E=mc² et le boson de Higgs
Sign in to switch subtitle languages, adjust playback speed and change caption size & color.
Cette vidéo démystifie l'équation E=mc² en expliquant que la masse est une mesure de l'énergie contenue dans un corps, et clarifie le rôle du boson de Higgs dans l'acquisition de masse par les particules élémentaires, distinguant l'origine de la masse des particules composites et élémentaires.
- 0:00 Bonjour à tous, aujourd'hui on va parler de E égale mc2 et du boson de Higgs, ouais, carrément.
- 0:05 Alors ce sont deux notions dont on parle souvent en vulgarisation scientifique
- 0:08 et j'en reçois pas mal de questions à leur sujet parce qu'elles sont assez mal comprises en fait.
- 0:12 Dans cet épisode on va voir ce que signifie vraiment E égale mc2,
- 0:15 en quoi la question du boson de Higgs est reliée,
- 0:17 et au final on va essayer d'éclaircir le mystère de la véritable nature de la masse.
- 0:23 E égale mc2, et d'ailleurs je devrais plutôt dire mc carré,
- 0:26 est probablement l'équation la plus connue de toute la physique,
- 0:29 et pourtant c'est une des plus mal comprises,
- 0:31 et il y a beaucoup de gens qui ne connaissent pas son interprétation exacte.
- 0:34 D'ailleurs sa forme actuelle, E égale mc2,
- 0:36 ne correspond pas vraiment à ce qu'Einstein avait en tête quand il a proposé les bases de cette idée.
- 0:40 Une manière plus correcte de l'écrire ce serait m égale e sur c carré,
- 0:44 et même encore mieux, delta m égale delta e sur c carré.
- 0:49 Cette forme de l'équation nous dit donc que si on fait varier l'énergie d'un corps d'une quantité delta e,
- 0:54 alors sa masse doit automatiquement varier d'une quantité delta m égale à delta e divisé par c au carré,
- 1:00 où c, c'est la vitesse de la lumière.
- 1:02 Ce principe, que si l'énergie d'un corps varie, alors automatiquement sa masse doit aussi varier,
- 1:07 était d'ailleurs exactement ce qu'Einstein proposait dans le titre de son article fondé sur l'équation de l'équation de l'équation de l'énergie.
- 1:13 Est-ce que l'inertie d'un corps dépend de son contenu en énergie ?
- 1:17 D'ailleurs, à ce stade, il faut bien préciser ce qu'on entend par m, la masse,
- 1:20 parce qu'en physique classique, la masse intervient à deux niveaux.
- 1:23 Il y a la masse dite pesante, celle qui fait qu'un individu avec plus de masse aura un poids plus élevé
- 1:28 et donc pèsera plus lourd sur une balance.
- 1:30 C'est le m qui intervient dans p égale mg, vous savez où p c'est le poids et g l'accélération de la pesanteur.
- 1:36 Mais il y a aussi la masse qui intervient dans l'équation de l'énergie.
- 1:39 Vous savez où p c'est le poids et g l'accélération de la pesanteur.
- 1:42 Mais il y a aussi la masse inerte, celle qui fait que plus un objet est massif,
- 1:46 plus c'est difficile de modifier son mouvement, de le freiner ou de l'accélérer.
- 1:50 C'est le m qui intervient dans l'équation de Newton, somme des forces égale ma,
- 1:54 qu'on peut aussi réécrire a égale f sur m.
- 1:57 Et sous cette forme, elle montre bien que pour une force donnée, plus la masse est importante,
- 2:01 plus l'accélération sera faible et donc plus la trajectoire sera difficile à altérer.
- 2:05 Évidemment, la masse pesante et la masse inerte, au final, c'est la même chose.
- 2:08 On leur donne d'ailleurs le même symbole.
- 2:10 Mais dans le raisonnement d'Einstein, il n'y avait pas de gravité.
- 2:12 Donc ce qui nous intéresse aujourd'hui, c'est vraiment la masse inerte.
- 2:15 Ce que suggère Einstein, c'est donc que la masse inerte d'un corps dépend de l'énergie qu'il contient.
- 2:19 Et que donc si on modifie cette énergie en en ajoutant ou en retirant,
- 2:23 la masse se trouve également modifiée selon l'équation delta m égale delta e sur c carré.
- 2:28 Pour en arriver à cette conclusion, Einstein fait un raisonnement astucieux
- 2:31 mais qui se limite à un cas particulier.
- 2:33 Il imagine un corps perdant de l'énergie en émettant des photons
- 2:36 et il démontre que sa masse inerte doit varier selon delta m égale delta e sur c carré
- 2:40 ou delta e est donc l'énergie des photons émis.
- 2:43 Faire une démonstration rigoureuse et plus générique de ce résultat est possible
- 2:46 mais ce n'est pas si simple, alors je vous l'épargne.
- 2:48 Tout ce qu'il faut retenir, c'est que cette relation est une conséquence
- 2:51 de la relativité restreinte dont j'ai parlé dans l'épisode précédent.
- 2:54 De la même manière que les notions d'espace et de temps
- 2:56 se trouvent en quelque sorte entremêlées en relativité restreinte,
- 2:59 les notions de masse et d'énergie qui en physique classique sont distinctes
- 3:03 se trouvent inexorablement associées.
- 3:05 Mais comme pour la masse, il faut quand même préciser ce qu'on entend exactement par énergie.
- 3:09 Vous savez par exemple qu'un corps peut posséder de l'énergie cinétique s'il possède une vitesse
- 3:13 mais on peut toujours en quelque sorte s'affranchir de cette énergie
- 3:16 en se plaçant dans le référentiel de l'objet en question
- 3:18 dans lequel par définition la vitesse est nulle.
- 3:20 Par contre, même à vitesse nulle, au repos, un système possède toujours de l'énergie résiduelle.
- 3:25 Il peut s'agir d'énergie cinétique interne,
- 3:28 par exemple on peut imaginer un corps qui soit globalement au repos,
- 3:30 c'est-à-dire que son centre de gravité ne bouge pas,
- 3:32 mais dont les différentes composantes ont une vitesse et donc une énergie cinétique.
- 3:36 Il peut aussi s'agir d'énergie potentielle,
- 3:38 si le système ou ses composants sont en interaction sous l'effet d'une certaine force.
- 3:42 Enfin, autre possibilité, il peut s'agir d'énergie thermique.
- 3:45 Quand on chauffe un corps, on lui apporte de l'énergie
- 3:47 qui se retrouve sous la forme d'agitation microscopique des particules.
- 3:50 C'est donc une forme d'énergie cinétique microscopique.
- 3:52 Ce que nous dit l'équation Δm égale Δe sur c²,
- 3:56 c'est que si on fait varier l'énergie d'un corps par l'un de ses moyens,
- 3:59 on fait aussi varier sa masse inerte.
- 4:01 Prenons quelques exemples pour illustrer ça.
- 4:03 Par exemple, un objet dont les composantes tournent possèdent une énergie cinétique interne,
- 4:07 et donc une masse plus importante que le même objet au repos.
- 4:10 Un ressort comprimé possède une énergie potentielle,
- 4:13 il sera donc plus massif que le même ressort non comprimé.
- 4:16 Ou encore, si vous prenez un litre d'eau, en le chauffant,
- 4:19 d'après cette idée, vous allez augmenter sa masse.
- 4:21 Ces exemples vous paraissent peut-être un peu durs à avaler,
- 4:23 personne ne s'est jamais rendu compte que de l'eau, une fois chauffée, devenait plus lourde.
- 4:27 En fait, pour cause, c'est parce que le changement est minime.
- 4:30 Faisons le calcul, pour chauffer un litre d'eau de 20° à 80°,
- 4:33 je dois lui apporter environ 250 000 joules.
- 4:36 En divisant par c², ça représente une variation d'environ 3 nanogrammes,
- 4:40 3 milliardièmes de grammes.
- 4:42 Aucune chance de s'en apercevoir,
- 4:44 un litre d'eau ne paraît pas plus difficile à mettre en mouvement une fois qu'il est chaud.
- 4:47 Mais en fait, au lieu de raisonner juste sur des variations,
- 4:50 on peut pousser le bouchon plus loin et démontrer cette relation
- 4:53 pour toute la masse et toute l'énergie d'un corps.
- 4:55 De manière générale, M égale E sur c²,
- 4:57 c'est-à-dire que si je retire toute l'énergie d'un corps,
- 5:00 en fait je lui retire toute sa masse.
- 5:02 Et donc finalement, ce qu'on appelle communément la masse,
- 5:05 n'est rien d'autre que la mesure de la quantité totale d'énergie contenue dans un corps.
- 5:09 Conceptuellement, cette idée est assez folle.
- 5:11 Elle nous dit qu'on avait une notion, la masse,
- 5:13 qu'on utilisait même si on ne comprenait pas forcément son origine ou sa justification,
- 5:17 et que cette notion ce n'est finalement rien d'autre que du contenu en énergie.
- 5:21 Et c'est pour ça que c'est important d'essayer de se souvenir de cette relation sous cette forme,
- 5:24 M égale E sur c², qui était celle qu'avait originellement proposé Einstein,
- 5:28 et qui traduit bien qu'on explique le concept de masse à partir de celui d'énergie.
- 5:32 Et voilà, on a donc résolu la question de la nature et de l'origine de la masse.
- 5:36 La masse, c'est du contenu en énergie.
- 5:38 Si vous êtes un peu branchés physiques, cette affirmation vous choque probablement.
- 5:41 Ça fait quand même quelques années qu'on nous explique en long, en large et en travers
- 5:45 que l'origine de la masse, c'est le boson de Higgs.
- 5:47 Et moi, là, ce que je vous dis, c'est que la nature de la masse,
- 5:49 c'est juste d'être la mesure de l'énergie.
- 5:51 Rassurez-vous, on va éclaircir ce mystère,
- 5:53 et pour ça, il va falloir qu'on se demande de quelle énergie on parle concrètement.
- 5:57 On va regarder quelques exemples.
- 5:59 Prenez un atome d'hydrogène. Il est constitué d'un proton et d'un électron.
- 6:02 On connaît la masse du proton, c'est 1,673 10 puissance moins 27 kg.
- 6:08 10 puissance moins 27 kg, c'est ce qu'on appelle un yoctogramme.
- 6:11 Et on connaît également la masse d'un électron, c'est 9,109 10 puissance moins 31,
- 6:16 soit 0,0009 yoctogrammes.
- 6:20 Du coup, intuitivement, on s'attendrait à ce que la masse d'un atome d'hydrogène
- 6:23 soit la somme des deux, un proton et un électron.
- 6:25 Eh ben non.
- 6:26 Quand vous associez un proton et un électron,
- 6:28 en fait, vous diminuez l'énergie potentielle du système.
- 6:31 C'est d'ailleurs pour ça qu'il s'associe et crée liaison.
- 6:33 Il s'attire parce qu'il préfère être dans un état d'énergie potentielle plus basse.
- 6:37 Donc la formation d'un atome d'hydrogène libère une certaine quantité d'énergie, ΔE.
- 6:42 Et puisqu'en se formant, ce système a perdu de l'énergie ΔE,
- 6:45 eh bien, il a perdu de la masse, ΔM égale ΔE sur c².
- 6:49 À cause de cette perte d'énergie,
- 6:50 l'atome d'hydrogène a une masse inférieure à celle de ses deux constituants.
- 6:54 Une manière équivalente de le dire,
- 6:55 c'est que l'énergie libérée par l'atome d'hydrogène lors de sa formation,
- 6:58 c'est aussi celle qu'il vous faut pour le casser, qu'on appelle l'énergie d'ionisation.
- 7:02 Et quand vous séparez un atome d'hydrogène,
- 7:04 vous lui apportez de l'énergie et donc augmentez sa masse de cette même quantité.
- 7:08 Alors, il faut être honnête, la variation de masse dont on parle là,
- 7:10 en fait, elle est complètement négligeable.
- 7:12 C'est à peu près un milliardième de la masse de l'atome.
- 7:14 Donc ce n'est pas quelque chose qu'on arrive à détecter expérimentalement.
- 7:17 Mais voyons maintenant un exemple où c'est beaucoup plus significatif.
- 7:20 Prenons un atome d'hélium, et on va même uniquement s'intéresser à son noyau,
- 7:24 composé de deux protons et deux neutrons.
- 7:26 On l'a vu, la masse d'un proton, c'est 1,673 yoctogrammes.
- 7:30 Et pour un neutron, c'est très proche, 1,675.
- 7:33 Alors, on s'attendrait à ce que la masse du noyau d'hélium
- 7:36 soit la somme de celle de deux protons et de deux neutrons,
- 7:39 soit à peu près 6,696 yoctogrammes.
- 7:42 Mais en réalité, c'est seulement 6,646.
- 7:45 C'est-à-dire que la masse du noyau d'hélium
- 7:47 est inférieure à la somme de celle de ses quatre constituants.
- 7:50 Et on est à nouveau face au même phénomène.
- 7:52 Quand on approche les deux protons et les deux neutrons,
- 7:54 on diminue l'énergie potentielle globale du système.
- 7:56 Et c'est d'ailleurs pour ça que la traction s'exerce.
- 7:58 Et du fait de Δm égale Δe sur c², la masse du système diminue.
- 8:02 Alors, ce n'est pas une diminution énorme, c'est environ 1%,
- 8:05 mais c'est suffisant pour qu'on puisse la mesurer.
- 8:07 Alors, on entend parfois, quand on parle de noyaux atomiques,
- 8:09 que quand ils se forment, ils convertissent de la masse en énergie,
- 8:12 selon E égale mc².
- 8:14 Mais vous voyez que ce n'est pas vraiment ça, en fait.
- 8:16 Quand on approche les quatre constituants, l'énergie du système diminue.
- 8:19 Et comme l'énergie ne peut pas disparaître, elle est en fait libérée.
- 8:21 Mais vous voyez bien que ce n'est pas la conversion de la masse en énergie,
- 8:24 c'est de la libération d'énergie et, par voie de conséquence, une baisse de masse.
- 8:28 Puisque la masse, c'est juste la mesure du contenu en énergie qui reste.
- 8:31 Alors, on l'a dit, cette diminution de masse,
- 8:33 lors de la formation d'un noyau d'hélium, par fusion donc,
- 8:36 elle ne représente que 1%.
- 8:38 Alors, ça ne paraît pas beaucoup, mais en fait, c'est énorme.
- 8:40 Et c'est d'ailleurs cette énergie qui permet aux étoiles de briller.
- 8:42 Et c'est aussi cette énergie qu'on aimerait bien pouvoir maîtriser
- 8:44 pour faire de la production d'électricité par fusion nucléaire.
- 8:47 Mais alors, ça veut dire que les 99 autres pourcents de la masse,
- 8:50 ils représentent une énergie encore plus grosse, un truc fabuleux.
- 8:53 Et elle est où cette énergie ? Comment je fais pour la récupérer ?
