù hợp nhất
- 26:02 trên một loại quan sát,
- 26:04 biết rằng chúng ta cũng có những sai lệch trong quan sát.
- 26:06 Chúng ta có hiểu rõ các quan sát của mình không?
- 26:08 Liệu có phải có những sai lệch trong quan sát
- 26:10 hoặc thực nghiệm mà chúng ta chưa hiểu?
- 26:12 Bởi vì đây vẫn là những hệ thống
- 26:13 khá phức tạp.
- 26:15 Vì vậy sẽ có rất nhiều công việc
- 26:16 và tôi tin rằng, Daisy,
- 26:18 đây là lần đầu tiên chúng ta có một dấu hiệu
- 26:20 và nó cho chúng ta biết, chúng ta đang bắt đầu công việc này.
- 26:22 Nếu Euclide có những dấu hiệu
- 26:23 đi theo cùng một hướng,
- 26:25 điều đó sẽ rất đáng khích lệ
- 26:26 và từ đó, chúng ta sẽ phải xây dựng
- 26:28 để đưa ra bằng chứng,
- 26:30 đây là những dấu hiệu,
- 26:31 không chỉ đơn giản là chúng ta có một sự phù hợp nhất cho thấy rằng,
- 26:34 bởi vì đó là dấu hiệu,
- 26:35 đó là sợi dây mà chúng ta sẽ bắt đầu kéo,
- 26:37 nhưng nó còn lâu mới là bằng chứng
- 26:38 và đó là lý do tại sao cộng đồng vẫn còn,
- 26:40 do dự.
- 26:42 Có thể có một lỗi trong mã,
- 26:44 có thể có một thanh lỗi
- 26:45 được ước tính sai vì lý do này hay lý do khác.
- 26:47 Vì vậy tất cả những điều này quá phức tạp,
- 26:49 quá đan xen
- 26:50 nên cần thời gian để lắng xuống.
- 26:52 Vì vậy, sự hợp tác đưa ra thông báo của mình,
- 26:55 nó nhận được sự tín nhiệm,
- 26:56 nó nhận được sự chú ý,
- 26:58 nó tạo ra cuộc thảo luận,
- 26:58 nó khiến mọi người hào hứng trong các hội nghị
- 27:00 và sau đó, vì điều này quan trọng,
- 27:02 mọi người sẽ xem xét
- 27:04 và chúng ta phải nhận ra rằng
- 27:06 với dữ liệu lớn,
- 27:08 ngày nay chúng ta sử dụng công cụ kỹ thuật số
- 27:10 để thực hiện phân tích dữ liệu,
- 27:11 ngày càng nhiều công cụ trí tuệ nhân tạo.
- 27:13 Tất cả những điều này là mã,
- 27:15 nhưng không phải mã mười dòng,
- 27:16 đôi khi là mã hàng triệu dòng.
- 27:18 Có thể có một lỗi nhỏ ở một chỗ nào đó,
- 27:20 có thể có trường hợp này, trường hợp kia.
- 27:22 Và vì vậy tất cả những điều này phải được kiểm tra rất cẩn thận
- 27:25 và điều đó chỉ có thể được thực hiện theo cách cộng đồng.
- 27:27 Cùng một dữ liệu được phân tích
- 27:28 với các mã khác nhau
- 27:29 được phát triển bởi những người khác nhau
- 27:31 theo các hình thức khác nhau
- 27:32 để xem liệu chúng ta có nhận được cùng một kết quả hay không.
- 27:34 Vì vậy bạn thấy đấy, tất cả những điều này,
- 27:34 tất cả sự dư thừa công việc này
- 27:36 khiến cuối cùng,
- 27:37 chúng ta có thể khẳng định và nói rằng
- 27:38 vâng, nó đúng, nó vững chắc.
- 27:41 Nhưng hôm nay chúng ta còn xa mới đạt được điều đó,
- 27:43 nhưng chúng ta đang ở trong phần thú vị này
- 27:45 nơi nó kích thích sự sáng tạo của chúng ta.
- 27:49 Cảm ơn rất nhiều.
- 27:50 Cảm ơn bạn.
- 27:51 Usange mời bạn ra mắt sách của mình
- 27:54 « Vũ trụ chưa được hiểu rõ »
- 27:55 cùng với nhà vật lý thiên văn Sébastien Carasso.
- 27:58 Hẹn gặp lại vào tuần tới
- 27:59 trong số tiếp theo của Planétarium.
Ce dialogue approfondi entre l'astrophysicien Jean-Philippe Uzan et le journaliste scientifique Tristan Veil explore les fondements et les défis du modèle cosmologique standard, connu sous le nom de modèle Lambda-CDM (Lambda Cold Dark Matter). Le modèle, bien que très performant pour décrire l'univers, repose sur des composantes énigmatiques : l'énergie sombre (représentée par Lambda) et la matière noire froide (CDM), qui constituent environ 95% du contenu énergétique de l'univers mais dont la nature physique reste inconnue. La discussion met en lumière la nature des modèles scientifiques, les décrivant comme des descriptions simplifiées mais rigoureuses de la réalité, essentielles pour interroger et comprendre les phénomènes naturels. Uzan explique que la science progresse souvent en identifiant ce qui "manque" ou ce qui ne correspond pas aux prédictions des modèles existants, à l'image de la découverte de l'antimatière ou des neutrinos. Un point central de l'échange concerne les observations récentes, notamment celles de l'instrument DESI, qui suggèrent que la densité d'énergie du vide, ou constante cosmologique, pourrait ne pas être constante mais évoluer avec le temps. Si ces indications sont confirmées par des missions futures comme le satellite Euclid, cela remettrait en question le "Lambda" du modèle Lambda-CDM et pourrait impliquer une nouvelle physique, voire des modifications à la théorie de la relativité générale. Les intervenants soulignent l'énorme écart (120 ordres de grandeur) entre la prédiction théorique de l'énergie du vide et sa valeur observée, un problème majeur qui pourrait être résolu par une meilleure compréhension de l'énergie sombre. Le processus scientifique est dépeint comme un effort collectif et itératif, où des milliers de chercheurs travaillent à collecter et analyser des données massives, souvent avec des outils numériques avancés. La validation des découvertes nécessite une vérification rigoureuse par des observations indépendantes et des analyses multiples pour garantir la robustesse des résultats. Les intervenants expriment leur optimisme quant aux avancées significatives attendues dans les deux à trois prochaines décennies, grâce à de nouveaux observatoires et à l'ingéniosité de la communauté scientifique. Ils concluent que la beauté de la science réside dans sa quête incessante de compréhension, même si une connaissance parfaite et exhaustive de l'univers reste probablement hors de portée.
자막 타이밍
자막이 음성과 어긋나나요? 여기서 타이밍을 조정하세요:
음수 = 자막을 더 일찍, 양수 = 더 늦게 표시. 이 기기에 영상 및 클립별로 따로 저장됩니다.
오류 신고
무엇이 문제인지 알려주세요. 모든 신고를 검토합니다.
댓글 0개
첫 댓글을 남겨보세요.