- 8:56 Eh bien, pour comprendre ça, il va falloir continuer à descendre
- 8:58 et à s'intéresser à ce qui se cache dans les protons et les neutrons.
- 9:04 Comme vous le savez peut-être, les protons et les neutrons
- 9:06 ne sont pas des particules élémentaires.
- 9:08 Ils sont eux-mêmes composés de quarks.
- 9:10 Alors, il existe 6 types de quarks.
- 9:12 Up, down, strange, charm, top et bottom.
- 9:15 Mais un proton est constitué seulement de 2 quarks up et 1 quark down,
- 9:18 tandis qu'un neutron, c'est 1 quark up et 2 quarks down.
- 9:21 Et donc, comme on a fait pour les atomes ou les noyaux,
- 9:24 on peut s'amuser à regarder comment la masse d'un proton ou d'un neutron
- 9:26 est reliée à la masse des quarks qui le constituent.
- 9:29 Donc, je vous rappelle, un proton, 1,673 yg, un neutron, 1,675.
- 9:34 Eh bien, un quark up, c'est seulement environ 0,004 yg,
- 9:39 et un quark down, autour de 0,009.
- 9:42 Alors là, vous voyez qu'on a un petit problème.
- 9:44 La masse des quarks n'est qu'une toute petite partie de la masse du proton et du neutron.
- 9:48 Il est où le reste ?
- 9:50 C'est simple, je répète, la masse, c'est du contenu en énergie.
- 9:53 Et donc, ce qui explique la masse des protons et des neutrons,
- 9:55 c'est à 99% de l'énergie d'interaction entre les quarks.
- 9:59 Au sein d'un proton ou d'un neutron,
- 10:01 les quarks sont reliés par ce qu'on appelle l'interaction forte.
- 10:03 C'est une des 4 forces fondamentales.
- 10:05 Et ils interagissent et s'attirent en échangeant d'autres particules
- 10:08 qu'on appelle des gluons, et qu'on représente comme ça.
- 10:11 D'ailleurs, cette représentation n'est pas innocente,
- 10:13 car on peut se représenter l'interaction entre les quarks un peu comme des petits ressorts.
- 10:17 Et ici, il y a une grosse différence entre la manière dont les quarks interagissent
- 10:20 et par exemple, la façon dont un proton et un électron s'attirent dans un atome d'hydrogène.
- 10:24 Un proton et un électron s'attirent quand ils sont proches.
- 10:27 Mais si on les éloigne les uns des autres, la force d'interaction tend vers zéro.
- 10:31 Avec des quarks, c'est l'inverse.
- 10:33 Plus on les éloigne, plus la force qui les attire devient importante.
- 10:36 Et l'attraction ne devient faible que quand on les rapproche fortement.
- 10:39 Et c'est d'ailleurs pour ça que la représentation par un ressort n'est pas si mauvaise.
- 10:42 Avec un ressort, plus vous tirez dessus, plus la force devient importante.
- 10:45 Et comme l'existence de cette attraction entre les quarks provoque leur mouvement,
- 10:49 ils possèdent à la fois une énergie cinétique du fait de leur vitesse
- 10:52 et une énergie potentielle d'interaction.
- 10:54 Ces deux énergies forment donc cette énergie interne
- 10:56 qui contribue à 99% à la masse des protons et des neutrons.
- 11:00 Donc vous voyez que pour les protons et les neutrons,
- 11:02 qui représentent quand même l'immense majorité de la matière qui nous entoure,
- 11:05 l'origine de la masse, ce n'est pas la masse des constituants, les quarks,
- 11:08 mais c'est leur énergie, leur énergie cinétique et leur énergie d'interaction.
- 11:11 En fait, pour être exact, la situation est un peu plus complexe.
- 11:14 On l'a dit, quand on essaye d'éloigner deux quarks, la force entre les deux augmente.
- 11:18 Et du coup, ça a une conséquence un peu contre-intuitive,
- 11:20 c'est qu'il n'est pas possible d'observer un quark isolé, tout seul.
- 11:23 C'est ce qu'on appelle le confinement des quarks.
- 11:26 Et si on essaye quand même de tirer sur cette sorte de ressort,
- 11:28 au bout d'un moment, il se passe un truc étonnant.
- 11:30 Le ressort, c'est-à-dire le gluon en fait, se désintègre
- 11:33 et l'énergie qu'il contenait se transforme en une paire d'un quark et d'un antiquark,
- 11:37 qui d'ailleurs peuvent être d'un type différent de up et d'down.
- 11:40 Et inversement, une paire quark-antiquark peut fusionner
- 11:43 et disparaître en redonnant de l'énergie au gluon.
- 11:45 Et en fait, ce rythme de création et disparition de paire de quarks
- 11:48 se produit à un rythme effréné à l'intérieur des protons et des neutrons.
- 11:52 Et donc, une image correcte de leur structure interne,
- 11:54 ce n'est pas tellement celle de trois quarks qui seraient gentiment reliés par des gluons,
- 11:58 mais plutôt d'une soupe de quarks, d'antiquarks et de gluons qui évoluent sans cesse,
- 12:02 avec comme particularité qu'il y a au final toujours trois quarks de plus que les antiquarks,
- 12:06 deux up, un down pour un proton et un up, deux down pour un neutron.
- 12:10 Et de ce point de vue-là, une manière un peu plus correcte de voir ces 99% d'énergie interne,
- 12:14 c'est en fait de les voir comme l'énergie de cette soupe.
- 12:17 Alors à ce stade de notre descente,
- 12:18 vous remarquerez qu'on a déjà expliqué 99% de la masse de la matière qui nous entoure,
- 12:22 juste avec de l'énergie interne, l'énergie d'interaction des quarks.
- 12:26 Et on n'a toujours pas parlé de bosons de Higgs.
- 12:28 Depuis le début, on a dit que la nature de la masse, c'était d'être de l'énergie, de l'énergie interne.
- 12:32 Et ça a d'ailleurs bien fonctionné,
- 12:34 notamment parce qu'on a regardé des systèmes qui étaient composites,
- 12:36 faits de plusieurs constituants, un atome, un noyau, un proton.
- 12:40 Mais un quark, jusqu'à preuve du contraire, c'est une particule élémentaire, composée de rien.
- 12:44 Même si sa masse compte que pour 1%, comment on l'explique celle-là ?
- 12:48 C'est là qu'intervient le boson de Higgs, ou plutôt le champ de Higgs.
- 12:51 On parle toujours du boson, qui est la particule qu'on a détectée au CERN.
- 12:55 Vous savez peut-être qu'en mécanique quantique, il y a le phénomène de dualité onde-corpuscule.
- 12:59 Par exemple, la lumière se comporte à la fois comme une particule, le photon,
- 13:02 et comme une onde, le champ électromagnétique.
- 13:05 Pour le Higgs, c'est pareil.
- 13:06 Et en fait, le truc fondamental dans notre affaire, c'est le champ de Higgs.
- 13:09 Le champ de Higgs, c'est quelque chose qui baigne tout l'espace
- 13:12 et qui a une petite particularité par rapport au champ électromagnétique.
- 13:15 Le champ électromagnétique, son état de base, c'est d'être à zéro.
- 13:18 S'il n'y a pas de source de radiation, il n'y a pas d'onde,
- 13:20 et les champs électriques et magnétiques sont nuls.
- 13:22 Le champ de Higgs, il a comme particularité que son état de base,
- 13:25 qu'on appelle son état fondamental, n'est pas nul.
- 13:28 Il est en quelque sorte toujours actif.
- 13:30 Et quand une particule, par exemple un quark, se trouve dans ce champ de Higgs,
- 13:33 elle interagit avec lui et elle acquiert une certaine énergie du fait de cette interaction.
- 13:38 Un peu de la même façon qu'une particule chargée
- 13:40 acquiert de l'énergie potentielle électrostatique si on la met dans un champ électrique.
- 13:44 Mais si du fait de cette interaction, le quark acquiert de l'énergie,
- 13:47 et bien il acquiert aussi de la masse.
- 13:49 Et le mécanisme se généralise à toutes les particules élémentaires massives.
- 13:52 Elles acquirent leur masse du fait de leur interaction avec le champ de Higgs,
- 13:56 et parce que m égale E sur c carré.
- 13:58 Ou E égale mc2 si vous préférez.
- 14:00 Voilà, vous savez tout sur la nature de la masse
- 14:02 et comment E égale mc2 et le boson de Higgs conspirent dans cette affaire
- 14:05 pour nous rendre massifs.
- 14:07 Si cette vidéo vous a éclairé, n'hésitez pas à la partager, à la liker, à vous abonner.
- 14:11 Je vous recommande d'ailleurs, si vous ne l'avez pas déjà vu,
- 14:13 d'aller voir ma vidéo sur la relativité restreinte.
- 14:15 Les accus de la chaîne c'est sur Facebook et Twitter.
- 14:17 Pour ceux qui veulent me soutenir, ça se passe sur Tipeee.
- 14:19 Et vous pouvez aussi aller jeter un oeil à mon livre qui s'appelle Insoluble mais vrai.
- 14:22 Merci, à bientôt.
- 0:00 Hello everyone, today we're going to talk about E equals mc2 and the Higgs boson, yeah, absolutely.
- 0:05 These are two concepts often discussed in popular science
- 0:08 and I get a lot of questions about them because they are actually quite misunderstood.
- 0:12 In this episode, we'll see what E equals mc2 really means,
- 0:15 how the question of the Higgs boson is related,
- 0:17 and ultimately, we'll try to shed light on the mystery of the true nature of mass.
- 0:23 E equals mc2, and actually I should rather say mc squared,
- 0:26 is probably the most famous equation in all of physics,
- 0:29 yet it's one of the most misunderstood,
- 0:31 and many people don't know its exact interpretation.
- 0:34 In fact, its current form, E equals mc2,
- 0:36 doesn't really correspond to what Einstein had in mind when he proposed the basis of this idea.
- 0:40 A more correct way to write it would be m equals e over c squared,
- 0:44 and even better, delta m equals delta e over c squared.
- 0:49 This form of the equation therefore tells us that if we vary the energy of a body by an amount delta e,
- 0:54 then its mass must automatically vary by an amount delta m equal to delta e divided by c squared,
- 1:00 where c is the speed of light.
- 1:02 This principle, that if a body's energy varies, then its mass must also automatically vary,
- 1:07 was exactly what Einstein proposed in the title of his article, which was based on the energy-mass relationship.
- 1:13 Does the inertia of a body depend on its energy content?
- 1:17 Furthermore, at this stage, we need to clarify what we mean by m, mass,
- 1:20 because in classical physics, mass is involved on two levels.
- 1:23 There is the so-called gravitational mass, which means an individual with more mass will have a higher weight
- 1:28 and therefore weigh more on a scale.
- 1:30 This is the m that appears in p equals mg, you know, where p is weight and g is the acceleration due to gravity.
- 1:36 But there is also the mass that appears in the energy equation.
- 1:39 You know, where p is weight and g is the acceleration due to gravity.
- 1:42 But there is also inertial mass, which means that the more massive an object is,
- 1:46 the harder it is to change its motion, to slow it down or speed it up.
- 1:50 This is the m that appears in Newton's equation, sum of forces equals ma,
- 1:54 which can also be rewritten as a equals f over m.
- 1:57 And in this form, it clearly shows that for a given force, the greater the mass,
- 2:01 the weaker the acceleration will be, and therefore the harder it will be to alter the trajectory.
- 2:05 Of course, gravitational mass and inertial mass are ultimately the same thing.
- 2:08 They are also given the same symbol.
- 2:10 But in Einstein's reasoning, there was no gravity.
- 2:12 So what interests us today is really inertial mass.
- 2:15 What Einstein suggests, then, is that a body's inertial mass depends on the energy it contains.
- 2:19 And therefore, if we modify this energy by adding or removing it,
- 2:23 the mass is also modified according to the equation delta m equals delta e over c squared.
- 2:28 To reach this conclusion, Einstein uses a clever line of reasoning
- 2:31 but one that is limited to a particular case.
- 2:33 He imagines a body losing energy by emitting photons
- 2:36 and he demonstrates that its inertial mass must vary according to delta m equals delta e over c squared
- 2:40 where delta e is therefore the energy of the emitted photons.
- 2:43 A rigorous and more generic demonstration of this result is possible
- 2:46 but it's not that simple, so I'll spare you the details.
- 2:48 All you need to remember is that this relationship is a consequence
- 2:51 of special relativity, which I discussed in the previous episode.
- 2:54 In the same way that the notions of space and time
- 2:56 are somehow intertwined in special relativity,
- 2:59 the notions of mass and energy, which are distinct in classical physics,
- 3:03 are inexorably linked.
- 3:05 But as with mass, we still need to clarify what exactly we mean by energy.
- 3:09 You know, for example, that a body can possess kinetic energy if it has a velocity
- 3:13 but we can always, in a way, get rid of this energy
- 3:16 by placing ourselves in the reference frame of the object in question
- 3:18 in which, by definition, the velocity is zero.
- 3:20 However, even at zero velocity, at rest, a system always possesses residual energy.
- 3:25 This can be internal kinetic energy,
- 3:28 for example, we can imagine a body that is globally at rest,
- 3:30 meaning its center of gravity does not move,
- 3:32 but whose different components have a velocity and thus kinetic energy.
- 3:36 It can also be potential energy,
- 3:38 if the system or its components are interacting under the effect of a certain force.
- 3:42 Finally, another possibility, it can be thermal energy.
- 3:45 When we heat a body, we provide it with energy
- 3:47 which manifests as microscopic agitation of particles.
- 3:50 It is therefore a form of microscopic kinetic energy.
- 3:52 What the equation Δm equals Δe over c² tells us,
- 3:56 is that if we vary a body's energy by one of these means,
- 3:59 we also vary its inertial mass.
- 4:01 Let's take a few examples to illustrate this.
- 4:03 For example, an object whose components are rotating possesses internal kinetic energy,
- 4:07 and therefore a greater mass than the same object at rest.
- 4:10 A compressed spring possesses potential energy,
- 4:13 it will therefore be more massive than the same uncompressed spring.
- 4:16 Or, if you take a liter of water, by heating it,
- 4:19 according to this idea, you will increase its mass.
- 4:21 These examples might seem a bit hard to swallow,
- 4:23 no one has ever noticed that water, once heated, becomes heavier.
- 4:27 In fact, for good reason, it's because the change is minimal.
- 4:30 Let's do the calculation: to heat one liter of water from 20° to 80°,
- 4:33 I must provide it with approximately 250,000 joules.
- 4:36 Dividing by c², this represents a variation of about 3 nanograms,
- 4:40 3 billionths of a gram.
- 4:42 No chance of noticing it,
- 4:44 a liter of water does not seem harder to move once it is hot.
- 4:47 But in fact, instead of just reasoning about variations,
- 4:50 we can push it further and demonstrate this relationship
- 4:53 for the entire mass and total energy of a body.
- 4:55 In general, M equals E over c²,
- 4:57 meaning that if I remove all the energy from a body,
- 5:00 I actually remove all its mass.
- 5:02 And so, ultimately, what we commonly call mass,
- 5:05 is nothing other than the measure of the total amount of energy contained within a body.
- 5:09 Conceptually, this idea is quite astonishing.
- 5:11 It tells us that we had a notion, mass,
- 5:13 which we used even if we didn't necessarily understand its origin or justification,
- 5:17 and that this notion is ultimately nothing more than energy content.
- 5:21 And that's why it's important to try to remember this relationship in this form,
- 5:24 M equals E over c², which was the one originally proposed by Einstein,
- 5:28 and which clearly shows that the concept of mass is explained from that of energy.
- 5:32 And there you have it, we have thus resolved the question of the nature and origin of mass.
- 5:36 Mass is energy content.
- 5:38 If you're somewhat into physics, this statement probably shocks you.
- 5:41 For quite a few years now, we've been told extensively
- 5:45 that the origin of mass is the Higgs boson.
- 5:47 And what I'm telling you now is that the nature of mass,
- 5:49 is simply being the measure of energy.
- 5:51 Don't worry, we're going to clarify this mystery,
- 5:53 and for that, we'll need to ask ourselves what kind of energy we're concretely talking about.
- 5:57 Let's look at a few examples.
- 5:59 Take a hydrogen atom. It consists of a proton and an electron.
- 6:02 We know the mass of a proton: it's 1.673 x 10 to the power of minus 27 kg.
- 6:08 10 to the power of minus 27 kg is what we call a yoctogram.
- 6:11 And we also know the mass of an electron: it's 9.109 x 10 to the power of minus 31,
- 6:16 or 0.0009 yoctograms.
- 6:20 So, intuitively, we would expect the mass of a hydrogen atom
- 6:23 to be the sum of the two, a proton and an electron.
- 6:25 Well, no.
- 6:26 When you combine a proton and an electron,
- 6:28 you actually decrease the system's potential energy.
- 6:31 That's why they combine and form a bond.
- 6:33 They attract each other because they prefer to be in a lower potential energy state.
- 6:37 So, the formation of a hydrogen atom releases a certain amount of energy, ΔE.
- 6:42 And since, by forming, this system lost ΔE energy,
- 6:45 well, it lost mass, ΔM equals ΔE over c².
- 6:49 Because of this energy loss,
- 6:50 the hydrogen atom has a mass lower than that of its two constituents.
- 6:54 An equivalent way to put it,
- 6:55 is that the energy released by the hydrogen atom during its formation,
- 6:58 is also the energy you need to break it apart, which is called ionization energy.
- 7:02 And when you separate a hydrogen atom,
- 7:04 you provide it with energy and thus increase its mass by that same amount.
- 7:08 Now, to be honest, the mass variation we're talking about here,
- 7:10 is actually completely negligible.
- 7:12 It's about a billionth of the atom's mass.
- 7:14 So it's not something we can detect experimentally.
- 7:17 But let's now look at an example where it's much more significant.
- 7:20 Let's take a helium atom, and we'll even focus solely on its nucleus,
- 7:24 composed of two protons and two neutrons.
- 7:26 As we've seen, the mass of a proton is 1.673 yoctograms.
- 7:30 And for a neutron, it's very close, 1.675.
- 7:33 So, we would expect the mass of the helium nucleus
- 7:36 to be the sum of two protons and two neutrons,
- 7:39 or approximately 6.696 yoctograms.
- 7:42 But in reality, it's only 6.646.
- 7:45 That is to say, the mass of the helium nucleus
- 7:47 is less than the sum of its four constituents.
- 7:50 And we are again facing the same phenomenon.
- 7:52 When the two protons and two neutrons approach each other,
- 7:54 the overall potential energy of the system decreases.
- 7:56 And that's why the attraction occurs.
- 7:58 And due to Δm equals Δe over c², the system's mass decreases.
- 8:02 Now, it's not a huge decrease, it's about 1%,
- 8:05 but it's enough for us to measure it.
- 8:07 So, we sometimes hear, when talking about atomic nuclei,
- 8:09 that when they form, they convert mass into energy,
- 8:12 according to E equals mc².
- 8:14 But you see that's not really it, in fact.
- 8:16 When the four constituents approach each other, the system's energy decreases.
- 8:19 And since energy cannot disappear, it is actually released.
- 8:21 But you can clearly see that it's not the conversion of mass into energy,
- 8:24 it's the release of energy and, consequently, a decrease in mass.
- 8:28 Since mass is just the measure of the remaining energy content.
- 8:31 So, as we said, this decrease in mass,
- 8:33 during the formation of a helium nucleus, by fusion then,
- 8:36 only represents 1%.
- 8:38 Now, that might not seem like much, but in fact, it's enormous.
- 8:40 And it's this very energy that allows stars to shine.
- 8:42 And it's also this energy that we would like to be able to control
- 8:44 to produce electricity through nuclear fusion.
- 8:47 But then, does that mean the other 99 percent of the mass,
- 8:50 they represent an even greater energy, something incredible.
- 8:53 And where is this energy? How do I recover it?
- 8:56 Well, to understand that, we'll have to keep going deeper
- 8:58 and look at what's hidden inside protons and neutrons.
- 9:04 As you may know, protons and neutrons
- 9:06 are not elementary particles.
- 9:08 They are themselves composed of quarks.
- 9:10 So, there are 6 types of quarks.
- 9:12 Up, down, strange, charm, top, and bottom.
- 9:15 But a proton is made up of only 2 up quarks and 1 down quark,
- 9:18 whereas a neutron is 1 up quark and 2 down quarks.
- 9:21 And so, as we did for atoms or nuclei,
- 9:24 we can have fun looking at how the mass of a proton or a neutron
- 9:26 is related to the mass of the quarks that constitute it.
- 9:29 So, let me remind you, a proton is 1.673 yg, a neutron is 1.675.
- 9:34 Well, an up quark is only about 0.004 yg,
- 9:39 and a down quark is around 0.009.
- 9:42 Now, you see we have a small problem here.
- 9:44 The mass of quarks is only a very small part of the mass of the proton and neutron.
- 9:48 Where is the rest?
- 9:50 It's simple, I repeat, mass is energy content.
- 9:53 And so, what explains the mass of protons and neutrons,
- 9:55 is 99% the interaction energy between quarks.
- 9:59 Within a proton or a neutron,
- 10:01 quarks are bound by what is called the strong interaction.
- 10:03 It is one of the 4 fundamental forces.
- 10:05 And they interact and attract each other by exchanging other particles
- 10:08 called gluons, which are represented like this.
- 10:11 Moreover, this representation is not innocent,
- 10:13 because the interaction between quarks can be represented somewhat like small springs.
- 10:17 And here, there is a big difference between how quarks interact
- 10:20 and, for example, how a proton and an electron attract each other in a hydrogen atom.
- 10:24 A proton and an electron attract each other when they are close.
- 10:27 But if you move them away from each other, the interaction force tends towards zero.
- 10:31 With quarks, it's the opposite.
- 10:33 The further apart they are, the stronger the attractive force becomes.
- 10:36 And the attraction only becomes weak when they are brought very close together.
- 10:39 And that's why the spring representation isn't so bad.
- 10:42 With a spring, the more you pull on it, the stronger the force becomes.
- 10:45 And since the existence of this attraction between quarks causes their movement,
- 10:49 they possess both kinetic energy due to their speed
- 10:52 and potential interaction energy.
- 10:54 These two energies thus form this internal energy
- 10:56 which contributes 99% to the mass of protons and neutrons.
- 11:00 So you see that for protons and neutrons,
- 11:02 which still represent the vast majority of the matter around us,
- 11:05 the origin of mass is not the mass of the constituents, the quarks,
- 11:08 but their energy, their kinetic energy and their interaction energy.
- 11:11 In fact, to be precise, the situation is a bit more complex.
- 11:14 As we said, when you try to separate two quarks, the force between them increases.
- 11:18 And consequently, this has a somewhat counter-intuitive consequence,
- 11:20 which is that it's not possible to observe an isolated quark, all by itself.
- 11:23 This is called quark confinement.
- 11:26 And if you still try to pull on this kind of spring,
- 11:28 after a while, something astonishing happens.
- 11:30 The spring, which is actually the gluon, disintegrates
- 11:33 and the energy it contained transforms into a pair of a quark and an antiquark,
- 11:37 which, by the way, can be of a different type than up and down.
- 11:40 And conversely, a quark-antiquark pair can merge
- 11:43 and disappear, giving energy back to the gluon.
- 11:45 And in fact, this rhythm of creation and disappearance of quark pairs
- 11:48 occurs at a frantic pace inside protons and neutrons.
- 11:52 And so, a correct image of their internal structure,
- 11:54 is not so much that of three quarks gently bound by gluons,
- 11:58 but rather a soup of quarks, antiquarks, and gluons that are constantly evolving,
- 12:02 with the particularity that there are always three more quarks than antiquarks in the end,
- 12:06 two up, one down for a proton and one up, two down for a neutron.
- 12:10 And from this perspective, a slightly more accurate way to view these 99% of internal energy,
- 12:14 is actually to see them as the energy of this soup.
- 12:17 So at this stage of our descent,
- 12:18 you'll notice that we've already explained 99% of the mass of the matter around us,
- 12:22 just with internal energy, the interaction energy of quarks.
- 12:26 And we still haven't talked about Higgs bosons.
- 12:28 From the beginning, we've said that the nature of mass is to be energy, internal energy.
- 12:32 And that has worked well, by the way,
- 12:34 especially because we looked at systems that were composite,
- 12:36 made of several constituents: an atom, a nucleus, a proton.
- 12:40 But a quark, until proven otherwise, is an elementary particle, composed of nothing.
- 12:44 Even if its mass only accounts for 1%, how do we explain that?
- 12:48 This is where the Higgs boson comes in, or rather, the Higgs field.
- 12:51 We always talk about the boson, which is the particle we detected at CERN.
- 12:55 You may know that in quantum mechanics, there's the phenomenon of wave-particle duality.
- 12:59 For example, light behaves both as a particle, the photon,
- 13:02 and as a wave, the electromagnetic field.
- 13:05 For the Higgs, it's the same.
- 13:06 And in fact, the fundamental thing in our discussion is the Higgs field.
- 13:09 The Higgs field is something that permeates all space
- 13:12 and has a small peculiarity compared to the electromagnetic field.
- 13:15 The electromagnetic field, its ground state, is to be at zero.
- 13:18 If there's no radiation source, there's no wave,
- 13:20 and the electric and magnetic fields are zero.
- 13:22 The Higgs field has the peculiarity that its ground state,
- 13:25 which we call its fundamental state, is not zero.
- 13:28 It is, in a way, always active.
- 13:30 And when a particle, for example a quark, is in this Higgs field,
- 13:33 it interacts with it and acquires a certain energy due to this interaction.
- 13:38 Much in the same way that a charged particle
- 13:40 acquires electrostatic potential energy if placed in an electric field.
- 13:44 But if, due to this interaction, the quark acquires energy,
- 13:47 then it also acquires mass.
- 13:49 And the mechanism generalizes to all massive elementary particles.
- 13:52 They acquire their mass due to their interaction with the Higgs field,
- 13:56 and because m equals E over c squared.
- 13:58 Or E equals mc2 if you prefer.
- 14:00 There you have it, you know everything about the nature of mass
- 14:02 and how E equals mc2 and the Higgs boson conspire in this matter
- 14:05 to make us massive.
- 14:07 If this video has enlightened you, feel free to share it, like it, and subscribe.
- 14:11 I also recommend, if you haven't seen it already,
- 14:13 to watch my video on special relativity.
- 14:15 The channel's updates are on Facebook and Twitter.
- 14:17 For those who want to support me, you can do so on Tipeee.
- 14:19 And you can also check out my book called Insoluble but True.
- 14:22 Thank you, see you soon.
- 0:00 皆さん、こんにちは。今日はE=mc²とヒッグス粒子について話します。そう、まさにそのものです。
- 0:05 さて、これらは科学の一般向け解説でよく話題になる2つの概念です。
- 0:08 そして、それらについては多くの質問を受けます。というのも、実際にはかなり誤解されているからです。
- 0:12 このエピソードでは、E=mc²が本当に何を意味するのかを見ていきます。
- 0:15 ヒッグス粒子の問題がどのように関連しているのか、
- 0:17 そして最終的には、質量の真の性質の謎を解き明かそうとします。
- 0:23 E=mc²、というか、むしろmc二乗と言うべきでしょうが、
- 0:26 物理学全体でおそらく最もよく知られた方程式です。
- 0:29 しかし、最も誤解されているものの一つです。
- 0:31 そして、その正確な解釈を知らない人も多いです。
- 0:34 ちなみに、その現在の形、E=mc²は、
- 0:36 アインシュタインがこのアイデアの基礎を提案したときに考えていたことと、本当は一致しません。
- 0:40 より正確な書き方はm=E/c²でしょう。
- 0:44 さらに言えば、Δm=ΔE/c²です。
- 0:49 この方程式の形は、ある物体のエネルギーをΔEだけ変化させると、
- 0:54 その質量は自動的にΔm = ΔE/c²という量だけ変化しなければならない、と教えてくれます。
- 1:00 ここでcは光速です。
- 1:02 ある物体のエネルギーが変化すれば、その質量も自動的に変化するというこの原理は、
- 1:07 ちなみに、アインシュタインがエネルギー方程式に基づいた彼の論文のタイトルで提案していたことと全く同じでした。
- 1:13 「物体の慣性は、そのエネルギー含有量に依存するのか?」
- 1:17 ちなみに、この段階で、m、つまり質量が何を意味するのかを明確にする必要があります。
- 1:20 というのも、古典物理学では、質量は2つのレベルで関わってくるからです。
- 1:23 いわゆる重力質量があります。それは、質量が大きいほど個人の体重が重くなるというものです。
- 1:28 つまり、体重計でより重く表示されるということです。
- 1:30 これはp=mgのmです。ご存じの通り、pは重さ、gは重力加速度です。
- 1:36 しかし、エネルギー方程式に関わる質量もあります。
- 1:39 ご存じの通り、pは重さ、gは重力加速度です。
- 1:42 しかし、慣性質量もあります。それは、物体がより質量が大きいほど、
- 1:46 その動きを変えるのが、つまり減速させたり加速させたりするのが難しくなるというものです。
- 1:50 これはニュートンの方程式、ΣF=maのmです。
- 1:54 これはa=F/mとも書き換えられます。
- 1:57 そしてこの形では、ある一定の力に対して、質量が大きいほど、
- 2:01 加速度は小さくなり、したがって軌道を変えるのがより難しくなることをはっきりと示しています。
- 2:05 もちろん、重力質量と慣性質量は、結局のところ同じものです。
- 2:08 ちなみに、同じ記号が与えられています。
- 2:10 しかし、アインシュタインの推論では、重力は考慮されていませんでした。
- 2:12 ですから、今日私たちが関心を持っているのは、まさに慣性質量です。
- 2:15 アインシュタインが示唆しているのは、物体の慣性質量は、それが含むエネルギーに依存するということです。
- 2:19 そして、もしこのエネルギーを加えたり取り除いたりして変化させると、
- 2:23 質量もΔm=ΔE/c²という方程式に従って変化するということです。
- 2:28 この結論に至るために、アインシュタインは巧妙な推論を行います。
- 2:31 しかし、それは特定のケースに限られます。
- 2:33 彼は、光子を放出してエネルギーを失う物体を想像します。
- 2:36 そして彼は、その慣性質量がΔm=ΔE/c²に従って変化しなければならないことを証明します。
- 2:40 ここでΔEは放出された光子のエネルギーです。
- 2:43 この結果の厳密でより一般的な証明を行うことは可能ですが、
- 2:46 それほど単純ではないので、ここでは割愛します。
- 2:48 覚えておくべきことは、この関係は、
- 2:51 前のエピソードで話した特殊相対性理論の結果であるということです。
- 2:54 空間と時間の概念が、
- 2:56 特殊相対性理論ではある意味で絡み合っているように、
- 2:59 古典物理学では別個のものである質量とエネルギーの概念も、
- 3:03 不可避的に結びついています。
- 3:05 しかし、質量と同様に、エネルギーが何を正確に意味するのかを明確にする必要があります。
- 3:09 例えばご存じの通り、物体は速度を持っている場合、運動エネルギーを持つことができます。
- 3:13 しかし、このエネルギーからはある意味で常に解放されることができます。
- 3:16 問題の物体の基準系に身を置くことで、
- 3:18 そこでは定義上、速度はゼロです。
- 3:20 しかし、速度がゼロでも、静止状態でも、システムは常に残留エネルギーを持っています。
- 3:25 それは内部運動エネルギーである可能性があります。
- 3:28 例えば、全体的に静止している物体を想像できます。
- 3:30 つまり、その重心が動かないということです。
- 3:32 しかし、その異なる構成要素は速度を持ち、したがって運動エネルギーを持っています。
- 3:36 位置エネルギーの場合もあります。
- 3:38 システムまたはその構成要素が、ある力の影響下で相互作用している場合です。
- 3:42 最後に、もう一つの可能性として、熱エネルギーの場合もあります。
- 3:45 物体を加熱すると、エネルギーが供給され、
- 3:47 それが粒子の微視的な運動の形で現れます。
- 3:50 これは微視的な運動エネルギーの一種です。
- 3:52 Δm = Δe / c² という方程式が私たちに教えてくれるのは、
- 3:56 ある物体のエネルギーをこれらの方法のいずれかで変化させると、
- 3:59 その慣性質量も変化するということです。
- 4:01 これを説明するためにいくつかの例を見てみましょう。
- 4:03 例えば、構成要素が回転している物体は内部運動エネルギーを持つため、
- 4:07 静止している同じ物体よりも質量が大きくなります。
- 4:10 圧縮されたバネは位置エネルギーを持つため、
- 4:13 圧縮されていない同じバネよりも質量が大きくなります。
- 4:16 あるいは、1リットルの水を加熱すると、
- 4:19 この考えによれば、その質量が増加します。
- 4:21 これらの例は、少し信じがたいかもしれません。
- 4:23 誰も、水が加熱されると重くなることに気づいたことはありません。
- 4:27 実際、その理由は、変化がごくわずかだからです。
- 4:30 計算してみましょう。1リットルの水を20度から80度まで加熱するには、
- 4:33 約25万ジュールを供給する必要があります。
- 4:36 c²で割ると、これは約3ナノグラムの変動に相当します。
- 4:40 30億分の3グラムです。
- 4:42 気づく可能性は全くありません。
- 4:44 1リットルの水は、温められたからといって、動かすのが難しくなるようには見えません。
- 4:47 しかし実際には、単に変動について考えるのではなく、
- 4:50 さらに踏み込んで、この関係を
- 4:53 物体の全質量と全エネルギーについて証明することができます。
- 4:55 一般的に、M = E / c²、
- 4:57 つまり、ある物体からすべてのエネルギーを取り除くと、
- 5:00 実際にはそのすべての質量を取り除くことになります。
- 5:02 そして結局、私たちが一般的に質量と呼んでいるものは、
- 5:05 物体に含まれる全エネルギー量の測定に他なりません。
- 5:09 概念的には、この考えはかなり驚くべきものです。
- 5:11 それは、私たちが質量という概念を持っていて、
- 5:13 その起源や根拠を必ずしも理解していなくても使っていたものが、
- 5:17 結局のところ、エネルギーの含有量に過ぎないということを教えてくれます。
- 5:21 だからこそ、この関係をこの形で覚えておくことが重要です。
- 5:24 M = E / c² は、アインシュタインが元々提案した形であり、
- 5:28 質量という概念をエネルギーの概念から説明していることをよく表しています。
- 5:32 これで、質量の本質と起源に関する問題を解決しました。
- 5:36 質量とはエネルギーの含有量です。
- 5:38 もしあなたが物理学に詳しいなら、この主張はおそらく衝撃的でしょう。
- 5:41 質量がヒッグス粒子に由来すると、長年にわたって詳しく説明されてきたのですから。
- 5:47 そして、私がここで言っているのは、質量の本質は、
- 5:49 単にエネルギーの測定値であるということです。
- 5:51 ご安心ください、この謎を解き明かします。
- 5:53 そのためには、具体的にどのようなエネルギーについて話しているのかを問う必要があります。
- 5:57 いくつかの例を見てみましょう。
- 5:59 水素原子を考えてみましょう。それは陽子と電子で構成されています。
- 6:02 陽子の質量は1.673 × 10のマイナス27乗キログラムです。
- 6:08 10のマイナス27乗キログラムは、ヨクトグラムと呼ばれます。
- 6:11 そして、電子の質量も分かっています。それは9.109 × 10のマイナス31乗、
- 6:16 つまり0.0009ヨクトグラムです。
- 6:20 したがって、直感的には、水素原子の質量は、
- 6:23 陽子と電子の合計であると予想されるでしょう。
- 6:25 いいえ、違います。
- 6:26 陽子と電子が結合すると、
- 6:28 実は、系の位置エネルギーが減少します。
- 6:31 だからこそ結合し、結合を形成するのです。
- 6:33 それらは、より低い位置エネルギー状態にあることを好むため、引き合います。
- 6:37 つまり、水素原子の形成は、ある量のエネルギーΔEを放出します。
- 6:42 そして、この系は形成される際にエネルギーΔEを失ったため、
- 6:45 質量も失いました。ΔM = ΔE / c² です。
- 6:49 このエネルギー損失のため、
- 6:50 水素原子の質量は、その2つの構成要素の合計よりも小さくなります。
- 6:54 これを別の言い方で表現すると、
- 6:55 水素原子が形成される際に放出されるエネルギーは、
- 6:58 それを分解するために必要なエネルギーでもあり、これをイオン化エネルギーと呼びます。
- 7:02 そして、水素原子を分離するとき、
- 7:04 エネルギーを与え、その結果、同じ量だけ質量が増加します。
- 7:08 正直に言うと、ここで話している質量の変化は、
- 7:10 実は完全に無視できるほど小さいものです。
- 7:12 それは原子の質量の約10億分の1です。
- 7:14 したがって、実験的に検出できるものではありません。
- 7:17 しかし、もっと重要な例を見てみましょう。
- 7:20 ヘリウム原子を例にとりましょう。その原子核のみに注目します。
- 7:24 2つの陽子と2つの中性子で構成されています。
- 7:26 ご存じのように、陽子の質量は1.673ヨクトグラムです。
- 7:30 中性子も非常に近く、1.675です。
- 7:33 すると、ヘリウム原子核の質量は、
- 7:36 2つの陽子と2つの中性子の質量の合計、
- 7:39 つまり約6.696ヨクトグラムになると予想されます。
- 7:42 しかし実際には、わずか6.646です。
- 7:45 つまり、ヘリウム原子核の質量は、
- 7:47 その4つの構成要素の合計よりも小さいのです。
- 7:50 そして、私たちは再び同じ現象に直面しています。
- 7:52 2つの陽子と2つの中性子を近づけると、
- 7:54 系の全体的な位置エネルギーが減少します。
- 7:56 そして、それが引力が働く理由です。
- 7:58 そして、Δm = ΔE / c² のため、系の質量は減少します。
- 8:02 これは大幅な減少ではありません。約1%です。
- 8:05 しかし、測定するには十分な量です。
- 8:07 原子核について話すとき、時々耳にするのは、
- 8:09 それらが形成されるときに、質量をエネルギーに変換する、
- 8:12 E = mc² の法則に従って、というものです。
- 8:14 しかし、実際にはそうではないことがわかります。
- 8:16 4つの構成要素を近づけると、系のエネルギーは減少します。
- 8:19 そして、エネルギーは消滅しないため、実際には放出されます。
- 8:21 しかし、これは質量がエネルギーに変換されるのではなく、
- 8:24 エネルギーの放出であり、その結果として質量の減少が起こるのです。
- 8:28 なぜなら、質量とは残っているエネルギー量の単なる尺度だからです。
- 8:31 さて、この質量の減少は、
- 8:33 ヘリウム原子核が核融合によって形成される際に、
- 8:36 わずか1%に過ぎません。
- 8:38 少なく見えるかもしれませんが、実際には莫大な量です。
- 8:40 そして、このエネルギーこそが星を輝かせているのです。
- 8:42 また、このエネルギーを制御して、
- 8:44 核融合による電力生産を実現したいと考えています。
- 8:47 しかし、そうなると、残りの99%の質量は、
- 8:50 さらに巨大な、驚くべきエネルギーを表していることになります。
- 8:53 そのエネルギーはどこにあるのでしょうか?どうすればそれを取り出せるのでしょうか?
- 8:56 さて、これを理解するためには、さらに深く掘り下げて、
- 8:58 陽子と中性子の内部に何が隠されているのかに注目する必要があります。
- 9:04 ご存じかもしれませんが、陽子と中性子は、
- 9:06 素粒子ではありません。
- 9:08 それら自体がクォークで構成されています。
- 9:10 さて、クォークには6種類あります。
- 9:12 アップ、ダウン、ストレンジ、チャーム、トップ、ボトムです。
- 9:15 しかし、陽子はアップクォーク2つとダウンクォーク1つだけで構成されており、
- 9:18 中性子はアップクォーク1つとダウンクォーク2つです。
- 9:21 そこで、原子や原子核の場合と同様に、
- 9:24 陽子や中性子の質量が
- 9:26 それらを構成するクォークの質量とどのように関連しているかを見てみましょう。
- 9:29 復習ですが、陽子は1.673 yg、中性子は1.675 ygです。
- 9:34 さて、アップクォークはわずか約0.004 yg、
- 9:39 ダウンクォークは約0.009 ygです。
- 9:42 ここで、少し問題があることがわかります。
- 9:44 クォークの質量は、陽子と中性子の質量のほんの一部に過ぎません。
- 9:48 残りはどこへ行ったのでしょうか?
- 9:50 簡単です。繰り返しますが、質量とはエネルギーの内容物です。
- 9:53 したがって、陽子と中性子の質量を説明するのは、
- 9:55 99%がクォーク間の相互作用エネルギーです。
- 9:59 陽子や中性子の内部では、
- 10:01 クォークは「強い相互作用」と呼ばれる力によって結びついています。
- 10:03 これは4つの基本的な力の一つです。
- 10:05 そして、それらは「グルーオン」と呼ばれる他の粒子を交換することで相互作用し、引き合います。
- 10:08 その表現はこのようなものです。
- 10:11 ちなみに、この表現は偶然ではありません。
- 10:13 なぜなら、クォーク間の相互作用を小さなバネのように想像できるからです。
- 10:17 ここで、クォークが相互作用する方法と、
- 10:20 例えば、水素原子内で陽子と電子が引き合う方法との間に大きな違いがあります。
- 10:24 陽子と電子は、互いに近いときに引き合います。
- 10:27 しかし、互いに遠ざけると、相互作用の力はゼロに近づきます。
- 10:31 クォークの場合は逆です。
- 10:33 遠ざければ遠ざけるほど、引き合う力は大きくなります。
- 10:36 そして、強く近づけたときにのみ、引力は弱くなります。
- 10:39 だからこそ、バネによる表現はそれほど悪くありません。
- 10:42 バネは、引っ張れば引っ張るほど、力が大きくなります。
- 10:45 そして、クォーク間のこの引力の存在がそれらの運動を引き起こすため、
- 10:49 それらは速度による運動エネルギーと、
- 10:52 相互作用による位置エネルギーの両方を持っています。
- 10:54 これら2つのエネルギーが、この内部エネルギーを形成し、
- 10:56 陽子と中性子の質量の99%に寄与しています。
- 11:00 したがって、陽子と中性子、
- 11:02 私たちの周りの物質の圧倒的多数を占めるものにとって、
- 11:05 質量の起源は、構成要素であるクォークの質量ではなく、
- 11:08 それらのエネルギー、つまり運動エネルギーと相互作用エネルギーなのです。
- 11:11 実は、正確に言うと、状況はもう少し複雑です。
- 11:14 先ほど述べたように、2つのクォークを遠ざけようとすると、両者の間の力が増加します。
- 11:18 その結果、少し直感に反する結果が生じます。
- 11:20 それは、孤立したクォークを単独で観測することは不可能だということです。
- 11:23 これをクォークの閉じ込めと呼びます。
- 11:26 そして、この種のバネをそれでも引っ張ろうとすると、
- 11:28 ある時点で驚くべきことが起こります。
- 11:30 バネ、つまり実際にはグルーオンが崩壊し、
- 11:33 それが含んでいたエネルギーは、クォークと反クォークのペアに変換されます。
- 11:37 これらは、アップやダウンとは異なる種類のクォークであることもあります。
- 11:40 逆に、クォークと反クォークのペアは融合し、
- 11:43 グルーオンにエネルギーを戻して消滅することができます。
- 11:45 そして実際、このクォークペアの生成と消滅のサイクルは、
- 11:48 陽子と中性子の内部で猛烈な速さで起こっています。
- 11:52 したがって、それらの内部構造の正しいイメージは、
- 11:54 グルーオンによって穏やかに結びついた3つのクォークというよりは、
- 11:58 絶えず変化するクォーク、反クォーク、グルーオンのスープのようなものです。
- 12:02 その特徴として、最終的には常に反クォークよりも3つ多くのクォークが存在します。
- 12:06 プロトンはアップクォーク2つ、ダウンクォーク1つ、中性子はアップクォーク1つ、ダウンクォーク2つです。
- 12:10 この観点から見ると、この99%の内部エネルギーをより正確に捉える方法は、
- 12:14 実は、この「スープ」のエネルギーとして見ることなのです。
- 12:17 さて、この段階で、
- 12:18 私たちの周りの物質の質量の99%は、すでに説明されていることに気づくでしょう。
- 12:22 それは内部エネルギー、つまりクォークの相互作用エネルギーだけでです。
- 12:26 そして、私たちはまだヒッグス粒子について話していません。
- 12:28 最初から、質量の本質はエネルギー、内部エネルギーであると言ってきました。
- 12:32 そして、それはうまくいきました。
- 12:34 特に、複合的なシステム、
- 12:36 つまり原子、原子核、陽子といった複数の構成要素からなるシステムを見てきたからです。
- 12:40 しかし、クォークは、反証がない限り、何も構成されていない素粒子です。
- 12:44 その質量がわずか1%だとしても、それはどう説明するのでしょうか?
- 12:48 ここでヒッグス粒子、いや、ヒッグス場が登場します。
- 12:51 私たちは常にCERNで検出された粒子であるヒッグス粒子について話します。
- 12:55 量子力学では、波動と粒子の二重性という現象があることをご存知かもしれません。
- 12:59 例えば、光は粒子である光子として振る舞い、
- 13:02 そして波である電磁場としても振る舞います。
- 13:05 ヒッグスも同じです。
- 13:06 そして実際、この件で根本的なのはヒッグス場なのです。
- 13:09 ヒッグス場は、すべての空間を満たしているもので、
- 13:12 電磁場とは少し異なる特徴を持っています。
- 13:15 電磁場は、その基底状態がゼロです。
- 13:18 放射線源がなければ、波はなく、
- 13:20 電場も磁場もゼロになります。
- 13:22 ヒッグス場は、その基底状態、
- 13:25 つまりその「基底状態」と呼ばれるものがゼロではないという特徴を持っています。
- 13:28 それは、ある意味で常に活動しているのです。
- 13:30 そして、例えばクォークのような粒子がこのヒッグス場の中にあるとき、
- 13:33 それはヒッグス場と相互作用し、その相互作用によってある種のエネルギーを獲得します。
- 13:38 それは、帯電した粒子が
- 13:40 電場の中に置かれると静電ポテンシャルエネルギーを獲得するのと少し似ています。
- 13:44 しかし、この相互作用によってクォークがエネルギーを獲得するならば、
- 13:47 それは質量も獲得するのです。
- 13:49 そして、このメカニズムはすべての質量を持つ素粒子に一般化されます。
- 13:52 それらはヒッグス場との相互作用によって質量を獲得し、
- 13:56 そしてm = E/c^2だからです。
- 13:58 あるいは、お好みであればE = mc^2です。
- 14:00 これで、あなたは質量の本質についてすべてを知りました。
- 14:02 そして、E = mc^2とヒッグス粒子がどのように共謀して、
- 14:05 私たちに質量を与えているのかを。
- 14:07 この動画が皆さんの理解を深めたなら、ぜひ共有、いいね、チャンネル登録をお願いします。
- 14:11 ちなみに、まだご覧になっていない方は、
- 14:13 私の特殊相対性理論に関する動画もぜひご覧ください。
- 14:15 チャンネルの最新情報はFacebookとTwitterで。
- 14:17 私を応援したい方はTipeeeでお願いします。
- 14:19 そして、「解けないけれど真実」という私の本もぜひご覧ください。
- 14:22 ありがとうございます、また近いうちに。
- 0:00 안녕하세요 여러분, 오늘은 E=mc²와 힉스 보손에 대해 이야기할 겁니다. 네, 정말로요.
- 0:05 이것들은 과학 대중화에서 자주 언급되는 두 가지 개념입니다.
- 0:08 그리고 사실 꽤 오해받고 있기 때문에 그것들에 대해 많은 질문을 받습니다.
- 0:12 이번 에피소드에서는 E=mc²가 실제로 무엇을 의미하는지 알아볼 것입니다.
- 0:15 힉스 보손 문제가 어떻게 관련되어 있는지,
- 0:17 그리고 궁극적으로 질량의 진정한 본질에 대한 미스터리를 밝히려고 노력할 것입니다.
- 0:23 E=mc², 아니 사실 mc 제곱이라고 말해야겠죠.
- 0:26 아마도 모든 물리학에서 가장 잘 알려진 방정식일 것입니다.
- 0:29 하지만 가장 오해받는 것 중 하나이며,
- 0:31 정확한 해석을 모르는 사람들이 많습니다.
- 0:34 게다가 현재 형태인 E=mc²는
- 0:36 아인슈타인이 이 아이디어의 기초를 제안했을 때 생각했던 것과 정확히 일치하지 않습니다.
- 0:40 더 정확하게 쓰는 방법은 m = E/c²일 것입니다.
- 0:44 그리고 훨씬 더 좋게는 Δm = ΔE/c²입니다.
- 0:49 이 방정식의 형태는 어떤 물체의 에너지를 ΔE만큼 변화시키면,
- 0:54 그 질량은 자동으로 ΔE를 c²로 나눈 값과 같은 Δm만큼 변해야 한다는 것을 알려줍니다.
- 1:00 여기서 c는 빛의 속도입니다.
- 1:02 물체의 에너지가 변하면 그 질량도 자동으로 변해야 한다는 이 원리는
- 1:07 사실 아인슈타인이 에너지 방정식에 기반한 자신의 논문 제목에서 정확히 제안했던 것입니다.
- 1:13 물체의 관성은 그 에너지 함량에 따라 달라지는가?
- 1:17 게다가 이 시점에서 m, 즉 질량이 무엇을 의미하는지 명확히 해야 합니다.
- 1:20 왜냐하면 고전 물리학에서 질량은 두 가지 수준에서 작용하기 때문입니다.
- 1:23 하나는 중력 질량이라고 불리는 것으로, 질량이 더 큰 개체는 더 높은 무게를 가지게 되고
- 1:28 따라서 저울에서 더 무겁게 측정됩니다.
- 1:30 이것은 P=mg에서 사용되는 m입니다. 아시다시피 P는 무게이고 g는 중력 가속도입니다.
- 1:36 하지만 에너지 방정식에 개입하는 질량도 있습니다.
- 1:39 아시다시피 P는 무게이고 g는 중력 가속도입니다.
- 1:42 하지만 관성 질량도 있습니다. 이것은 물체가 더 무거울수록
- 1:46 그 움직임을 바꾸거나, 속도를 줄이거나, 가속하기가 더 어렵게 만듭니다.
- 1:50 이것은 뉴턴 방정식, 즉 힘의 합계 = ma에서 사용되는 m입니다.
- 1:54 이것은 또한 a = F/m으로 다시 쓸 수 있습니다.
- 1:57 이 형태에서, 주어진 힘에 대해 질량이 클수록
- 2:01 가속도는 약해지고, 따라서 궤적을 변경하기가 더 어려워진다는 것을 잘 보여줍니다.
- 2:05 물론 중력 질량과 관성 질량은 결국 같은 것입니다.
- 2:08 게다가 같은 기호를 사용합니다.
- 2:10 하지만 아인슈타인의 추론에는 중력이 없었습니다.
- 2:12 따라서 오늘날 우리에게 중요한 것은 바로 관성 질량입니다.
- 2:15 아인슈타인이 제안하는 것은 물체의 관성 질량이 그 물체가 포함하는 에너지에 달려 있다는 것입니다.
- 2:19 따라서 에너지를 추가하거나 제거하여 이 에너지를 변경하면,
- 2:23 질량 또한 Δm = ΔE/c² 방정식에 따라 변경됩니다.
- 2:28 이 결론에 도달하기 위해 아인슈타인은 영리한 추론을 사용했지만
- 2:31 특정 경우에만 국한됩니다.
- 2:33 그는 광자를 방출하여 에너지를 잃는 물체를 상상하고
- 2:36 그 관성 질량이 Δm = ΔE/c²에 따라 변해야 한다는 것을 증명합니다.
- 2:40 여기서 ΔE는 방출된 광자의 에너지입니다.
- 2:43 이 결과에 대한 엄격하고 더 일반적인 증명을 하는 것은 가능하지만
- 2:46 그리 간단하지 않으므로 생략하겠습니다.
- 2:48 기억해야 할 것은 이 관계가
- 2:51 제가 이전 에피소드에서 이야기했던 특수 상대성 이론의 결과라는 것입니다.
- 2:54 공간과 시간의 개념이
- 2:56 특수 상대성 이론에서 어떤 면에서는 서로 얽혀 있듯이,
- 2:59 고전 물리학에서는 별개인 질량과 에너지의 개념은
- 3:03 피할 수 없이 서로 연관되어 있습니다.
- 3:05 하지만 질량과 마찬가지로 에너지라는 것이 정확히 무엇을 의미하는지 명확히 해야 합니다.
- 3:09 예를 들어, 물체가 속도를 가지고 있다면 운동 에너지를 가질 수 있다는 것을 아실 겁니다.
- 3:13 하지만 우리는 항상 어떤 면에서는 이 에너지에서 벗어날 수 있습니다.
- 3:16 해당 물체의 기준계에 위치함으로써 말이죠.
- 3:18 그 기준계에서는 정의상 속도가 0입니다.
- 3:20 반면에 속도가 0인 정지 상태에서도 시스템은 항상 잔여 에너지를 가지고 있습니다.
- 3:25 그것은 내부 운동 에너지일 수 있습니다.
- 3:28 예를 들어, 전체적으로 정지 상태에 있는 물체를 상상할 수 있습니다.
- 3:30 즉, 무게 중심이 움직이지 않는다는 뜻입니다.
- 3:32 하지만 그 구성 요소들은 속도를 가지고 있으므로 운동 에너지를 가집니다.
- 3:36 위치 에너지일 수도 있습니다.
- 3:38 시스템이나 그 구성 요소들이 특정 힘의 영향으로 상호작용하는 경우에요.
- 3:42 마지막으로, 또 다른 가능성은 열 에너지일 수 있습니다.
- 3:45 물체를 가열하면 에너지를 공급하게 되는데,
- 3:47 이는 입자들의 미시적인 진동 형태로 나타납니다.
- 3:50 따라서 이는 미시적인 운동 에너지의 한 형태입니다.
- 3:52 Δm = Δe / c² 방정식이 우리에게 말해주는 것은,
- 3:56 어떤 방식으로든 물체의 에너지를 변화시키면,
- 3:59 그 물체의 관성 질량도 변화시킨다는 것입니다.
- 4:01 이를 설명하기 위해 몇 가지 예를 들어보겠습니다.
- 4:03 예를 들어, 구성 요소들이 회전하는 물체는 내부 운동 에너지를 가지며,
- 4:07 따라서 정지 상태의 동일한 물체보다 더 큰 질량을 가집니다.
- 4:10 압축된 용수철은 위치 에너지를 가지므로,
- 4:13 압축되지 않은 동일한 용수철보다 더 무거울 것입니다.
- 4:16 또는 1리터의 물을 가열하면,
- 4:19 이 아이디어에 따르면 그 질량이 증가할 것입니다.
- 4:21 이 예시들이 다소 받아들이기 어려울 수도 있습니다.
- 4:23 아무도 물이 가열되면 더 무거워진다는 것을 알아차리지 못했으니까요.
- 4:27 사실, 그 이유는 변화가 매우 미미하기 때문입니다.
- 4:30 계산해 봅시다. 1리터의 물을 20도에서 80도로 가열하려면,
- 4:33 약 25만 줄의 에너지를 공급해야 합니다.
- 4:36 이를 c²으로 나누면 약 3나노그램의 변화가 됩니다.
- 4:40 30억 분의 3그램이죠.
- 4:42 알아차릴 가능성은 전혀 없습니다.
- 4:44 1리터의 물은 뜨거워졌다고 해서 움직이기가 더 어려워 보이지 않습니다.
- 4:47 하지만 사실, 단순히 변화에 대해서만 추론하는 대신,
- 4:50 더 나아가 이 관계를 증명할 수 있습니다.
- 4:53 물체의 전체 질량과 전체 에너지에 대해서 말이죠.
- 4:55 일반적으로 M = E / c² 입니다.
- 4:57 즉, 물체에서 모든 에너지를 제거하면,
- 5:00 사실 그 물체의 모든 질량을 제거하는 것입니다.
- 5:02 따라서 결국 우리가 일반적으로 질량이라고 부르는 것은,
- 5:05 물체에 포함된 총 에너지 양의 측정값에 불과합니다.
- 5:09 개념적으로 이 아이디어는 상당히 놀랍습니다.
- 5:11 이 아이디어는 우리가 질량이라는 개념을 가지고 있었지만,
- 5:13 그 기원이나 정당성을 반드시 이해하지 못했음에도 사용해왔다는 것을 말해줍니다.
- 5:17 그리고 이 개념은 결국 에너지 함량에 불과하다는 것이죠.
- 5:21 그래서 이 관계를 이 형태로 기억하려고 노력하는 것이 중요합니다.
- 5:24 M = E / c²는 아인슈타인이 원래 제안했던 형태이며,
- 5:28 질량의 개념을 에너지의 개념으로 설명한다는 것을 잘 보여줍니다.
- 5:32 자, 이렇게 우리는 질량의 본질과 기원에 대한 질문을 해결했습니다.
- 5:36 질량은 에너지 함량입니다.
- 5:38 물리학에 조금이라도 관심이 있다면, 이 주장은 아마 충격적일 것입니다.
- 5:41 수년 동안 우리는 질량의 기원에 대해 자세히 배워왔습니다.
- 5:45 질량의 기원은 힉스 보손이라고 말이죠.
- 5:47 그런데 제가 지금 여러분께 말씀드리는 것은 질량의 본질이,
- 5:49 단지 에너지의 측정값이라는 것입니다.
- 5:51 걱정 마세요, 이 미스터리를 밝혀낼 것입니다.
- 5:53 그러기 위해서는 우리가 구체적으로 어떤 에너지에 대해 이야기하는지 물어봐야 합니다.
- 5:57 몇 가지 예를 살펴보겠습니다.
- 5:59 수소 원자를 생각해 보세요. 양성자 하나와 전자 하나로 구성되어 있습니다.
- 6:02 양성자의 질량은 1.673 x 10^-27 kg입니다.
- 6:08 10^-27 kg은 요크토그램이라고 불립니다.
- 6:11 그리고 전자의 질량도 알고 있습니다. 9.109 x 10^-31입니다.
- 6:16 즉, 0.0009 요크토그램입니다.
- 6:20 따라서 직관적으로 수소 원자의 질량은
- 6:23 양성자와 전자의 합일 것이라고 예상할 수 있습니다.
- 6:25 아니요.
- 6:26 양성자와 전자를 결합하면,
- 6:28 사실, 시스템의 잠재 에너지가 감소합니다.
- 6:31 그래서 결합하고 유대를 형성하는 것입니다.
- 6:33 그것들은 더 낮은 잠재 에너지 상태에 있는 것을 선호하기 때문에 서로 끌어당깁니다.
- 6:37 따라서 수소 원자의 형성은 일정량의 에너지 ΔE를 방출합니다.
- 6:42 그리고 이 시스템은 형성되면서 에너지 ΔE를 잃었기 때문에,
- 6:45 질량 ΔM도 잃었습니다. ΔM은 ΔE를 c²으로 나눈 값과 같습니다.
- 6:49 이 에너지 손실 때문에,
- 6:50 수소 원자는 두 구성 요소의 질량보다 더 작은 질량을 가집니다.
- 6:54 이것을 동등하게 말하는 방법은,
- 6:55 수소 원자가 형성될 때 방출되는 에너지는,
- 6:58 그것을 깨뜨리는 데 필요한 에너지와 같으며, 이를 이온화 에너지라고 합니다.
- 7:02 그리고 수소 원자를 분리할 때,
- 7:04 에너지를 공급하여 질량을 같은 양만큼 증가시킵니다.
- 7:08 솔직히 말해서, 우리가 여기서 말하는 질량 변화는,
- 7:10 사실 완전히 무시할 수 있는 수준입니다.
- 7:12 원자 질량의 약 10억분의 1 정도입니다.
- 7:14 따라서 실험적으로 감지할 수 있는 것이 아닙니다.
- 7:17 하지만 이제 훨씬 더 중요한 예를 살펴보겠습니다.
- 7:20 헬륨 원자를 예로 들어보겠습니다. 우리는 핵에만 집중할 것입니다.
- 7:24 두 개의 양성자와 두 개의 중성자로 구성되어 있습니다.
- 7:26 우리가 보았듯이, 양성자의 질량은 1.673 옉토그램입니다.
- 7:30 그리고 중성자의 경우 매우 유사하게 1.675입니다.
- 7:33 그렇다면 헬륨 핵의 질량은
- 7:36 두 개의 양성자와 두 개의 중성자 질량의 합일 것이라고 예상할 것입니다.
- 7:39 즉, 약 6.696 옉토그램입니다.
- 7:42 하지만 실제로는 6.646에 불과합니다.
- 7:45 즉, 헬륨 핵의 질량은
- 7:47 네 가지 구성 요소의 질량 합보다 작습니다.
- 7:50 그리고 우리는 다시 같은 현상에 직면합니다.
- 7:52 두 개의 양성자와 두 개의 중성자를 가까이 가져가면,
- 7:54 시스템의 전체 잠재 에너지가 감소합니다.
- 7:56 그리고 이것이 바로 인력이 작용하는 이유입니다.
- 7:58 그리고 Δm = Δe/c² 때문에 시스템의 질량이 감소합니다.
- 8:02 이것은 엄청난 감소는 아니지만, 약 1% 정도입니다.
- 8:05 하지만 측정할 수 있을 만큼 충분합니다.
- 8:07 때때로 원자핵에 대해 이야기할 때,
- 8:09 그것들이 형성될 때 질량을 에너지로 변환한다고 합니다.
- 8:12 E=mc²에 따라 말이죠.
- 8:14 하지만 사실은 그렇지 않다는 것을 알 수 있습니다.
- 8:16 네 가지 구성 요소를 가까이 가져가면 시스템의 에너지가 감소합니다.
- 8:19 그리고 에너지는 사라질 수 없으므로, 사실 방출됩니다.
- 8:21 하지만 이것은 질량이 에너지로 변환되는 것이 아니라,
- 8:24 에너지 방출이며, 그 결과 질량 감소입니다.
- 8:28 왜냐하면 질량은 남아있는 에너지 함량의 측정치일 뿐이기 때문입니다.
- 8:31 그래서 우리는 이 질량 감소가,
- 8:33 헬륨 핵이 융합으로 형성될 때,
- 8:36 단지 1%에 불과하다고 했습니다.
- 8:38 별로 많아 보이지 않지만, 사실 엄청난 양입니다.
- 8:40 그리고 이 에너지가 바로 별들이 빛나게 하는 에너지입니다.
- 8:42 그리고 이 에너지는 우리가 잘 제어하고 싶은 에너지이기도 합니다.
- 8:44 핵융합을 통해 전기를 생산하기 위해서 말이죠.
- 8:47 그렇다면 나머지 99%의 질량은
- 8:50 훨씬 더 큰 에너지, 즉 엄청난 것을 나타낸다는 뜻입니다.
- 8:53 그 에너지는 어디에 있나요? 어떻게 회수할 수 있나요?
- 8:56 음, 그것을 이해하려면 계속해서 더 깊이 들어가서
- 8:58 양성자와 중성자 안에 무엇이 숨겨져 있는지 살펴봐야 합니다.
- 9:04 아시다시피, 양성자와 중성자는
- 9:06 기본 입자가 아닙니다.
- 9:08 그것들 자체도 쿼크로 구성되어 있습니다.
- 9:10 쿼크에는 6가지 종류가 있습니다.
- 9:12 업, 다운, 스트레인지, 참, 탑, 바텀입니다.
- 9:15 하지만 양성자는 2개의 업 쿼크와 1개의 다운 쿼크로만 구성되어 있으며,
- 9:18 중성자는 1개의 업 쿼크와 2개의 다운 쿼크로 이루어져 있습니다.
- 9:21 그래서 원자나 원자핵에서 했던 것처럼,
- 9:24 양성자나 중성자의 질량이 어떻게
- 9:26 그것을 구성하는 쿼크의 질량과 관련되어 있는지 살펴볼 수 있습니다.
- 9:29 다시 말씀드리자면, 양성자는 1.673 yg, 중성자는 1.675 yg입니다.
- 9:34 그런데 업 쿼크는 약 0.004 yg에 불과하고,
- 9:39 다운 쿼크는 약 0.009 yg 정도입니다.
- 9:42 여기서 작은 문제가 있음을 알 수 있습니다.
- 9:44 쿼크의 질량은 양성자와 중성자 질량의 아주 작은 부분에 불과합니다.
- 9:48 나머지는 어디에 있을까요?
- 9:50 간단합니다. 다시 말하지만, 질량은 에너지 함량입니다.
- 9:53 따라서 양성자와 중성자의 질량을 설명하는 것은,
- 9:55 99%가 쿼크 간의 상호작용 에너지입니다.
- 9:59 양성자나 중성자 내에서,
- 10:01 쿼크는 강한 상호작용이라고 불리는 힘으로 연결되어 있습니다.
- 10:03 이것은 4가지 기본 힘 중 하나입니다.
- 10:05 그리고 쿼크들은 서로 다른 입자를 교환하며 상호작용하고 끌어당기는데,
- 10:08 이 입자를 글루온이라고 부르며, 이렇게 표현합니다.
- 10:11 사실, 이 표현은 의미심장합니다.
- 10:13 쿼크 간의 상호작용을 작은 용수철처럼 상상할 수 있기 때문입니다.
- 10:17 여기서 쿼크가 상호작용하는 방식과
- 10:20 예를 들어, 수소 원자에서 양성자와 전자가 끌어당기는 방식 사이에는 큰 차이가 있습니다.
- 10:24 양성자와 전자는 가까이 있을 때 서로 끌어당깁니다.
- 10:27 하지만 서로 멀어지면 상호작용하는 힘은 0에 가까워집니다.
- 10:31 쿼크의 경우는 그 반대입니다.
- 10:33 멀리 떨어뜨릴수록 끌어당기는 힘은 더 강해집니다.
- 10:36 그리고 강하게 가까이 붙일 때만 인력이 약해집니다.
- 10:39 그래서 용수철로 표현하는 것이 그리 나쁘지 않은 이유이기도 합니다.
- 10:42 용수철은 더 많이 당길수록 힘이 더 강해집니다.
- 10:45 그리고 쿼크들 사이의 이러한 인력이 그들의 움직임을 유발하기 때문에,
- 10:49 쿼크들은 속도로 인한 운동 에너지와
- 10:52 상호작용으로 인한 위치 에너지를 동시에 가집니다.
- 10:54 이 두 에너지가 내부 에너지를 형성하며,
- 10:56 이것이 양성자와 중성자 질량의 99%를 차지합니다.
- 11:00 따라서 양성자와 중성자의 경우,
- 11:02 우리 주변 물질의 대부분을 차지하는 이 입자들의 경우,
- 11:05 질량의 근원은 구성 요소인 쿼크의 질량이 아니라,
- 11:08 그들의 에너지, 즉 운동 에너지와 상호작용 에너지입니다.
- 11:11 사실, 정확히 말하면 상황은 좀 더 복잡합니다.
- 11:14 말씀드렸듯이, 두 쿼크를 멀리 떨어뜨리려고 하면 둘 사이의 힘이 증가합니다.
- 11:18 그리고 이것은 다소 직관에 반하는 결과를 초래하는데,
- 11:20 그것은 고립된 쿼크를 단독으로 관찰하는 것이 불가능하다는 것입니다.
- 11:23 이것을 쿼크 가둠(confinement)이라고 부릅니다.
- 11:26 그리고 만약 우리가 이 용수철 같은 것을 계속 당기려고 하면,
- 11:28 어느 순간 놀라운 일이 일어납니다.
- 11:30 용수철, 즉 글루온이 사실상 붕괴하고
- 11:33 그 안에 담겨 있던 에너지가 쿼크와 반쿼크 쌍으로 변환됩니다.
- 11:37 이 쿼크와 반쿼크는 업 쿼크나 다운 쿼크와는 다른 종류일 수도 있습니다.
- 11:40 반대로, 쿼크-반쿼크 쌍은 합쳐져서
- 11:43 글루온에 에너지를 되돌려주며 사라질 수 있습니다.
- 11:45 사실, 이러한 쿼크 쌍의 생성과 소멸 주기는
- 11:48 양성자와 중성자 내부에서 엄청나게 빠른 속도로 일어납니다.
- 11:52 따라서 그들의 내부 구조에 대한 올바른 이미지는,
- 11:54 글루온에 의해 부드럽게 연결된 세 개의 쿼크라기보다는,
- 11:58 끊임없이 진화하는 쿼크, 반쿼크, 글루온의 수프에 가깝습니다.
- 12:02 다만, 최종적으로는 항상 반쿼크보다 쿼크가 세 개 더 많다는 특징이 있습니다.
- 12:06 양성자의 경우 업 쿼크 두 개, 다운 쿼크 한 개, 중성자의 경우 업 쿼크 한 개, 다운 쿼크 두 개입니다.
- 12:10 그리고 이러한 관점에서, 이 99%의 내부 에너지를 좀 더 정확하게 보는 방법은,
- 12:14 사실 이들을 이 수프의 에너지로 보는 것입니다.
- 12:17 자, 우리가 이렇게 깊이 내려온 이 시점에서,
- 12:18 여러분은 우리가 이미 우리 주변 물질 질량의 99%를 설명했다는 것을 알아차리실 겁니다.
- 12:22 단지 내부 에너지, 즉 쿼크의 상호작용 에너지로 말이죠.
- 12:26 그리고 우리는 아직 힉스 보손에 대해 이야기하지 않았습니다.
- 12:28 처음부터 우리는 질량의 본질이 에너지, 즉 내부 에너지라고 말했습니다.
- 12:32 그리고 그것은 실제로 잘 작동했습니다.
- 12:34 특히 우리가 복합적인 시스템들을 살펴보았기 때문입니다.
- 12:36 여러 구성 요소로 이루어진 원자, 핵, 양성자 같은 것들이죠.
- 12:40 하지만 쿼크는 반증이 없는 한, 아무것도 구성되지 않은 기본 입자입니다.
- 12:44 쿼크의 질량이 1%밖에 안 된다고 해도, 그것은 어떻게 설명할까요?
- 12:48 바로 여기서 힉스 보손, 아니 힉스 장이 등장합니다.
- 12:51 우리는 항상 CERN에서 감지된 입자인 보손에 대해 이야기합니다.
- 12:55 양자역학에서는 파동-입자 이중성 현상이 있다는 것을 아실 겁니다.
- 12:59 예를 들어, 빛은 입자(광자)로서 동시에
- 13:02 파동(전자기장)으로서 행동합니다.
- 13:05 힉스도 마찬가지입니다.
- 13:06 그리고 사실, 이 문제에서 근본적인 것은 힉스 장입니다.
- 13:09 힉스 장은 모든 공간을 채우고 있는 어떤 것입니다.
- 13:12 그리고 전자기장과는 다른 작은 특징이 있습니다.
- 13:15 전자기장의 기본 상태는 0입니다.
- 13:18 복사선 원천이 없으면 파동도 없고,
- 13:20 전기장과 자기장은 0이 됩니다.
- 13:22 힉스 장은 그 기본 상태,
- 13:25 즉 우리가 바닥 상태라고 부르는 것이 0이 아니라는 특징이 있습니다.
- 13:28 그것은 어떤 의미에서는 항상 활성화되어 있습니다.
- 13:30 그리고 입자, 예를 들어 쿼크가 이 힉스 장 안에 있을 때,
- 13:33 그것은 힉스 장과 상호작용하여 이 상호작용으로 인해 특정 에너지를 얻게 됩니다.
- 13:38 마치 전하를 띤 입자가
- 13:40 전기장 안에 놓이면 정전기적 위치 에너지를 얻는 것과 비슷합니다.
- 13:44 하지만 이 상호작용으로 인해 쿼크가 에너지를 얻는다면,
- 13:47 그것은 또한 질량을 얻게 됩니다.
- 13:49 그리고 이 메커니즘은 모든 질량을 가진 기본 입자에 일반화됩니다.
- 13:52 그들은 힉스 장과의 상호작용으로 인해 질량을 얻습니다.
- 13:56 그리고 m은 E/c²이기 때문입니다.
- 13:58 아니면 E=mc²라고 해도 좋습니다.
- 14:00 자, 이제 여러분은 질량의 본질에 대해 모든 것을 알게 되었습니다.
- 14:02 그리고 E=mc²와 힉스 보손이 이 문제에서 어떻게 공모하여
- 14:05 우리에게 질량을 부여하는지 말이죠.
- 14:07 이 영상이 도움이 되셨다면, 공유하고, 좋아요를 누르고, 구독해주세요.
- 14:11 또한, 아직 보지 않으셨다면,
- 14:13 저의 특수 상대성 이론에 대한 영상을 보시길 추천합니다.
- 14:15 채널 소식은 Facebook과 Twitter에서 확인하실 수 있습니다.
- 14:17 저를 후원하고 싶으신 분들은 Tipeee를 이용해주세요.
- 14:19 그리고 제 책 "Insoluble mais vrai"도 한번 살펴보실 수 있습니다.
- 14:22 감사합니다, 다음에 또 만나요.
- 0:00 Chào mọi người, hôm nay chúng ta sẽ nói về E bằng mc2 và hạt boson Higgs, đúng vậy, hoàn toàn là như vậy.
- 0:05 Đây là hai khái niệm thường được nhắc đến trong các tài liệu khoa học phổ thông
- 0:08 và tôi nhận được khá nhiều câu hỏi về chúng vì thực tế chúng khá khó hiểu.
- 0:12 Trong tập này, chúng ta sẽ tìm hiểu ý nghĩa thực sự của E bằng mc2,
- 0:15 câu hỏi về hạt boson Higgs có liên quan như thế nào,
- 0:17 và cuối cùng chúng ta sẽ cố gắng làm sáng tỏ bí ẩn về bản chất thực sự của khối lượng.
- 0:23 E bằng mc2, và thực ra tôi nên nói là mc bình phương,
- 0:26 có lẽ là phương trình nổi tiếng nhất trong toàn bộ vật lý,
- 0:29 nhưng lại là một trong những phương trình bị hiểu sai nhiều nhất,
- 0:31 và có rất nhiều người không biết cách giải thích chính xác của nó.
- 0:34 Hơn nữa, dạng hiện tại của nó, E bằng mc2,
- 0:36 không thực sự tương ứng với những gì Einstein đã nghĩ đến khi ông đề xuất những cơ sở của ý tưởng này.
- 0:40 Một cách viết chính xác hơn sẽ là m bằng e chia cho c bình phương,
- 0:44 và thậm chí còn tốt hơn, delta m bằng delta e chia cho c bình phương.
- 0:49 Dạng phương trình này cho chúng ta biết rằng nếu chúng ta thay đổi năng lượng của một vật thể một lượng delta e,
- 0:54 thì khối lượng của nó sẽ tự động thay đổi một lượng delta m bằng delta e chia cho c bình phương,
- 1:00 trong đó c là tốc độ ánh sáng.
- 1:02 Nguyên tắc này, rằng nếu năng lượng của một vật thể thay đổi, thì khối lượng của nó cũng tự động thay đổi,
- 1:07 thực ra chính xác là những gì Einstein đã đề xuất trong tiêu đề bài báo của ông dựa trên phương trình năng lượng.
- 1:13 Liệu quán tính của một vật thể có phụ thuộc vào năng lượng mà nó chứa đựng không?
- 1:17 Hơn nữa, ở giai đoạn này, chúng ta cần làm rõ m, tức là khối lượng, có nghĩa là gì,
- 1:20 bởi vì trong vật lý cổ điển, khối lượng xuất hiện ở hai cấp độ.
- 1:23 Có khối lượng trọng trường, là thứ khiến một cá nhân có khối lượng lớn hơn sẽ có trọng lượng cao hơn
- 1:28 và do đó sẽ nặng hơn trên một cái cân.
- 1:30 Đó là m xuất hiện trong p bằng mg, bạn biết đấy, trong đó p là trọng lượng và g là gia tốc trọng trường.
- 1:36 Nhưng cũng có khối lượng xuất hiện trong phương trình năng lượng.
- 1:39 Bạn biết đấy, trong đó p là trọng lượng và g là gia tốc trọng trường.
- 1:42 Nhưng cũng có khối lượng quán tính, là thứ khiến một vật thể càng nặng,
- 1:46 thì càng khó thay đổi chuyển động của nó, khó làm nó chậm lại hoặc tăng tốc.
- 1:50 Đó là m xuất hiện trong phương trình của Newton, tổng các lực bằng ma,
- 1:54 mà chúng ta cũng có thể viết lại là a bằng f chia cho m.
- 1:57 Và dưới dạng này, nó cho thấy rõ rằng với một lực nhất định, khối lượng càng lớn,
- 2:01 thì gia tốc càng nhỏ và do đó quỹ đạo càng khó bị thay đổi.
- 2:05 Rõ ràng, khối lượng trọng trường và khối lượng quán tính, cuối cùng, là cùng một thứ.
- 2:08 Chúng ta cũng dùng cùng một ký hiệu cho chúng.
- 2:10 Nhưng trong lập luận của Einstein, không có trọng lực.
- 2:12 Vì vậy, điều chúng ta quan tâm hôm nay thực sự là khối lượng quán tính.
- 2:15 Điều Einstein gợi ý là khối lượng quán tính của một vật thể phụ thuộc vào năng lượng mà nó chứa.
- 2:19 Và do đó, nếu chúng ta thay đổi năng lượng này bằng cách thêm vào hoặc bớt đi,
- 2:23 thì khối lượng cũng sẽ thay đổi theo phương trình delta m bằng delta e chia cho c bình phương.
- 2:28 Để đi đến kết luận này, Einstein đã đưa ra một lập luận khéo léo
- 2:31 nhưng nó chỉ giới hạn trong một trường hợp cụ thể.
- 2:33 Ông ấy hình dung một vật thể mất năng lượng bằng cách phát ra các photon
- 2:36 và ông ấy chứng minh rằng khối lượng quán tính của nó phải thay đổi theo delta m bằng delta e chia cho c bình phương
- 2:40 trong đó delta e là năng lượng của các photon phát ra.
- 2:43 Việc đưa ra một chứng minh chặt chẽ và tổng quát hơn cho kết quả này là có thể
- 2:46 nhưng nó không hề đơn giản, vì vậy tôi sẽ bỏ qua phần đó.
- 2:48 Tất cả những gì cần nhớ là mối quan hệ này là một hệ quả
- 2:51 của thuyết tương đối hẹp mà tôi đã nói đến trong tập trước.
- 2:54 Tương tự như cách các khái niệm về không gian và thời gian
- 2:56 bị đan xen vào nhau trong thuyết tương đối hẹp,
- 2:59 các khái niệm về khối lượng và năng lượng, vốn riêng biệt trong vật lý cổ điển,
- 3:03 lại gắn liền với nhau một cách không thể tách rời.
- 3:05 Nhưng cũng như khối lượng, chúng ta vẫn cần làm rõ chính xác năng lượng có nghĩa là gì.
- 3:09 Bạn biết đấy, ví dụ, một vật thể có thể có năng lượng động học nếu nó có vận tốc
- 3:13 nhưng chúng ta luôn có thể, theo một cách nào đó, loại bỏ năng lượng này
- 3:16 bằng cách đặt mình vào hệ quy chiếu của vật thể đó
- 3:18 trong đó theo định nghĩa, vận tốc bằng 0.
- 3:20 Ngược lại, ngay cả khi vận tốc bằng 0, ở trạng thái nghỉ, một hệ thống vẫn luôn có năng lượng dư.
- 3:25 Đó có thể là năng lượng động học bên trong,
- 3:28 ví dụ, chúng ta có thể hình dung một vật thể đang ở trạng thái nghỉ,
- 3:30 nghĩa là trọng tâm của nó không di chuyển,
- 3:32 nhưng các thành phần khác nhau của nó có vận tốc và do đó có động năng.
- 3:36 Nó cũng có thể là thế năng,
- 3:38 nếu hệ thống hoặc các thành phần của nó tương tác dưới tác dụng của một lực nhất định.
- 3:42 Cuối cùng, một khả năng khác là nó có thể là nhiệt năng.
- 3:45 Khi chúng ta làm nóng một vật thể, chúng ta cung cấp năng lượng cho nó
- 3:47 năng lượng này biểu hiện dưới dạng sự chuyển động hỗn loạn ở cấp độ vi mô của các hạt.
- 3:50 Do đó, đây là một dạng động năng vi mô.
- 3:52 Điều mà phương trình Δm bằng Δe chia c² cho chúng ta biết,
- 3:56 là nếu chúng ta thay đổi năng lượng của một vật thể bằng một trong những cách này,
- 3:59 chúng ta cũng làm thay đổi khối lượng quán tính của nó.
- 4:01 Hãy lấy một vài ví dụ để minh họa điều này.
- 4:03 Ví dụ, một vật thể có các thành phần quay sẽ có động năng nội tại,
- 4:07 và do đó có khối lượng lớn hơn so với cùng vật thể đó khi ở trạng thái nghỉ.
- 4:10 Một lò xo bị nén có thế năng,
- 4:13 do đó nó sẽ nặng hơn so với cùng lò xo đó khi không bị nén.
- 4:16 Hoặc, nếu bạn lấy một lít nước, khi đun nóng nó,
- 4:19 theo ý tưởng này, bạn sẽ làm tăng khối lượng của nó.
- 4:21 Những ví dụ này có thể hơi khó tin đối với bạn,
- 4:23 chưa ai từng nhận ra rằng nước, sau khi được đun nóng, lại trở nên nặng hơn.
- 4:27 Thực ra, có lý do, đó là vì sự thay đổi này rất nhỏ.
- 4:30 Hãy làm phép tính, để đun nóng một lít nước từ 20° lên 80°,
- 4:33 tôi phải cung cấp cho nó khoảng 250.000 joule.
- 4:36 Khi chia cho c², điều đó tương đương với sự thay đổi khoảng 3 nanogram,
- 4:40 3 phần tỉ của một gram.
- 4:42 Không có cơ hội nào để nhận ra điều đó,
- 4:44 một lít nước không có vẻ khó di chuyển hơn khi nó đã nóng.
- 4:47 Nhưng thực ra, thay vì chỉ suy luận về những thay đổi,
- 4:50 chúng ta có thể đi xa hơn và chứng minh mối quan hệ này
- 4:53 cho toàn bộ khối lượng và toàn bộ năng lượng của một vật thể.
- 4:55 Nói chung, M bằng E chia c²,
- 4:57 nghĩa là nếu tôi loại bỏ toàn bộ năng lượng của một vật thể,
- 5:00 thực ra tôi đã loại bỏ toàn bộ khối lượng của nó.
- 5:02 Và cuối cùng, cái mà chúng ta thường gọi là khối lượng,
- 5:05 không gì khác ngoài thước đo tổng lượng năng lượng chứa trong một vật thể.
- 5:09 Về mặt khái niệm, ý tưởng này khá điên rồ.
- 5:11 Nó cho chúng ta biết rằng chúng ta có một khái niệm, khối lượng,
- 5:13 mà chúng ta đã sử dụng ngay cả khi không nhất thiết phải hiểu nguồn gốc hay lý do của nó,
- 5:17 và khái niệm này cuối cùng không gì khác ngoài nội dung năng lượng.
- 5:21 Và đó là lý do tại sao điều quan trọng là phải cố gắng ghi nhớ mối quan hệ này dưới dạng này,
- 5:24 M bằng E chia c², đây là dạng mà Einstein ban đầu đã đề xuất,
- 5:28 và nó thể hiện rõ ràng rằng chúng ta giải thích khái niệm khối lượng dựa trên khái niệm năng lượng.
- 5:32 Và đó, chúng ta đã giải quyết được câu hỏi về bản chất và nguồn gốc của khối lượng.
- 5:36 Khối lượng, đó là nội dung năng lượng.
- 5:38 Nếu bạn là người am hiểu vật lý, khẳng định này có lẽ sẽ gây sốc cho bạn.
- 5:41 Dù sao thì cũng đã vài năm rồi người ta giải thích cặn kẽ cho chúng ta
- 5:45 rằng nguồn gốc của khối lượng là hạt Higgs.
- 5:47 Và tôi, ở đây, điều tôi nói với bạn là bản chất của khối lượng,
- 5:49 chỉ đơn giản là thước đo của năng lượng.
- 5:51 Hãy yên tâm, chúng ta sẽ làm sáng tỏ bí ẩn này,
- 5:53 và để làm được điều đó, chúng ta sẽ phải tự hỏi cụ thể là chúng ta đang nói về loại năng lượng nào.
- 5:57 Chúng ta sẽ xem xét một vài ví dụ.
- 5:59 Hãy lấy một nguyên tử hydro. Nó được cấu tạo từ một proton và một electron.
- 6:02 Chúng ta biết khối lượng của proton là 1,673 nhân 10 mũ trừ 27 kg.
- 6:08 10 mũ trừ 27 kg, đó là cái mà chúng ta gọi là một yoctogram.
- 6:11 Và chúng ta cũng biết khối lượng của một electron là 9,109 nhân 10 mũ trừ 31,
- 6:16 tức là 0,0009 yoctogram.
- 6:20 Do đó, theo trực giác, chúng ta sẽ mong đợi rằng khối lượng của một nguyên tử hydro
- 6:23 sẽ là tổng của hai cái, một proton và một electron.
- 6:25 Không phải vậy.
- 6:26 Khi bạn kết hợp một proton và một electron,
- 6:28 thực ra, bạn làm giảm năng lượng tiềm năng của hệ thống.
- 6:31 Đó cũng là lý do tại sao chúng kết hợp và tạo ra liên kết.
- 6:33 Chúng hút nhau vì chúng thích ở trạng thái năng lượng tiềm năng thấp hơn.
- 6:37 Vì vậy, sự hình thành một nguyên tử hydro giải phóng một lượng năng lượng nhất định, ΔE.
- 6:42 Và vì khi hình thành, hệ thống này đã mất đi năng lượng ΔE,
- 6:45 thì nó đã mất đi khối lượng, ΔM bằng ΔE chia cho c².
- 6:49 Do sự mất năng lượng này,
- 6:50 nguyên tử hydro có khối lượng thấp hơn tổng khối lượng của hai thành phần của nó.
- 6:54 Một cách tương đương để nói điều đó,
- 6:55 là năng lượng được giải phóng bởi nguyên tử hydro khi nó hình thành,
- 6:58 cũng chính là năng lượng bạn cần để phá vỡ nó, được gọi là năng lượng ion hóa.
- 7:02 Và khi bạn tách một nguyên tử hydro,
- 7:04 bạn cung cấp năng lượng cho nó và do đó làm tăng khối lượng của nó lên cùng một lượng.
- 7:08 Thành thật mà nói, sự thay đổi khối lượng mà chúng ta đang nói đến ở đây,
- 7:10 thực ra, nó hoàn toàn không đáng kể.
- 7:12 Nó xấp xỉ một phần tỷ khối lượng của nguyên tử.
- 7:14 Vì vậy, đây không phải là thứ mà chúng ta có thể phát hiện bằng thực nghiệm.
- 7:17 Nhưng bây giờ chúng ta hãy xem một ví dụ mà điều này có ý nghĩa hơn nhiều.
- 7:20 Hãy lấy một nguyên tử heli, và chúng ta sẽ chỉ quan tâm đến hạt nhân của nó,
- 7:24 bao gồm hai proton và hai neutron.
- 7:26 Như chúng ta đã thấy, khối lượng của một proton là 1,673 yoctogram.
- 7:30 Và đối với một neutron, nó rất gần, 1,675.
- 7:33 Vậy thì, chúng ta sẽ mong đợi khối lượng của hạt nhân heli
- 7:36 sẽ là tổng khối lượng của hai proton và hai neutron,
- 7:39 tức là khoảng 6,696 yoctogram.
- 7:42 Nhưng trên thực tế, nó chỉ là 6,646.
- 7:45 Nghĩa là khối lượng của hạt nhân heli
- 7:47 thấp hơn tổng khối lượng của bốn thành phần của nó.
- 7:50 Và chúng ta lại đối mặt với cùng một hiện tượng.
- 7:52 Khi chúng ta đưa hai proton và hai neutron lại gần nhau,
- 7:54 chúng ta làm giảm năng lượng tiềm năng tổng thể của hệ thống.
- 7:56 Và đó cũng là lý do tại sao lực hút được tạo ra.
- 7:58 Và do Δm bằng Δe chia cho c², khối lượng của hệ thống giảm.
- 8:02 Thực ra, đây không phải là một sự giảm đáng kể, nó chỉ khoảng 1%,
- 8:05 nhưng đủ để chúng ta có thể đo lường được.
- 8:07 Vậy thì, đôi khi chúng ta nghe nói, khi nói về hạt nhân nguyên tử,
- 8:09 rằng khi chúng hình thành, chúng chuyển đổi khối lượng thành năng lượng,
- 8:12 theo công thức E bằng mc².
- 8:14 Nhưng bạn thấy đấy, thực ra không phải vậy.
- 8:16 Khi chúng ta đưa bốn thành phần lại gần nhau, năng lượng của hệ thống giảm.
- 8:19 Và vì năng lượng không thể biến mất, nó thực ra được giải phóng.
- 8:21 Nhưng bạn thấy rõ ràng rằng đây không phải là sự chuyển đổi khối lượng thành năng lượng,
- 8:24 mà là sự giải phóng năng lượng và, do đó, sự giảm khối lượng.
- 8:28 Vì khối lượng, nó chỉ là thước đo lượng năng lượng còn lại.
- 8:31 Vậy thì, như chúng ta đã nói, sự giảm khối lượng này,
- 8:33 khi hình thành hạt nhân heli, tức là bằng phản ứng tổng hợp,
- 8:36 nó chỉ chiếm 1%.
- 8:38 Nghe có vẻ không nhiều, nhưng thực ra, nó rất lớn.
- 8:40 Và chính năng lượng này đã giúp các ngôi sao tỏa sáng.
- 8:42 Và đây cũng là năng lượng mà chúng ta rất muốn kiểm soát được
- 8:44 để sản xuất điện bằng phản ứng tổng hợp hạt nhân.
- 8:47 Nhưng vậy thì, điều đó có nghĩa là 99% khối lượng còn lại,
- 8:50 chúng đại diện cho một năng lượng còn lớn hơn nữa, một thứ tuyệt vời.
- 8:53 Và năng lượng đó ở đâu? Làm thế nào để tôi lấy lại nó?
- 8:56 À thì, để hiểu điều đó, chúng ta sẽ phải tiếp tục đi sâu hơn
- 8:58 và tìm hiểu những gì ẩn chứa bên trong các proton và neutron.
- 9:04 Như bạn có thể biết, các proton và neutron
- 9:06 không phải là các hạt cơ bản.
- 9:08 Chúng bản thân được cấu tạo từ các quark.
- 9:10 Vậy, có 6 loại quark.
- 9:12 Up, down, strange, charm, top và bottom.
- 9:15 Nhưng một proton chỉ được cấu tạo từ 2 quark up và 1 quark down,
- 9:18 trong khi một neutron là 1 quark up và 2 quark down.
- 9:21 Và vì vậy, như chúng ta đã làm với các nguyên tử hoặc hạt nhân,
- 9:24 chúng ta có thể thử xem khối lượng của một proton hoặc một neutron
- 9:26 liên quan đến khối lượng của các quark cấu tạo nên nó như thế nào.
- 9:29 Vậy, tôi nhắc lại, một proton là 1,673 yg, một neutron là 1,675.
- 9:34 Thì, một quark up chỉ khoảng 0,004 yg,
- 9:39 và một quark down, khoảng 0,009.
- 9:42 Vậy thì, bạn thấy chúng ta có một vấn đề nhỏ.
- 9:44 Khối lượng của các quark chỉ là một phần rất nhỏ trong khối lượng của proton và neutron.
- 9:48 Phần còn lại ở đâu?
- 9:50 Rất đơn giản, tôi nhắc lại, khối lượng là nội dung năng lượng.
- 9:53 Và vì vậy, điều giải thích khối lượng của các proton và neutron,
- 9:55 là 99% năng lượng tương tác giữa các quark.
- 9:59 Trong một proton hoặc một neutron,
- 10:01 các quark được liên kết bởi cái mà chúng ta gọi là tương tác mạnh.
- 10:03 Đây là một trong 4 lực cơ bản.
- 10:05 Và chúng tương tác và hút nhau bằng cách trao đổi các hạt khác
- 10:08 mà chúng ta gọi là gluon, và được biểu diễn như thế này.
- 10:11 Hơn nữa, cách biểu diễn này không phải là ngẫu nhiên,
- 10:13 vì chúng ta có thể hình dung sự tương tác giữa các quark giống như những chiếc lò xo nhỏ.
- 10:17 Và ở đây, có một sự khác biệt lớn giữa cách các quark tương tác
- 10:20 và ví dụ, cách một proton và một electron hút nhau trong một nguyên tử hydro.
- 10:24 Một proton và một electron hút nhau khi chúng ở gần.
- 10:27 Nhưng nếu chúng ta kéo chúng ra xa nhau, lực tương tác có xu hướng về 0.
- 10:31 Với các quark, thì ngược lại.
- 10:33 Càng kéo chúng ra xa, lực hút chúng càng trở nên mạnh mẽ.
- 10:36 Và lực hút chỉ trở nên yếu khi chúng ta kéo chúng lại rất gần.
- 10:39 Và đó cũng là lý do tại sao việc biểu diễn bằng một chiếc lò xo không quá tệ.
- 10:42 Với một chiếc lò xo, bạn càng kéo nó, lực càng trở nên mạnh mẽ.
- 10:45 Và vì sự tồn tại của lực hút này giữa các quark gây ra chuyển động của chúng,
- 10:49 chúng sở hữu cả năng lượng động học do tốc độ của chúng
- 10:52 và năng lượng tiềm năng tương tác.
- 10:54 Hai năng lượng này do đó tạo thành năng lượng nội tại này
- 10:56 đóng góp 99% vào khối lượng của các proton và neutron.
- 11:00 Vậy bạn thấy rằng đối với các proton và neutron,
- 11:02 vốn chiếm phần lớn vật chất xung quanh chúng ta,
- 11:05 nguồn gốc của khối lượng không phải là khối lượng của các thành phần, tức là các quark,
- 11:08 mà là năng lượng của chúng, năng lượng động học và năng lượng tương tác của chúng.
- 11:11 Thực ra, để chính xác, tình hình phức tạp hơn một chút.
- 11:14 Như đã nói, khi chúng ta cố gắng kéo hai quark ra xa, lực giữa chúng tăng lên.
- 11:18 Và do đó, điều này có một hệ quả hơi phản trực giác,
- 11:20 đó là không thể quan sát một quark bị cô lập, một mình.
- 11:23 Đây được gọi là sự giam hãm của các quark.
- 11:26 Và nếu chúng ta vẫn cố gắng kéo loại lò xo này,
- 11:28 sau một thời gian, một điều đáng ngạc nhiên xảy ra.
- 11:30 Lò xo, tức là gluon, thực ra bị phân rã
- 11:33 và năng lượng mà nó chứa biến thành một cặp quark và phản-quark,
- 11:37 mà thực ra có thể là một loại khác với up và down.
- 11:40 Và ngược lại, một cặp quark-phản-quark có thể hợp nhất
- 11:43 và biến mất, trả lại năng lượng cho gluon.
- 11:45 Và thực ra, tốc độ tạo ra và biến mất của các cặp quark này
- 11:48 diễn ra với tốc độ chóng mặt bên trong các proton và neutron.
- 11:52 Và vì vậy, một hình ảnh chính xác về cấu trúc bên trong của chúng,
- 11:54 không hẳn là ba quark được liên kết nhẹ nhàng bởi các gluon,
- 11:58 mà đúng hơn là một
- 12:02 súp
- 12:06 hai up, một down cho một proton và một up, hai down cho một neutron.
- 12:10 Và từ góc độ này, một cách chính xác hơn để nhìn nhận 99% năng lượng nội tại này,
- 12:14 thực ra là xem chúng như năng lượng của súp này.
- 12:17 Vậy thì ở giai đoạn này của hành trình khám phá của chúng ta,
- 12:18 bạn sẽ nhận thấy rằng chúng ta đã giải thích được 99% khối lượng của vật chất xung quanh chúng ta,
- 12:22 chỉ bằng năng lượng nội tại, năng lượng tương tác của các quark.
- 12:26 Và chúng ta vẫn chưa nói về boson Higgs.
- 12:28 Ngay từ đầu, chúng ta đã nói rằng bản chất của khối lượng là năng lượng, năng lượng nội tại.
- 12:32 Và điều đó đã hoạt động rất tốt,
- 12:34 đặc biệt là vì chúng ta đã xem xét các hệ thống phức hợp,
- 12:36 được tạo thành từ nhiều thành phần, một nguyên tử, một hạt nhân, một proton.
- 12:40 Nhưng một quark, cho đến khi có bằng chứng ngược lại, là một hạt cơ bản, không được cấu tạo từ bất cứ thứ gì.
- 12:44 Ngay cả khi khối lượng của nó chỉ chiếm 1%, chúng ta giải thích điều đó như thế nào?
- 12:48 Đó là lúc boson Higgs, hay đúng hơn là trường Higgs, xuất hiện.
- 12:51 Chúng ta luôn nói về boson, là hạt mà chúng ta đã phát hiện tại CERN.
- 12:55 Bạn có thể biết rằng trong cơ học lượng tử, có hiện tượng lưỡng tính sóng-hạt.
- 12:59 Ví dụ, ánh sáng vừa hành xử như một hạt, photon,
- 13:02 vừa như một sóng, trường điện từ.
- 13:05 Đối với Higgs, cũng vậy.
- 13:06 Và thực ra, điều cơ bản trong vấn đề của chúng ta là trường Higgs.
- 13:09 Trường Higgs là thứ bao trùm khắp không gian
- 13:12 và có một đặc điểm nhỏ so với trường điện từ.
- 13:15 Trường điện từ, trạng thái cơ bản của nó là bằng không.
- 13:18 Nếu không có nguồn bức xạ, không có sóng,
- 13:20 và các trường điện và từ đều bằng không.
- 13:22 Trường Higgs có một đặc điểm là trạng thái cơ bản của nó,
- 13:25 mà chúng ta gọi là trạng thái nền, không phải là không.
- 13:28 Nó theo một cách nào đó luôn hoạt động.
- 13:30 Và khi một hạt, ví dụ như một quark, nằm trong trường Higgs này,
- 13:33 nó tương tác với trường và thu được một năng lượng nhất định từ tương tác này.
- 13:38 Tương tự như cách một hạt mang điện tích
- 13:40 thu được năng lượng tiềm năng tĩnh điện nếu chúng ta đặt nó vào một trường điện.
- 13:44 Nhưng nếu do tương tác này, quark thu được năng lượng,
- 13:47 thì nó cũng thu được khối lượng.
- 13:49 Và cơ chế này được khái quát hóa cho tất cả các hạt cơ bản có khối lượng.
- 13:52 Chúng thu được khối lượng do tương tác với trường Higgs,
- 13:56 và bởi vì m bằng E chia c bình phương.
- 13:58 Hoặc E bằng mc2 nếu bạn thích.
- 14:00 Vậy là bạn đã biết tất cả về bản chất của khối lượng
- 14:02 và cách E bằng mc2 cùng boson Higgs hợp sức trong vấn đề này
- 14:05 để tạo ra khối lượng cho chúng ta.
- 14:07 Nếu video này đã làm bạn sáng tỏ, đừng ngần ngại chia sẻ, thích và đăng ký kênh.
- 14:11 Tôi cũng khuyên bạn, nếu bạn chưa xem,
- 14:13 hãy xem video của tôi về thuyết tương đối hẹp.
- 14:15 Các thông tin cập nhật của kênh có trên Facebook và Twitter.
- 14:17 Đối với những ai muốn ủng hộ tôi, hãy truy cập Tipeee.
- 14:19 Và bạn cũng có thể xem qua cuốn sách của tôi có tên <i>Insoluble mais vrai</i>.
- 14:22 Cảm ơn, hẹn gặp lại.
La vidéo offre une explication approfondie de la nature de la masse, abordant les idées fausses courantes concernant la célèbre équation d'Einstein E=mc² et le rôle du boson de Higgs. Elle commence par clarifier que la représentation la plus précise du concept d'Einstein est Δm = ΔE/c², qui stipule qu'un changement dans le contenu énergétique d'un corps entraîne un changement proportionnel de sa masse inerte. Ce principe souligne que la masse est fondamentalement une mesure de l'énergie totale contenue dans un corps. Le locuteur illustre cela avec des exemples tels que des objets en rotation, des ressorts comprimés et de l'eau chauffée, démontrant que, bien que ces changements de masse soient souvent minuscules et indétectables dans la vie quotidienne, ils sont théoriquement présents.L'explication aborde ensuite comment cette compréhension de la masse en tant qu'énergie se concilie avec le concept du boson de Higgs, souvent cité comme l'origine de la masse. La vidéo utilise des exemples de la physique atomique et subatomique pour élaborer. Elle montre que la masse d'un atome d'hydrogène est légèrement inférieure à la somme de son proton et de son électron constitutifs en raison de la libération d'énergie potentielle lors de leur association. De même, la masse d'un noyau d'hélium est inférieure à la somme de ses deux protons et de ses deux neutrons, un phénomène qui explique l'immense énergie libérée lors de la fusion nucléaire, alimentant les étoiles. Ces exemples démontrent qu'une partie significative de la masse des particules composites provient de l'énergie d'interaction interne et de l'énergie cinétique de leurs constituants, plutôt que uniquement de la masse des constituants eux-mêmes. Par exemple, 99% de la masse des protons et des neutrons provient de l'énergie de l'interaction forte entre leurs quarks et gluons constitutifs, qui forment une « soupe » dynamique de particules.Enfin, la vidéo aborde le 1% de masse restant, spécifiquement la masse intrinsèque des particules élémentaires comme les quarks. C'est là qu'intervient le champ de Higgs. Contrairement au champ électromagnétique, le champ de Higgs a un état fondamental non nul, imprégnant tout l'espace. Les particules élémentaires acquièrent leur masse en interagissant avec ce champ de Higgs omniprésent, gagnant de l'énergie dans le processus. Selon E=mc², cette énergie acquise se traduit directement en masse. Ainsi, la vidéo conclut que la nature de la masse est bien l'énergie, le champ de Higgs expliquant la masse des particules élémentaires, et les énergies d'interaction internes expliquant la grande majorité de la masse des particules composites comme les protons et les neutrons, qui constituent la majeure partie de la matière qui nous entoure.
Subtitle timing
Subtitles out of sync with the audio? Nudge the timing here:
Negative = subtitles earlier, positive = later. Saved on this device, separately for each video and clip.
Report a mistake
Tell us what's wrong. We review every report.
0 comments
Be the first to comment.